รายงานการศึกษาวิจัย
การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
บทที่ 2
แนวคิดและนโยบายเกี่ยวกับการเลือกปฏิบัติและความเสมอภาค
ในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
นับตั้งแตสังคมโลกไดเผชิญกับปญหาการแพรระบาดของเชื้อเอชไอวีในทศวรรษที่ 1980 เปนตนมา
นานาประเทศทั่วโลกไดพยายามรวมมือในการแกไขปญหาดังกลาว ไมเพียงแตเฉพาะการปองกันการแพรระบาด
ของเชื้อเอชไอวีในดานสาธารณสุขเทานั้น แตยังใหความสําคัญกับปญหาดังกลาวในดานสังคม เศรษฐกิจ วัฒนธรรม
และการพัฒนาอีกดวย ในระยะแรกของสถานการณการแพรระบาดของเชื้อเอชไอวี ประเทศตาง ๆ ทั่วโลกยังขาด
ความรูความเขาใจที่ถูกตองเกี่ยวกับโรคที่เกิดจากเชื้อเอชไอวี ซึ่งทําใหคนในสังคมเกิดอคติและความกลัวตอ
การติดเชื้อจากผูติดเชื้อเอชไอวี (People Living with HIV- PLHIV) กลุมบุคคล และ/หรือกลุมอาชีพที่มีความเสี่ยง
ตอการแพรเชื้อและการติดเชื้อ รวมถึงบุคคลที่อยูใกลชิดกับกลุมผูติดเชื้อเอชไอวี ทําใหกลุมบุคคลดังกลาว
ถูกตั้งขอรังเกียจ และถูกกีดกันทางสังคม อันเปนที่มาของการลดทอนศักดิ์ศรีความเปนมนุษย ยิ่งไปกวานั้น
ปรากฎการณทางสังคมดังกลาวกอใหเกิดผลกระทบในเชิงลบตอการดําเนินชีวิตและการอยูรวมกันในสังคม
รวมตลอดถึงการประกอบอาชีพของกลุมผูติดเชื้อเอชไอวี ซึ่งเปนที่มาของปญหาความไมเสมอภาคเทาเทียม
และการเลือกปฏิบัติในทุกรูปแบบ อันเปนการละเมิดสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานที่สําคัญ
ดวยเหตุดังกลาว ประเทศตาง ๆ ทั่วโลก รวมตลอดถึงองคการระหวางประเทศที่เกี่ยวของไดมีความมุงมั่น
และพยายามพัฒนามาตรการและแนวทางทางกฎหมายและนโยบาย ทั้งในระดับระหวางประเทศ ภูมิภาคและ
ระดับประเทศ เพื่อแกไขปญหาความไมเสมอภาคเทาเทียมและการเลือกปฏิบัติตอกลุมผูติดเชื้อเอชไอวี จากกา���
ศึกษาทบทวน พบวา ตลอดระยะเวลากวา 30 ปที่ผานมา มีการพัฒนากรอบกฎหมายทั้งที่มีผลผูกพันและไมมีผล
ผูกพันทางกฎหมาย นโยบาย และมาตรการตาง ๆ เพื่อการปองกันการแพรระบาดของเชื้อเอชไอวี การขยายการ
คุมครองสิทธิของผูติดเชื้อเอชไอวีและการบริการดูแล ซึ่งถือเปนแนวทางที่สําคัญตอการจัดทําขอเสนอแนะ
เพือ่ พัฒนากรอบกฎหมายและนโยบายของประเทศไทย โดยเฉพาะในสวนของการคุม ครองสิทธิในการประกอบอาชีพ
ของผูติดเชื้อเอชไอวี
สําหรับขอบเขตของการศึกษาทบทวนในบทนี้มุงใหความสําคัญเกี่ยวกับแนวคิดและนโยบาย ดังนี้
(1) หลักการและมาตรฐานสากลวาดวยสิทธิมนุษยชนของผูติดเชื้อเอชไอวี โดยใหความสําคัญกับประเด็น
สิทธิมนุษยชนในการประกอบอาชีพ
(2) มาตรการและแนวปฏิบัติที่ดีที่เกี่ยวกับการคุมครองสิทธิของผูติดเชื้อเอชไอวีศึกษาเปรียบเทียบ
กฎหมายและนโยบายของสหราชอาณาจักร เครือรัฐออสเตรเลีย และสาธารณรัฐฟลิปปนส
(3) กฎหมายและนโยบายของรั ฐ รวมทั้ ง หลั ก การและมาตรการของประเทศไทยที่ เ กี่ ย วข อ งกั บ
การคุมครองสิทธิในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
11