ผู้ประกันตน มาตรา ๓๙ โดยเน้นสิทธิในการรักษาพยาบาลและความปลอดภัยในเวลางาน๑๒๕ นอกจากนี้ ยังมีการจัดท�ำ
ร่างพระราชบัญญัตโิ รคจากการประกอบอาชีพและสิง่ แวดล้อม พ.ศ. .... โดยแรงงานนอกระบบจะได้รบั ความคุม้ ครองเรือ่ งสุขอนามัย
ที่ดีขึ้น ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการรับฟังความคิดเห็นต่อร่างพระราชบัญญัติดังกล่าวก่อนจะเสนอไปยังคณะรัฐมนตรี
การแก้ไขกฎหมายคุ้มครองแรงงาน
เนือ่ งจากพระราชบัญญัตคิ มุ้ ครองแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑ มีการบังคับใช้มาเป็นเวลานาน บทบัญญัตบิ างประการไม่สอดคล้อง หรือ
เหมาะสมกับสถานการณ์ปจั จุบนั และไม่เอือ้ ประโยชน์ตอ่ การด�ำเนินการเพือ่ ให้คมุ้ ครองลูกจ้าง จึงจ�ำเป็นต้องมีการปรับปรุง
เเก้ไขเพือ่ ยกระดับการคุม้ ครองลูกจ้างให้สงู ขึน้ ๑๒๖ คณะรัฐมนตรีจงึ ได้มมี ติเมือ่ วันที่ ๑๕ สิงหาคม ๒๕๖๐ อนุมตั หิ ลักการ
ร่างพระราชบัญญัตคิ มุ้ ครองแรงงาน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... โดยมีสาระส�ำคัญเป็นการเพิม่ เติมสิทธิของลูกจ้าง ก�ำหนดให้นายจ้าง
เสียดอกเบีย้ ร้อยละสิบห้าต่อปี กรณีนายจ้างผิดนัดการจ่ายค่าจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ก�ำหนดให้ลกู จ้างมีสทิ ธิลากิจธุระ
อันจ�ำเป็นโดยได้รบั ค่าจ้าง และก�ำหนดให้ลกู จ้างสามารถลาเพือ่ ตรวจครรภ์กอ่ นคลอดบุตร ทัง้ นี้ เพือ่ ให้เหมาะสมกับสภาพการณ์
ปัจจุบนั และเอือ้ ประโยชน์ตอ่ การด�ำเนินการคุม้ ครองลูกจ้าง และลดความเหลือ่ มล�ำ้ ทางสังคม ตามทีก่ ระทรวงแรงงานเสนอ
อย่างไรก็ดี เมื่อวันที่ ๑ กันยายน ๒๕๖๐ ได้มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ ๖)
พ.ศ. ๒๕๖๐ โดยมี ส าระส� ำ คั ญ ใน ๓ เรื่ อ ง ได้ แ ก่ (๑) การก� ำ หนดอั ต ราค่ า จ้ า งขั้ น ต�่ ำ ส� ำ หรั บ ลู ก จ้ า งบางกลุ ่ ม
บางประเภท เช่น นักเรียน นักศึกษา คนพิการ ผู้สูงอายุ เพื่อส่งเสริมการจ้างงานและคุ้มครองแรงงาน (๒) การเพิ่ม
บทบั ญ ญั ติ ก ารเกษี ย ณอายุ แ ละการจ่ า ยค่ า ชดเชยให้ แ ก่ ลู ก จ้ า ง จากเดิ ม การเกษี ย ณอายุ ขึ้ น อยู ่ กั บ ข้ อ บั ง คั บ ของ
สถานประกอบการ แต่ในพระราชบัญญัติฉบับนี้ก�ำหนดการเกษียณอายุไว้ที่ ๖๐ ปี และ (๓) สถานประกอบการมีลูกจ้าง
ตั้งแต่ ๑๐ คนขึ้นไป ต้องท�ำข้อบังคับเกี่ยวกับการท�ำงาน๑๒๗ และประกาศให้ลูกจ้างทราบภายใน ๑๕ วัน โดยไม่ต้อง
ส่งข้อบังคับให้กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เพื่ออ�ำนวยความสะดวกแก่ผู้ประกอบการรายใหม่ลดเวลาใน
การเริ่มธุรกิจ ซึ่งกรณีน้ีได้มีนักวิชาการด้านแรงงาน๑๒๘ ตั้งข้อสังเกตถึงเรื่องดังกล่าวไว้ว่า กฎหมายฉบับนี้เป็นการ
