บทที่ ๓ การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
๓) รายงานผลการตรวจสอบที่ ๗๗๕/๒๕๖๐ กรณีกล่าวอ้างว่าบุตรชาย (อายุ ๑๕ ปี) ถูกเจ้าหน้าทีต่ ำ รวจกลัน่ แกล้ง
กล่าวหาและทำร้ายร่างกายในขณะจับกุม กสม. ได้ตรวจสอบแล้ว เห็นว่า ผลการตรวจของแพทย์พบบาดแผลลักษณะบวมชำ้
เป็นแนวยาวตามร่างกายของบุตรชายผู้ร้องหลายแห่ง ประกอบกับเมื่อถูกส่งตัวไปควบคุมที่ศูนย์แรกรับ สถานพินิจและ
คุ้มครองเด็กและเยาวชน กรุงเทพมหานคร เจ้าหน้าที่สถานพินิจฯ ได้ตรวจสภาพร่างกายก่อนรับตัวเข้าควบคุมและบันทึก
ผลการตรวจระบุว่าพบรอยช้ำบริเวณหลัง สีข้าง และต้นขา จากพยานหลักฐานทั้งหมดที่ตรวจสอบได้น่าเชื่อว่าบาดแผล
ที่ตรวจพบเกิดขึ้นในระหว่างที่ผู้ถูกร้องทำการจับกุมและควบคุมตัวบุตรชายผู้ร้อง แม้จะอ้างว่าผู้ร้องหลบหนีทำให้ต้องใช้
กำลังบังคับก็ตาม แต่เมือ่ นำร่องรอยสภาพบาดแผลทีป่ รากฏมาพิจารณา จึงเชือ่ ได้วา่ ร่องรอยบาดเจ็บทีเ่ กิดขึน้ น่าจะเกิดจาก
การใช้กำลังที่เกินสมควรแก่กรณีในการควบคุมตัวบุตรชายผู้ร้องเพื่อมิให้หลบหนี อันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน
บุตรชายผู้ร้อง๕๐
๒. ในขั้นตอนหนึ่งของกระบวนการยุติธรรม ได้เกิดกรณีการเสียชีวิตระหว่างการควบคุมของหน่วยงานในกระบวนการ
ยุติธรรม เมื่อวันที่ ๓๐ สิงหาคม ๒๕๕๙ ผู้ต้องหาตามหมายจับศาลอาญาในคดีพิเศษที่ ๔/๒๕๕๘ ของสำนักคดีคุ้มครองผู้บริโภค
และสิ่งแวดล้อม ความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑๕๗ ซึ่งอยู่ระหว่างการควบคุมของเจ้าพนักงานในห้องควบคุม
ของกรมสอบสวนคดีพิเศษ ได้ผูกคอในห้องควบคุมและได้เสียชีวิตที่โรงพยาบาล ต่อมาเมื่อวันที่ ๔ สิงหาคม ๒๕๖๐ ศาลอาญา
ได้มีการไต่สวนสาเหตุการตาย ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา ๑๔๘ และมาตรา ๑๕๐ ซึ่งศาลวินิจฉัยเหตุ
และพฤติการณ์ที่ตายคือ สืบเนื่องมาจากการถูกของแข็งไม่มีคมกระแทก ตับแตก เลือดออกในช่องท้อง ร่วมกับการขาดอากาศ
หายใจจากการผูกคอทำให้ตาย โดยยังไม่ทราบว่าบุคคลใดเป็นผู้กระทำในระหว่างอยู่ในความควบคุมของเจ้าพนักงานซึ่งปฏิบัติ
ตามหน้าที่๕๑
๓. กระบวนการยุติธรรมในสภาวการณ์ใช้กฎหมายพิเศษ มีประเด็นการดำเนินกระบวนการยุติธรรม ตามประกาศ
คสช. ฉบับที่ ๓๗/๒๕๕๗ ฉบับที่ ๓๘/๒๕๕๗ และฉบับที่ ๕๐/๒๕๕๗ ซึ่งส่งผลให้พลเรือนต้องอยู่ในอำนาจการพิจารณา
