บทที่ ๔ การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม
และวัฒนธรรม
ประเด็น
ความก้าวหน้าทาง
สิทธิด้านสุขภาพ
นโยบาย กฎหมาย
มาตรการ และกลไกต่าง ๆ
รายละเอียด
• ยุทธศาสตร์เทคโนโลยีสารสนเทศสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุขได้จัดท�ำแผนยุทธศาสตร์ eHealth
(eHealth Strategy) (พ.ศ. ๒๕๕๙ – ได้นำ� ระบบสารสนเทศมาใช้ในการเชือ่ มโยงข้อมูลผูป้ ว่ ยและ
สถานพยาบาล ความมั่นคงของระบบยา วัคซีน เวชภัณฑ์
๒๕๖๓)๑๔๑
และเทคโนโลยีทางการแพทย์ และพัฒนาหน่วยบริการ
สุขภาพ ส�ำหรับประชากรตามพื้นที่ห่างไกล เพื่อสนับสนุน
ให้สทิ ธิในการเข้าถึงบริการมีประสิทธิภาพยิง่ ขึน้ ตามนโยบาย
Thailand 4.0๑๔๒
• นโยบายการมีส่วนร่วมของประชาชนใน กระทรวงสาธารณสุ ข มี น โยบายการจั ด ระบบสนั บ สนุ น
ระบบสุขภาพ
การถ่ายโอนภารกิจบางอย่างในระบบสุขภาพที่ไม่จ�ำเป็น
การถ่ายโอนภารกิจในระบบสุขภาพที่ไม่จ�ำเป็นต้องท�ำโดย
บุคลากรวิชาชีพสุขภาพ ไปยังบุคลากรกลุ่มไม่เป็นทางการ
เช่น อาสาสมัคร ผู้ดูแลสุขภาพ รวมทั้งบุคลากรภายนอก
สายสุขภาพ และจัดระบบบริการปฐมภูมิให้เข้มแข็งโดยให้
ประชาชนในชุมชนเข้ามามีส่วนร่วม ๑๔๓
หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า (Universal เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงสิทธิได้อย่างมีประโยชน์สูงสุดจาก
Health Coverage-UHC)๑๔๔ ระบบหลัก ร่างพระราชบัญญัติดังกล่าว โดยกระทรวงสาธารณสุขได้มี
กระบวนการรับฟังความเห็นจากผู้มีส่วนได้เสียที่เกี่ยวข้อง
ประกันสุขภาพแห่งชาติ๑๔๕
• ร่างพระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพ ๑๔๗ การเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงสิทธิกับกลุ่มเปราะบาง
แห่งชาติ พ.ศ. .... ๑๔๖
(vulnerable) และหรื อ กลุ ่ ม ที่ ยั ง เข้ า ไม่ ถึ ง บริ ก าร
• ยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบหลักประกัน (underutilization) ผ่านกลไกของยุทธศาสตร์ฯ ฉบับที่ ๔
สุขภาพแห่งชาติ ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๖๐ โดยส�ำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ๑๔๘
- ๒๕๖๔
๑๔๑ ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อ ส�ำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (๒๕๖๐). (ฉบับร่าง) ยุทธศาสตร์เทคโนโลยีสารสนเทศสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข (๒๕๕๙-๒๕๖๓). สืบค้น
จาก https://ict.moph.go.th
๑๔๒ ส�ำนักข่าว Hfocus เจาะลึกระบบสุขภาพ. (๒๕๖๐). สธ. พัฒนาทุนมนุษย์ e-Health ตามแผนยุทธศาสตร์เทคโนโลยีสารสนเทศสุขภาพ พ.ศ.๒๕๕๙-๒๕๖๓. สืบค้นจาก www.hfocus.org/
content/2017/07/14281
๑๔๓ ส�ำนักข่าว Hfocus เจาะลึกระบบสุขภาพ. (๒๕๖๐). ความต้องการ “ก�ำลังคนสุขภาพ” ของไทยในทศวรรษหน้า. สืบค้นจาก www.hfocus.org/content/2017/11/14840
๑๔๔ ในปี ๒๕๖๐ พบว่า งบประมาณด้านสาธารณสุขคิดเป็นร้อยละ ๖ ของงบประมาณทัง้ หมดของประเทศ หรือคิดเป็นเงินจ�ำนวน ๑๖๓,๑๕๒ ล้านบาท โดยคิดอัตราเหมาจ่ายเฉลีย่ ๓,๐๒๘.๙๔
บาทต่อหัวประชากรผูม้ สี ทิ ธิ ประชากรร้อยละ ๙๙.๙๑ ของประชากรทัง้ ประเทศได้ลงทะเบียนในระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า โดยเป็นผูม้ สี ทิ ธิตามระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
ระบบประกันสังคม ระบบสวัสดิการข้าราชการ/รัฐวิสาหกิจ สวัสดิการพนักงานส่วนท้องถิ่น ครูเอกชน คิดเป็นร้อยละ ๗๓.๔๑ ร้อยละ ๑๗.๔๘ ร้อยละ ๗.๓๗ ร้อยละ ๐.๙๔ และร้อยละ
๐.๑๒ ตามล�ำดับ และประชากรส่วนใหญ่กว่า ๔๘ ล้านคน สามารถเข้าถึงสิทธิด้านสุขภาพในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (Universal Coverage Scheme: UCS) คิดเป็นร้อยละ
๙๙.๘๘ ของความครอบคลุมของประชากรทีม่ สี ทิ ธิในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. ส�ำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. (๒๕๖๐). ผลการด�ำเนินงาน. สืบค้นจาก www.nhso.go.th/
FrontEnd/page-about_result.aspx
๑๔๕ ในปี ๒๕๖๐ ประชากรส่วนใหญ่กว่า ๔๘ ล้านคน สามารถเข้าถึงสิทธิด้านสุขภาพในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (Universal Coverage Scheme: UCS) คิดเป็นร้อยละ ๙๙.๘๘
ของความครอบคลุมของประชากรที่มีสิทธิในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ.
๑๔๖ ร่างพระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. .... และตารางแสดงเปรียบเทียบระหว่างพระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๕ กับ (ร่าง) พระราชบัญญัติหลัก
ประกันสุขภาพแห่งชาติ(ฉบับที่ ..) พ.ศ. ... และเหตุผลในการแก้ไขเพิ่มเติม.
๑๔๗ รัฐบาลไทย. (๒๕๖๐). ร่าง พ.ร.บ.หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ฉบับใหม่ ประชาชนได้ประโยชน์สูงสุด. สืบค้นจาก www.thaigov.go.th/news/contents/details/4454
๑๔๘ ส�ำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. (๒๕๖๐). ยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๖๐-๒๕๖๔). สืบค้นจาก www.nhso.go.th/frontend/
page-contentdetail.aspx?CatID=MTAzMg==
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ | 117
บทที่
๔