แก้ไขจากกฎหมายฉบับเดิม ที่ยังคงยกเว้นบังคับกับนายจ้างในกิจการราชการส่วนกลาง ราชการส่วนภูมิภาค และ
ราชการส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจตามกฎหมายว่าด้วยแรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ รวมถึงมีกฎกระทรวงที่ออกตาม
พระราชบัญญัตฉิ บับเก่าทีย่ กเว้นแก่นายจ้างในบางกิจการด้วยทีไ่ ม่ตอ้ งใช้บงั คับ เช่น ครูโรงเรียนเอกชน ลูกจ้างท�ำงานบ้าน
ลูกจ้างที่ท�ำงานในองค์กรที่มิได้แสวงหาก�ำไรในทางเศรษฐกิจ เช่น องค์กรพัฒนาเอกชนต่าง ๆ ลูกจ้างภาคเกษตรกรรม
ที่ไม่ได้ท�ำงานตลอดปี โดยในส่วนของเนื้อหาใหม่ของพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ ๖) พ.ศ. ๒๕๖๐ มีข้อสังเกต
๒ กรณี ได้แก่
(๑) กรณีการก�ำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต�่ำส�ำหรับลูกจ้างบางกลุ่ม บางประเภทเพื่อส่งเสริมการจ้างงานและคุ้มครอง
แรงงาน นัน้ ยังไม่ครอบคลุมกลุม่ ลูกจ้างบางกลุม่ ทีม่ นี ายจ้างตามเงือ่ นไขของมาตรา ๔ ของพระราชบัญญัตคิ มุ้ ครองแรงงาน
พ.ศ. ๒๕๔๑ ซึ่งไม่อยู่ภายใต้บังคับตามกฎหมายข้างต้น เช่น ลูกจ้างในส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ ครูโรงเรียนเอกชน ลูกจ้าง
ท�ำงานบ้าน เป็นต้น นอกจากนี้ ยังอาจเป็นการเปิดช่องทางให้ผู้ประกอบการบางประเภทจ้างงานนักศึกษาแบบเต็มเวลา
เหมือนพนักงานประจ�ำโดยไม่ต้องรับผิดชอบสวัสดิการอื่นอีกด้วย
๑๒๕ ส�ำนักงานประกันสังคม. (๒๕๖๐). การขยายความคุ้มครองหลักประกันสังคมตามมติคณะรัฐมนตรีวันที่ ๒๕ เมษายน ๒๕๖๐. สืบค้นจาก www.sso.go.th/wpr/content.jsp?lang=th&cat=762&id=4816
๑๒๖ บริษัท เนชั่น บรอดแคสติ้ง คอร์ปอเรชั่น จ�ำกัด (มหาชน). (๒๕๖๐). กฎหมายเพิ่มสิทธิลูกจ้าง. สืบค้นจาก www.nationtv.tv/main/content/social/378562708/
๑๒๗ ข้อบังคับอย่างน้อยต้องมีรายละเอียดดังต่อไปนี้ (๑) วันท�ำงาน เวลาท�ำงานปกติ และเวลาพัก (๒) วันหยุดและหลักเกณฑ์การหยุด (๓) หลักเกณฑ์การท�ำงานล่วงเวลาและการท�ำงานในวัน
หยุด (๔) วันและสถานที่จ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าท�ำงานในวันหยุดและค่าล่วงเวลาในวันหยุด (๕) วันลาและหลักเกณฑ์การลา (๖) วินัยและโทษทางวินัย (๗) การร้องทุกข์ (๘) การเลิก
จ้าง ค่าชดเชย และค่าชดเชยพิเศษ.
๑๒๘ ประชาไท. (๒๕๖๐). นักวิจัยสิทธิแรงงาน ตั้ง ๒ ข้อสังเกต หลัง พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานฉบับแก้ไขบังคับใช้. สืบค้นจาก https://prachatai.com/journal/2017/09/73126
112 | รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๐