ของศาลทหาร ต่อมาได้มีคำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ ๕๕/๒๕๕๙ ให้พลเรือนที่กระทำความผิดดังกล่าวนับแต่วันที่ ๑๒ กันยายน
๒๕๕๙ อยู่ในอำนาจการพิจารณาของศาลยุติธรรม พบว่า แม้จะมีคำสั่งฯ ที่ ๕๕/๒๕๕๙ แต่การดำเนินคดีในความผิดที่ได้
กระทำก่อนวันที่ ๑๒ กันยายน ๒๕๕๙ ยังคงอยูใ่ นอำนาจของศาลทหาร เช่น กรณีของนายสุลกั ษณ์ ศิวรักษ์ หรือ “ส.ศิวรักษ์”
ได้ถกู กล่าวหาว่ากระทำความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑๑๒ ซึง่ ได้กระทำเมือ่ วันที่ ๕ ตุลาคม ๒๕๕๗ พนักงาน
สอบสวนมีความเห็นสั่งฟ้องต่อศาลทหาร และขณะนี้อยู่ระหว่างอัยการศาลทหารพิจารณาสั่งฟ้องต่อศาลทหาร๕๒ หรือ
เมื่อวันที่ ๑๗ ตุลาคม ๒๕๖๐ กรณีอัยการทหารยื่นฟ้องผู้ต้องหา ๘ คนในคดี “พูดเพื่อเสรีภาพ” ต่อศาลทหารมณฑล
ทหารบกที่ ๒๓ จังหวัดขอนแก่น ในข้อหาขัดคำสั่งหัวหน้า คสช.ที่ ๓/๒๕๕๘ ชุมนุมทางการเมืองตั้งแต่ ๕ คนขึ้นไป ซึ่งศาล
มีคำสั่งรับฟ้อง๕๓
การประเมินสถานการณ์ ปัญหา และอุปสรรค
ในปี ๒๕๖๐ กสม. ยังคงได้รบั เรือ่ งร้องเรียนด้านสิทธิในกระบวนการยุตธิ รรมโดยมีการกล่าวอ้างว่าเจ้าหน้าทีข่ องรัฐ
กระทำการละเมิดสิทธิมนุษยชนมากกว่าสิทธิในด้านอื่น ๆ แม้ว่ารัฐได้มีความพยายามทั้งในด้านกฎหมาย นโยบาย
เพือ่ แปลงมาสูก่ ารปฏิบตั ขิ องเจ้าหน้าทีร่ ฐั เพือ่ ทีจ่ ะทำให้บคุ คลทุกคนเข้าถึงสิทธิในกระบวนการยุตธิ รรมได้อย่างเท่าเทียมกัน
๕๐ ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่รายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนที่ ๗๗๕/๒๕๖๐ ลงวันที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๐.
๕๑ ไทยพับลิกา้ . (๒๕๖๐). ศาลวินจิ ฉัยการตายคดี”ธวัชชัย อนุกลู ” อดีตเจ้าหน้าทีท่ ด่ี นิ จังหวัดพังงา ระบุ”มีผอู้ นื่ ทำให้เสียชีวติ ในขณะถูกควบคุม”. สืบค้นจาก https://thaipublica.org/2017/08/
tawatchai-anukul-4-8-2560/
๕๒ BBC. (๒๕๖๐). เลื่อนนัดฟังคำสั่งฟ้อง ส.ศิวรักษ์ คดีหมิ่นพระนเรศวรฯ. สืบค้นจาก www.bbc.com/thai/thailand-42262036
๕๓ ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน. (๒๕๖๐). ศาลทหารรับฟ้องคดี “พูดเพื่อเสรีภาพ” ศาลให้ประกันจำเลย ๗ คน คนละหมื่นบาท. สืบค้นจาก www.tlhr2014.com/th/?p=5478
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ | 85
บทที่
๓
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents