252.ދިރިހުރުމުގެ ޙައްޤުގެ ދާއިރާއިން ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަނަށް ޖުމްލަ 15މައްސަލައެއް ހުށައެޅި ތަޙްޤީޤުކޮށްފައިވެއެވެ.
މި މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި ދިރިހުރުމުގެ ޙައްޤު ގެއްލިގެން ހުށައެޅިފައިވާ މައްސަލަތައް ހިމެނިފައިވީނަމަވެސް ،ދިރިހުރުމުގެ
ޙައްޤު ގެއްލިފައިވަނީ ވަކި ފަރުދެއް ނުވަތަ ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއް ނުވަތަ އަމިއްލަ ޖަމާޢަތެއް ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުގެ އިހުމާލެއް
އެކަމުގައި އެކުލެވިގެންކަން އަދި މިހާތަނަށް ތަޙްޤީޤުން ފާހަގަކުރެވިފައި ނުވެއެވެ.
.19ޤާނޫނީ ހިމާޔަތުން ބޭރުން މީހުން ''ގެއްލުން'' ނުވަތަ ސިއްރުން ހިފެހެއްޓުން
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 17
ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ،ގައި ދެވަނަ ބާބުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ
ޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަން ،މި ބާބުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ
އެއްވެސް ގޮތަކުން ތަފާތުކުރުމެއްނެތި ކޮންމެ މީހަކަށްމެ
ލިބިގެންވާކަމާއި ،މި ޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަން ލިބުމުގައި،
އެ މީހެއްގެ ނަސްލަށް ،ނުވަތަ އުފަންވީ ޤައުމަށް ،ނުވަތަ
ކުލަޔަށް ،ނުވަތަ ޖިންސަށް ،ނުވަތަ ޢުމުރަށް ،ނުވަތަ
ޖިސްމާނީ ނުވަތަ ނަފްސާނީ ނުކުޅެދުންތެރިކަމަކަށް ،ނުވަތަ
އެމީހެއްގެ ސިޔާސީ ނުވަތަ އެނޫންވެސް ވިސްނުމަކަށް ނުވަތަ
މާލީ ފުދުންތެރި ކަމަށް ،ނުވަތަ ނިސްބަތްވާ ޢާއިލާއަށް
ނުވަތަ އުފަންރަށަށް ،ނުވަތަ މިނޫންވެސް ކަމަކަށް ބަލައި
ތަފާތުކޮށްގެންނުވާނެކަމަށެވެ.
ޙައްޤެއްގެ ނުވަތަ މިނިވަންކަމެއްގެ އެއްވެސް މިންވަރެއް ނިގު
ޅައިގަނެވިގެނެއްނުވާނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 43
ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި އިދާރީ ހިންގުމުގެ ދާއިރާއިން
ކޮންމެ މީހަކާމެދުވެސް ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތީން،
ޢަދުލު އިންޞާފުގެ ހަމަތަކާ އެއްގޮތަށް އެކަށީގެންވާ އަވަސް
މިނެއްގައި ކަންކުރެވުމަކީ އެމީހަކަށް ލިބިގެންވާ ޙައްޤެއްކަމަށް
ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 43
ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި އިދާރީ ގޮތުން އަޅާ ފިޔަވަޅެއްގެ
ސަބަބުން އެއްވެސް މީހެއްގެ ޙައްޤަކަށް ނުވަތަ އެއްވެސް
ބައެއްގެ ޙައްޤަކަށް ،ނުވަތަ މުޖްތަމަޢުގެ ޙައްޤަކަށް އުނިކަމެއް
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 17ލިބިއްޖެކަމަށް ފެނިއްޖެނަމަ ،އެ ކަމެއް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުގެ
ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި މުޖުތަމަޢުގެ ޢާންމު ޙާލަތަށްވު ެ
ރ ޙައްޤު އެ މީހަކަށް ނުވަތަ އެ ބަޔަކަށް ނުވަތަ އެކަމުން
ނިކަމެތިކަމެއް ލިބިފައިވާ މީހަކަށް ،ނުވަތަ ބަޔަކަށް ނުވަ ަ
ތ ސީދާގޮތެއްގައި އަސަރު ފޯރައިފާނެ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ
އިޖްތިމާޢީ ގޮތުން ޚާއްޞަ ރައްކާތެރިކަމެއް ލިބިދޭންޖެ ޭ
ހ ލިބިގެންވާކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
ބަޔަކަށް އެހީތެރިވެދިނުމަށްޓަކައި ،ނުވަތަ ރައްކާތެރިކަން
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 54
ލިބިދިނުމަށްޓަކައި ކުރާ ކަންތައްތަކަކީ މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި
ވަނަ މާއްދާގައި އެއްވެސް މީހަކަށް ރަހުމްކުޑަ ،ލާއިންސާނީ،
ބަޔާންކޮށްފައިވާފަދަ ތަފާތުކުރުމެއް ކަމުގައެއް ނުވާނެކަމަށެވެ.
އިހާނެތިކަމެއް ކޮށްގެނެއް ނުވާނެކަމަށާއި ،އިންސާނީ
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 20ވަނަ ކަރާމާތް ގެއްލޭފަދަ އަދަބެއް އެއްވެސް މީހަކަށް ދީގެން
މާއްދާގައި ޤާނޫނުގެ ކުރިމަތީގައި ،އަދި އެ މީހެއްގެ މައްޗަށް ނުވާނެކަމަށާއި ،އެއްވެސް މީހަކަށް އަނިޔާކޮށްގެންނުވާނެކަމަށް
ޤާނޫނު ހިންގުމުގައި ކޮންމެ މީހަކީވެސް ހަމަހަމަވެގެންވާ ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
މީހެއްކަމަށާއި ،އަދި ޤާނޫނުގެ ރައްކާތެރިކަމާއި ،ޤާނޫނުން
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 62
ލިބިދޭ މަންފާތައް ހަމަހަމަކަމާއެކު ލިބުމަކީ ހަމަ ކޮންމެ
ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި މި ބާބުގައި ވަކިވަކީން ޙައްޤުތަކާއި
މީހެއްގެވެސް ޙައްޤެއްކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
މިނިވަންކަން ކަނޑައެޅި ،ބަޔާންކުރެވިފައިވުމަކީ މި ބާބުގައި
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 21ވަނަ ނުހިމެނޭ އެހެނިހެން ޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަން ހޯދުމަށް ނުވަތަ
މާއްދާގައި ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ،ދިރިހުރުމުގެ ޙައްޤާއި ،ނަފްސު ލިބިގަތުމަށް ހުރަސްއަޅާ ކަމެއް ނޫންކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާކަމަށާއި ،މި ޤާނޫނުއަސާސީގެ
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 68ވަނަ
16ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާގޮތުގެމަތީން ހަދައިފައިވާ
މާއްދާގައި ކޯޓުތަކުންނާއި ޓްރައިބިއުނަލްތަކުން މި ބާބުގައި
ޤާނޫނަކާ އެއްގޮތަށް މެނުވީ އެއްވެސް މީހެއްގެ ކިބައިން ،މިއިން
72
މލްޑިވްސް | ރިޕޯރޓް 2020
ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ ޯ