บทที่ ๕ การประเมินสถานการณ์ ด้านสิทธิมนุษยชนของบุคคล ๖ กลุ่ม การประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนของกลุม ่ บุคคลในส่วนนีจ ้ ะพิจารณามิติ สิทธิมนุษยชนของบุคคล ๖ กลุม ่ ซึง ่ มีลก ั ษณะของประเด็นร่วม (cross-cutting issues) อยู่ในหลักตัวชี้วัด (indicators) ตามสิ่งที่รัฐต้องเคารพ ให้การคุ้มครอง และด�ำเนินการ ให้เกิดขึ้นตามมาตรฐานที่ก�ำหนดไว้กติกา ICCPR อนุสัญญา CAT และอนุสัญญา CPED และหลักเกณฑ์ (benchmarks) ตามสิง ่ ฐ ั พึงเคารพ ให้การคุม ้ ครอง และด�ำเนินการให้ ่ ทีร เกิดขึ้นตามมาตรฐานที่ก�ำหนดไว้กติกา ICESCR โดยเน้นความส�ำคัญหรือความต้องการ เฉพาะของบุคคลแต่ละกลุ่มเทียบเคียงในสนธิสัญญาหลักด้านสิทธิมนุษยชนอื่น ๆ ที่ ประเทศไทยเป็นภาคี และมีมิติเฉพาะที่เชื่อมโยงกับกลุ่มบุคคลนั้น ๆ ได้แก่ อนุสัญญา CRC ซึง ่ เกีย ่ วข้องกับกลุม ่ เด็ก อนุสญ ั ญา CEDAW ซึง ่ เกีย ่ วข้องกับกลุม ่ สตรี อนุสญ ั ญา CRPD ซึ่งเกี่ยวข้องกับกลุ่มคนพิ การ อนุสัญญา CERD ซึ่งเกี่ยวข้องกับกลุ่มชาติพันธุ์ ชนพื้นเมือง คนไร้รฐ ั ไร้สญ ั ชาติ และประชากรข้ามชาติ ในขณะทีม ่ ส ี ถานการณ์ขอ ้ เท็จจริง ของประชากรอีก ๒ กลุ่ม ที่มีกระบวนการเคลื่อนไหวทางสังคม เป็นประเด็นร่วมของ ประชาคมโลกและสอดคล้องกับบริบทในประเทศไทย คือ กลุม ่ ผูส ้ ง ู อายุ และกลุม ่ วิถท ี างเพศ แ���ะอัตลักษณ์ทางเพศ การประเมินสถานการณ์ในมิติของกลุ่มบุคคลเป็นความพยายามในการตรวจสอบอย่างละเอียด เพื่อค้นหาปัญหา อุปสรรค และจัดท�ำข้อเสนอแนะที่มีความเหมาะสม และสะท้อนถึงมาตรการและการบริหารจัดการด้านสิทธิของบุคคล แต่ละกลุ่มให้เป็นจริง รวมถึงการก�ำหนดมาตรการเสริม (affirmative actions) เพื่อช่วยให้บุคคลกลุ่มนั้น ๆ เข้าถึง สิทธิขนั้ พืน้ ฐานได้ในสถานการณ์ หรือข้อจ�ำกัดทีเ่ ป็นอยู่ ณ ปัจจุบนั และ/หรือหลีกเลีย่ ง บรรเทา หรือลดการกระท�ำทีท่ ำ� ให้เกิด การเลือกปฏิบัติแบบซ�้ำซ้อน (multiple discrimination) และค�ำนึงถึงความแตกต่างหลากหลายของอัตลักษณ์ที่ทับซ้อน และเชื่อมโยงกัน (intersectionality) ซึ่งเกิดขึ้นทั้งจากลักษณะที่ติดตัวมาจากชีวภาพ หรือการถือก�ำเนิด และลักษณะที่ ติดตามมาจากการสร้างการรับรู้ หรือการให้ความหมายเชิงคุณค่าทางสังคม และวัฒนธรรม โดยหลักการนี้ได้บัญญัติไว้ใน รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ โดยเฉพาะอย่างยิง่ ในหมวด ๓ สิทธิและเสรีภาพของปวงชนชาวไทย มาตรา ๒๗ และหมวด ๖ แนวนโยบายแห่งรัฐ ในปี ๒๕๖๐ กสม. ประมวลภาพรวม พร้อมประเมินสถานการณ์ ปัญหา อุปสรรค และมีข้อเสนอแนะด้านสิทธิ ของบุคคลใน ๖ กลุ่มหลัก ดังนี้ 128 | รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๐