รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มีบทบัญญัติด้านแรงงานอันเกี่ยวเนื่องกับการดำเนินธุรกิจปรากฏ
ตามมาตรา ๓๐ และมาตรา ๔๒
ในปี ๒๕๖๐ รัฐบาลมีความมุ่งมั่นและความก้าวหน้าในการป้องกันและแก้ไขปัญหาผลกระทบด้านสิทธิมนุษยชน
ที่เกิดจากการดำเนินการของภาคธุรกิจอย่างต่อเนื่อง อาทิ การปรับปรุงแก้ไขพระราชกำหนดการประมง (ฉบับที่ ๒)
พ.ศ. ๒๕๖๐ และพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. ๒๕๖๐ การแสดงเจตจำนงทาง
การเมืองของนายกรัฐมนตรีในการขับเคลื่อนหลักการ UNGPs รวมถึงการมีบัญชาให้คณะกรรมการนโยบายและกำกับ
ดูแลรัฐวิสาหกิจขับเคลื่อนให้รัฐวิสากิจนำหลักการ UNGPs ไปปรับใช้ การพัฒนาแผนปฏิบัติการแห่งชาติว่าด้วยธุรกิจและ
สิทธิมนุษยชน (NAP) เพื่อให้เกิดการปฏิบัติตามหลักการ UNGPs อย่างจริงจัง และการมีมติคณะรัฐมนตรี (วันที่ ๑๖
พฤษภาคม ๒๕๕๙ และ ๒ พฤษภาคม ๒๕๖๐) ซึ่งเป็นไปตามข้อเสนอแนะของ กสม. จากการตรวจสอบการละเมิด
สิทธิมนุษยชนจากการลงทุนหรือโครงการพัฒนาขนาดใหญ่ของรัฐบาลหรือธุรกิจไทยในประเทศเมียนมาร์ และกัมพูชา
ทั้งนี้ แม้ว่า รัฐบาลและธุรกิจโดยส่วนใหญ่จะตื่นตัวเรื่องสิทธิมนุษยชนมากขึ้น แต่ยังพบว่า มีการปฏิบัติที่เป็น
รูปธรรมไม่มากนัก โดยเฉพาะอย่างยิง่ การนำกระบวนการสอบทานการกระทำทีอ่ าจจะส่งผลกระทบต่อสิทธิมนุษยชนอย่าง
รอบด้าน (Human Rights Due Diligence : HRDD) ไปใช้กำกับดูแลกิจกรรมต่าง ๆ ในห่วงโซ่อุปทาน (supply chain)
และตามภาพรวมของการประกอบธุรกิจ ในขณะทีก่ ารเยียวยาโดยส่วนใหญ่ ยังเป็นผลมาจากการดำเนินการในกระบวนการ
ทางศาล (judicial process) มากกว่ากระบวนการนอกศาล (non-judicial process) โดยมีลักษณะเป็นค่าชดเชย
ค่าทดแทน หรือค่าเสียหายต่าง ๆ ซึ่งต้องใช้ระยะเวลา และทรัพยากรต่าง ๆ ในการต่อสู้ ดำเนิน และบังคับคดี และยังมี
ข้อกังวลเรื่องการดูแลผลกระทบต่าง ๆ ในระยะยาว ตลอดจนการบริหารจัดการอย่างยั่งยืน
กสม. เสนอว่า รัฐควรกำหนดมาตรการที่เป็นรูปธรรมเพื่อป้องกันหรือแก้ไขผลกระทบต่าง ๆ จากการดำเนินธุรกิจ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อสิทธิชุมชน ทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อมและสุขภาพของสังคมโดยรวม พร้อมทั้งจัดทำมาตรการ
กำกับดูแลการลงทุนในต่างประเทศของผูล้ งทุนหรือโครงการพัฒนาสัญชาติไทยให้เคารพต่อหลักการพืน้ ฐานด้านสิทธิมนุษยชน
พร้อมกับกำหนดกลไกในการติดตามบังคับใช้ การกำหนดหรือสร้างแรงจูงใจให้หน่วยงานรัฐและเอกชนนำกระบวนการ
HRDD ไปใช้กำกับดูแลกิจกรรมต่าง ๆ ในภาพรวม และในห่วงโซ่อุปทาน โดยครอบคลุมถึงโครงการหรือการลงทุน
ขนาดใหญ่ ข องรั ฐ รัฐวิสาหกิจ รวมถึงโครงการของเอกชนไทยที่ ไ ด้ รั บการสนั บสนุ นจากรั ฐ บาลไทย ทั้ ง ที่ เ กิ ด ขึ้ น
ในประเทศไทยหรือในประเทศเพื่อนบ้าน
30 | รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๐
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents