‫‪ 5.1‬ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކަށް ތަޢު ީލމު ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތު‬ ‫ޙައްޤުތައް‬ ‫މީހުންގެ‬ ‫ހުންނަ‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަން‬ ‫ރައްކާތެރިކުރުމާއި މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ޤާނޫނުގެ‬ ‫‪ 20‬ވަނަ މާއްދާގައި އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ތަފާތުކުރުމެއް ނެތި‪،‬‬ ‫ތަޢުލީމީ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން އުނގެނުމާއި ތަމްރީނު ލިބުމުގެ‬ ‫ފުރުޞަތު ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް ވެސް‬ ‫ހޯދައިދޭންވާނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ޙައްޤުތަކާބެހޭ‬ ‫މާއްދާގައި‬ ‫ވަ ަ‬ ‫ނ‬ ‫‪24‬‬ ‫މުޢާހަދާގެ‬ ‫ބައިނަލްއަޤްވާމީ‬ ‫ލމު އުނގެނުމުގެ‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް ތަޢު ީ‬ ‫ޙައްޤު އެއްވެސް ތަފާތު ކުރުމެއްނެތި ހަމަހަމަ ފުރުސަތުތަކާއެކު‬ ‫ލިބި ކަށަވަރުކޮށްދެއެވެ‪ .‬ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުން‬ ‫ތަޢުލީމީ ނިޒާމުގައި އަދި މުޖުތަމަޢުގައި ފުރިހަމައަށް އަދި‬ ‫އެހެންމީހުންނެކޭ އެއްހަމައަށް ބައިވެރިވުމަށް ބޭނުންވާ ހަޔާތުގެ‬ ‫ހުނަރުތަކާއި އިޖްތިމާޢީ ކުރިއެރުމުގެ ހުނަރުތައް ދަސްކުރުމުގެ‬ ‫މަގު ދައުލަތްތަކުން ފަހިކޮށްދޭންވާނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫މިކަން ހާސިލުކުރުމަށްޓަކާ ދައުލަތްތަކުން އެކަށީގެންވާ‬ ‫ފިޔަވަޅުތައް އަޅުމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ ‪118.‬ސްޕެޝަލް އެޑިޔުކޭޝަން ޔުނިޓް (ސެން) ވަނީ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް އިންކްލޫސިވް އެޑިއޭޝަނަށް ބަދަލުކޮށްފައެވެ‪.‬‬ ‫‪150‬‬ ‫މިއީ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ކުދިންނަށް ތަޢުލީމު ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ‪ .‬އަދި ނުކުޅެދުންތެރިކަން‬ ‫ހުންނަ ކުދިންނަށް ތަޢުލީމު ފޯރުކޮށްދޭ ސްކޫލުތަކުގެ ޢަދަދު އިތުރުވެފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫‪151‬‬ ‫އެހެންނަމަވެސް ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ‬ ‫ކުދިންނަށް ޚާއްޞަކޮށް އަތޮޅުތެރޭގައި ދިރިއުޅޭ ކުދިންނަށް ތަޢުލީމު ހޯދުމަށް ހަމަހަމަ ފުރުޞަތުތަކެއް ތަނަވަސްވެފައި ނެތްކަން‬ ‫ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪.‬‬ ‫‪152‬‬ ‫ ‪119.‬ޢުމްރާނީ ގޮތުންނާ އަދި ވަސީލަތްތައް ސްކޫލްތަކަށް ހަމަޖެއްސުމަށް އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫‪153‬‬ ‫އެހެންނަމަވެސް‪ ،‬ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ކުދިންނަށް ވެސް ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތަކާއި ޚިދުމަތްތަކާ އަދި އެސިސްޓިވް‬ ‫ޓެކްނޮލޮޖީސް‬ ‫‪154‬‬ ‫އެންމެ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ލިބުމަށް ދަތިވެއެވެ‪ .