รายงานการศึกษาวิจัย บทบาทของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ในการคุ้มครองการละเมิดสิทธิมนุษยชนของภาคเอกชน คำ�นำ� จากสภาพของเศรษฐกิจ สังคม และการเมืองที่เปลี่ยนไป อย่างรวดเร็วในปัจจุบัน ส่งผลให้การดำ�เนินการของภาคธุรกิจ มี แ นวโน้ ม ที่ จ ะส่ ง ผลกระทบต่ อ สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนสู ง ขึ้ น และมี ความซั บ ซ้ อ นมากขึ้ น คณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ (กสม.) ในฐานะที่เป็นหน่วยงานด้านสิทธิมนุษยชนซึ่งมีอำ�นาจ หน้าที่ตามกฎหมายในการส่งเสริมให้มีการเคารพสิทธิมนุษยชน และได้รับการคาดหวังจากองค์การระหว่างประเทศหลายองค์กร ให้ มี บ ทบาทในการจั ด การกั บ ปั ญ หาดั ง กล่ า ว อาทิ บทบาท ด้านการส่งเสริม การศึกษา และการวิจัยที่เกี่ยวกับธุรกิจและ สิทธิมนุษยชน การรับข้อร้องเรียน บทบาทในการให้คำ�ปรึกษา หารือแก่ภาคธุรกิจ บทบาทในฐานะที่เป็นกลไกร้องทุกข์ที่อยู่ นอกกระบวนการยุติธรรม ตามที่ปรากฏอยู่ในเอกสารระหว่าง ประเทศหลายฉบั บ อาทิ “ปฏิ ญ ญาเอดิ น เบอระ” โดย คณะกรรมการประสานงานระหว่ า งประเทศว่ า ด้ ว ยสถาบั น สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ (International Coordinating Committee of National Institutes for the Promotion and Protection of Human Rights - ICC) หรือ “หลักการชี้แนะ ว่าด้วยธุรกิจและสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (UN Guiding Principles on Business and Human Rights - UNGPs)” โดยสำ�นักงานข้าหลวงใหญ่เพื่อสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (OHCHR) ดั ง นั้ น เพื่ อ ให้ ค ณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ มี เครื่ อ งมื อ ในการป้ อ งกั น และแก้ ไขปั ญ หาเมื่ อ เกิ ด การละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนโดยองค์ ก รภาคเอกชน รวมทั้ ง เพื่ อ สนั บ สนุ น บทบาทเชิงรุกของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติในการ ส่งเสริมสิทธิมนุษยชนและการเฝ้าระวังการละเมิดสิทธิมนุษยชน ขององค์กรภาคเอกชน สำ�นักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน แห่งชาติจึงร่วมกับสถาบันวิจัยและให้คำ�ปรึกษาแห่งมหาวิทยาลัย 3