สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ๒) ลักษณะของสิทธิมนุษยชน แม้สำนักกฎหมายที่เป็นต้นกำเนิดแนวคิดในการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน คือ สำนักกฎหมาย ธรรมชาติซึ่งยึดโยงสิทธิมนุษยชนเข้ากับศีลธรรมและอธิบายว่าสิทธิมนุษยชนเป็นสิทธิตามธรรมชาติที่มนุษย์แต่ละคน พึงได้รับตั้งแต่กำเนิดเกิดมาถ้วนทั่วทุก ๆ คน โดยทัดเทียมกันก็ตาม แต่ก็มีสำนักความคิดอื่น ๆ โดยเฉพาะสำนักกฎหมาย ฝ่ายบ้านเมืองที่ยังไม่เห็นด้วยกับสิทธิมนุษยชนของสำนักกฎหมายธรรมชาติ จึงทำให้นิยามของสิทธิมนุษยชนไม่อาจที่จะ ปรากฏออกมาเป็นที่ยอมรับในสังคมโลกได้ อย่างไรก็ดี เมื่อปี ค.ศ. ๑๙๙๓ ได้มีการประชุมระหว่างประเทศเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน ณ กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย ซึ่งถือได้ว่าเป็นการประชุมที่ได้รับการยอมรับว่าเป็นการประชุมโลกว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (World Conference on Human Rights) และผลที่ได้จากการประชุม คือ ปฏิญญากรุงเวียนนาและโครงการปฏิบัติการ (Vienna Declaration and Programme of Action) รวมถึงการยอมรับหลักการในปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ว่าเป็นตราสารที่สำคัญอันกอปรไปด้วยหลักสิทธิมนุษยชนที่สำคัญ ซึ่งในปฏิญญากรุงเวียนนาและโครงการปฏิบัติการ ได้ ระบุเกี่ยวกับลักษณะของสิทธิมนุษยชนว่า “สิทธิมนุษยชนทั้งปวงมีความเป็นสากล ไม่อาจแบ่งแยกได้ และมีความเชื่อม โยงและสัมพันธ์กัน สังคมระหว่างประเทศจะต้องให้ความคุ้มครองสิทธิมนุษยชนทั่วโลกด้วยความเป็นธรรมและเท่าเทียม ถ้วนทั่วทุกคนและเสมอกัน (All human rights are universal, indivisible and interdependent and interrelated. The International Community must treat human rights globally in a fair and equal manner, on the same footing, and with the same emphasis) ดังนั้น จึงอาจสรุปลักษณะเฉพาะของสิทธิมนุษยชนได้ เป็นลักษณะที่สำคัญ ดังนี้ ๒.๑) มีความเป็นสากล (Universal) บุคคลทุกคนได้รับการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนภายใต้กฎหมายอย่างเท่าเทียมกันไม่ว่า บุคคลนัน้ จะเป็นสมาชิกของกลุม่ ทางการเมือง เชือ้ ชาติ สังคม หรือวัฒนธรรมใด การเลือกประติบตั ติ อ่ บุคคลในการคุม้ ครอง สิทธิมนุษยชนเป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้ ไม่ว่ารัฐนั้นจะมีระบบการเมืองการปกครองหรือระบบเศรษฐกิจแบบใดประชาชนก็ พึงมีสิทธิมนุษยชนอย่างเท่าเทียมกันภายใต้ระบบกฎหมายของประเทศนั้น ๆ กฎหมายภายในไม่ควรยกเว้นหรือทำลาย ความเป็นสากลของสิทธิมนุษยชนให้ด้อยลง พันธกรณีของกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน ควรได้รับการบังคับใช้โดยระบบกฎหมายภายใน รวมทั้งมีมาตรการมารองรับเพื่อบูรณาการสิทธิมนุษยชนด้วย อย่างไรก็ดี ลักษณะความเป็นสากลของสิทธิมนุษยชนก็ยงั มีขอ้ ถกเถียงว่า สิทธิมนุษยชน จำเป็นต้องมีความเป็นสากลหรือไม่ หรือคำว่าสากลควรจะมีข้อยกเว้นบางพื้นที่ หากพิจารณาด้านสังคมหรือวัฒนธรรมที่ แตกต่างกันของแต่ละภูมิภาค โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การเลือกปฏิบัติด้านสีผิวที่เกิดปัญหาเฉพาะในชาติยุโรปหรือชาติอื่น ๆ ที่ปรากฏการเลือกปฏิบัติด้านสีผิว ทำให้โอกาสของแต่ละคนไม่เท่าเทียมกันด้วยเหตุของสีผิว แต่จะไม่พบว่ามีการเลือก ปฏิบัติด้านสีผิวในภูมิภาคเอเชียมากนัก จึงมีผู้ตั้งคำถามว่าลักษณะของสิทธิมนุษยชนจำเป็นต้องมีความเป็นสากลหรือไม่11 หรือควรระบุลักษณะสิทธิมนุษยชนให้ใช้เพียงคำว่า ระหว่างประเทศหรือนานาชาติ (International) ซึ่งมีความหมายไม่ เคร่งครัดกว่าคำว่า สากล (Universal) แต่ก็ต้องมีความเป็นศีลธรรมระหว่างประเทศ (International Moral) อยู่ด้วย12 11 From Beginning Human Rights Law (pp 13) Howard Davis 2014 New York: Routledge. From “The Philosophical Foundations of Human Rights” by Michael Freeman (1994) Human Rights Quarterly, Vol. 16, No. 3 (August) pp 502. 12 38

Select target paragraph3

Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents