ส�ำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ สิทธิเชิงกลุ่มหรือสิทธิร่วมกัน สิทธิเชิงปัจเจกบุคคล มาตรา ๓๙ สิ ท ธิ ที่ จ ะเข้ า ถึ ง ความช่ ว ยเหลื อ ทางการเงิ น และทางเทคนิ ค จากรั ฐ และโดยผ่ า นความร่ ว มมื อ ระหว่ า ง ประเทศ จากตารางจะเห็นได้ว่าสิทธิชุมชนพื้นเมืองนั้น มีทั้งส่วนที่เป็นสิทธิเชิงกลุ่ม และส่วนที่เป็นสิทธิเชิง ปัจเจกบุคคล โดยสิทธิเชิงกลุ่มมีจ�ำนวนประมาณ ๓๐ มาตรา ในขณะที่สิทธิเชิงปัจเจกบุคคลมีเพียง ๗ มาตรา แสดงให้เห็นว่า แนวโน้มของสิทธิชุมชนนั้นมีความเป็นสิทธิเชิงกลุ่มค่อนข้างมากกว่าสิทธิเชิงเดียว โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เมื่อพิจารณาใน ประเด็นเกี่ยวกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของชุมชนพื้นเมือง จะเห็นได้ว่าเป็นสิทธิเชิงกลุ่มเสียส่วนใหญ่ รวมถึงสิทธิ ในการปกป้องคุ้มครองมรดกทางวัฒนธรรม พื้นที่ แหล่งน�้ำ ยารักษาโรค ทรัพย์สินทางปัญญา สิทธิเชิงกระบวนการ การมี ส่วนร่วม สิทธิในการมีส่วนร่วมการตัดสินใจ หรือสิทธิในการได้รับข้อมูลข่าวสาร ล้วนเป็นสิทธิเชิงกลุ่มทั้งสิ้น ส่วนสิทธิเชิง ปัจเจกบุคคลนั้นหากพิจารณาให้ดีแล้วจะไม่มีความแตกต่างจากสิทธิมนุษยชนที่มีอยู่แล้ว เช่น สิทธิในชีวิต สิทธิในสุขภาพ สิทธิในการศึกษา เป็นต้น ขณะที่สิทธิชุมชนตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยเท่าที่ผ่านมานั้น มีผู้ให้ความเห็นไว้ว่าเป็น สิทธิเชิงปัจเจกบุคคล ยังไม่ไปไกลถึงสิทธิเชิงกลุ่ม72 ซึ่งแตกต่างจากปฏิญญาสากลฉบับนี้ ท�ำให้การคุ้มครองสิทธิชุมชนใน ประเทศไทยมีความแตกต่างออกไปและมีข้อจ�ำกัดในการคุ้มครองมากยิ่งขึ้น อย่างไรก็ดี ตามที่ได้กล่าวไว้แล้วว่า สิทธิมนุษยชนในช่วงที่สามได้รับการถกเถียงในวงวิชาการอย่าง กว้างขวางและยังไม่เป็นที่ยุติว่า สิทธิเชิงกลุ่มเช่นว่านี้ สมควรได้รับการคุ้มครองเช่นเดียวกับสิทธิมนุษยชน หรือควรเป็น เพียงสิทธิที่แนะน�ำให้รัฐบัญญัติกฎหมายคุ้มครองไว้เทียบเท่าสิทธิตามรัฐธรรมนูญ (Constitutional Rights) แต่ไม่ถึงขั้น เป็นสิทธิมนุษยชนอันเป็นที่ยอมรับของนานาประเทศ 72 จาก บทสังเคราะห์โครงการสิทธิชุมชนศึกษา ๒๕๔๖-๒๕๔๙ โดย เสน่ห์ จามริก ๒๕๕๑, หน้า ๗ สืบค้นจาก http://www. sanehchamarik.in.th/attachments/026_190810.pdf 76