‬އިންސާނީ ވަސީލަތްތައް މަދުވުމަކީ ޚާއްޞަކޮށް އަތޮޅު‬ ‫ތެރޭގައި ތަޢުލީމު ހާސިލްކުރަމުންދާ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ކުދިންނަށް އެންމެ އެދެވޭ ސްޕެޝަލައިޒްޑް ތަޢުލީމެއް ހޯދުމަށް‬ ‫ދިމާވާ ގޮންޖެހުމެކެވެ‪.‬‬ ‫‪155‬‬ ‫ ‪120.‬ނެޝަނަލް ބިއުރޯ އޮފް ސްޓެޓިސްޓިކްސްއިން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ޑިސްއެބިލިޓީ އިން މޯލްޑިވްސް ހައުސްހޯލްޑް އެންޑް‬ ‫އިންކަމް އެކްސްޕެންޑިޗަރ ސަރވޭ ‪ 2019‬ގައި ވާގޮތުން ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ކުދިންގެ ތެރެއިން ޕްރައިމަރީ އަދި‬ ‫ސެކަންޑަރީ ތަޢުލީމު ހާޞިލްކޮށްފައިވާ މިންވަރު މަދުކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪.‬‬ ‫‪156‬‬ ‫ ‪121.‬ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ކުދިންނަށް ބޭނުންވާ އަރލީ އައިޑެންޓިފިކޭޝަން އަދި ޑައިގްނޯސިސްގެ ޚިދުމަތް އެންމެ ފުރިހަމައަށް‬ ‫ކުރިއަރާފައިނުވާތީ‬ ‫‪157‬‬ ‫ޓާގެޓް ގްރޫޕްތަކަށް އެކުލަވާލަންޖެހޭ އިންޓަވެންޝަންސް ޕްލޭން ކުރުމަށް ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވެއެވެ‪.‬‬ ‫‪158‬‬ ‫ކަންމިހެން އޮތްއިރު ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ކުދިންގެ ތެރެއިން އެންމެ ސިވިއަރ ކުދިންނާ އަދި ނުކުޅެދުންތެރިކަމުގެ‬ ‫އެކި ގިންތިތަކުގެ ކުދިންނަށް އެކުއެކީގައި‪،‬‬ ‫‪159‬‬ ‫ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް ސެންސަރީ އިޝޫސް ހުންނަ ކުދިންނަށް ކިޔަވާދިނުމަށް‬ ‫ބޭނުންވާ ޢިލްމާއި ހުނަރު ކުރިއަރާފައި ނެތުމުގެ ސަބަބުން ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ކުދިންނަށް ކިޔަވާދިނުމަށް ހުރަސްތަކާ‬ ‫ކުރިމަތިވެއެވެ‪.‬‬ ‫‪160‬‬ ‫ކޮންމެ ކުއްޖެއްގެ އަރލީ އިންޓަވެންޝަން ޕްލޭންގެ ޕްރޮގްރެސް މޮނިޓަރކުރުމަށް އެންމެ އެކަށީގެންވާ ނިޒާމެއް‬ ‫އެކުލަވާލާފައެއް ނުވެއެވެ‪.‬‬ ‫‪161‬‬ ‫ ‪122.‬ތެރަޕިއުޓިކް ޚިދުމަތްތަކަށް ބޭނުންވާ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އިތުރު‬ ‫ލުއިތަކެއް ހަމަޖެހިފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫‪162‬‬ ‫އެހެންނަމަވެސް މިފަދަ ޚާއްޞަ ތެރަޕީތައް ބޭނުންވާ ކުދިންގެ ތެރެއިން ޚާއްޞަކޮށް އަތޮޅުތެރޭގައި‬ ‫ދިރިއުޅޭ ކުދިންނަށް މި ތެރަޕީތައް ލިބިފައިނުވެއެވެ‪.‬‬ ‫‪163‬‬ ‫ ‪123.‬ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކަށް ތަޢުލީމު ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތާ ގުޅޭގޮތުން ކޮމިޝަނުގެ ސަމާލުކަމަށް މި ރިޕޯޓްގެ‬ ‫މުއްދަތުގައި ‪ 2‬މައްސަލައެއް އައިސްފައިވެއެވެ‪ .‬އެގޮތުން‬ ‫މލްޑިވްސް | ރިޕޯރޓް ‪2020‬‬ ‫ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ ޯ‬ ‫މައްސަލަތަކުން ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި‪ ،‬އަތޮޅު‬ ‫‪43‬‬