บทที่ ๓ การประเมินสถานการณ์ ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง การประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองในส่วนนีจ ้ ะพิจารณา หลั ก ตั ว ชี้ วั ด (indicators) ซึ่ ง มี ลั ก ษณะของสิ่ ง ที่ รั ฐ ต้ อ งเคารพ ให้ ก ารคุ้ ม ครอง และด�ำเนินการให้เกิดขึ้นตามมาตรฐานที่ก�ำหนดไว้ตามกติกา ICCPR อนุสัญญา CAT และอนุสญ ั ญา CPED เป็นส�ำคัญ โดยให้ความส�ำคัญกับสารัตถะของสิทธิแบบเบ็ดเสร็จเด็ดขาด (non-derogable rights) หรือสิทธิเชิงลบ (negative rights) ซึง ่ มิอาจเพิกถอนหรือ ลิดรอนได้ ไม่ว่าจะอยู่ในสถานการณ์ใด ๆ ก็ตาม เช่น สิทธิท่ีจะมีชีวิตอยู่รอด และ สิทธิทจ ่ี ะไม่ถก ู ทรมาน เป็นต้น ทัง ่ี ค ี วามจ�ำเป็น ก�ำหนดให้รฐ ั ้ นี้ แม้วา่ ในบางสถานการณ์ทม สามารถจ�ำกัด หรือเพิกถอนสิทธิบางประการได้ (derogable rights) แต่การด�ำเนินการ ดั ง กล่ า ว ต้ อ งเป็ น การชั่ ว คราว มี เ หตุ ผ ลหลั ก เพื่ อ ความมั่ น คงของชาติ ความสงบ เรียบร้อย การสาธารณสุข หรือเพื่ อศีลธรรมของสังคมโดยรวม โดยรัฐต้องให้ความ ส�ำคัญกับการพิจารณาขัน ้ ตอนการด�ำเนินการตามหลักกฎหมายระหว่างประเทศ กล่าวคือ หากจ� ำ เป็ น ต้ อ งเพิ ก ถอนสิ ท ธิ บ างประการ ต้ อ งเกิ ด ขึ้ น ภายหลั ง จากที่ รั ฐ ไม่ ส ามารถ หาวิธีการอื่น ๆ มาทดแทนได้ มีความจ�ำเป็นเพื่อเหตุผลทีช ่ อบธรรม โดยต้องบัญญัตเิ ป็น กฎหมายทีช ่ ด ั เจน และใช้อย่างจ�ำกัด เท่าทีจ ่ ำ� เป็น ได้สด ั ส่วน เหมาะสมกับสถานการณ์ และเป็นมาตรการทีจ ่ ำ� เป็นในสังคมประชาธิปไตย โดยหลักการนีไ้ ด้บญ ั ญัตไิ ว้ในรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย พุ ทธศักราช ๒๕๖๐ หมวด ๓ มาตรา ๒๖ ด้วย ในปี ๒๕๖๐ กสม. ประมวลภาพรวม พร้อมประเมินสถานการณ์ ปัญหา อุปสรรค และมีขอ ้ เสนอแนะด้านสิทธิพลเมือ���และสิทธิทางการเมือง ใน ๓ ประเด็น ดังนี้ 76 | รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๐