รายงานการศึกษาวิจัย
การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
บทที่ 3
สภาพปญหาการเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
เครื อ ข า ยผู ติ ด เชื้ อ เอชไอวี / เอดส ประเทศไทย และคณะกรรมการองค ก ารพั ฒ นาเอกชนด า นเอดส
ไดมีแถลงการณ หยุดการตีตราและเลือกปฎิบัติตอผูมีเชื้อเอชไอวี เริ่มที่เรา..เราทําได ในวันเอดสโลก เมื่อวันที่
1 ธันวาคม 2555 วา “การมีเชื้อเอชไอวีในรางกายไมไดทําใหคน ๆ หนึ่งสูญเสียศักดิ์ศรีและความเปนมนุษย
ขอเรียกรองทุกภาคสวนหยุดการละเมิดสิทธิ หยุดการตีตราและการเลือกปฏิบัติตอผูติดเชื้อเอชไอวี”
การศึกษาวิจัย เรื่อง การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวีนี้ ถูกออกแบบใหเปน
การวิ จั ย แบบมี ส ว นร ว ม (Participatory Research) ซึ่ ง เป น การวิ จั ย ที่ เ ป ด โอกาสให ผู มี ส ว นได ส ว นเสี ย
(Stakeholders) ไดสรางความรูรวมกัน (co-production of knowledge) โดยการมีสวนรวมในการกําหนดโจทย
การเก็บขอมูลผานกระบวนการสนทนากลุม รวมไปถึงการรวมกันวิเคราะหขอมูลในกลุมผูมีสวนไดสวนเสียที่สําคัญ
การนําเสนอผลการศึกษาในบทนี้ จะจําแนกเปนผลการศึกษาที่ไดจากวิธีการเก็บขอมูลที่ไดจากการ
ทบทวนเอกสารชั้นตน และการศึกษาภาคสนามโดยการสัมภาษณและการสนทนากลุมเกี่ยวกับสภาพปญหา
การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี โดยในสวนสุดทาย จะเปนบทวิเคราะหวาดวยการ
เลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
3.1 ผลการศึกษาจากการทบทวนเอกสาร
การทบทวนเอกสาร เรื่อง การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี แสดงใหเห็นสภาพ
การเลือกปฏิบัติใน 2 ระดับ คือ การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวีในภาพรวม และการ
เลือกปฏิบัติในรายกรณี โดยเฉพาะการเลือกปฏิบัติที่เกิดขึ้นในหนวยงานภาครัฐที่มีการรองเรียนและมีความ
พยายามแกไขปญหาที่ผานมา แตละระดับมีรายละเอียดดังตอไปนี้
3.1.1 สภาพปญหาการเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวีในภาพรวม
ในภาพรวมเรื่องเกี่ยวกับการตีตราและการเลือกปฏิบัติตอผูติดเชื้อเอชไอวี งานวิจัย เรื่อง ดัชนี
การตีตราและการเลือกปฏิบัติตอผูติดเชื้อเอชไอวีของเครือขายผูติดเชื้อเอชไอวี/เอดสประเทศไทย83 เปนงานหลัก
ที่ ทํ า การศึ ก ษาเรื่ อ งดั ง กล า ว มี ก ารสั ม ภาษณ เชิ ง ลึ ก ผู ติ ด เชื้ อ จํ า นวน 233 ราย ในช ว งกลางป พ.ศ. 2552
การสัมภาษ���เปนการสืบถามประสบการณยอนหลัง 1 ป ของผูรับการสัมภาษณที่อาศัยกระจายกันไปทั่วประเทศ
พบวา ยังมีการตีตราและเลือกปฏิบัติตอการเปนผูติดเชื้อ หากแตเปลี่ยนรูปแบบไปในลักษณะที่มีความหลากหลาย
ซับซอนมากขึ้น
ถาพิจารณาเฉพาะการเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพ พบวา กวารอยละ 26.18 เคยถูกปฏิเสธ
การจางงานดวยเหตุผลเรื่องการติดเชื้อเอชไอวี และรอยละ 32.19 เคยสูญเสียงานและแหลงรายไดเนื่องจากการ
ติดเชือ้ เอชไอวี เฉพาะในกลุม ผูต ดิ เชือ้ ทีส่ ญ
ู เสียงานและแหลงรายได รอยละ 30.28 ระบุวา สาเหตุของการสูญเสียงาน
83
เครือขายผูต ดิ เชือ้ เอชไอวี/เอดส ประเทศไทย, โครงการศึกษาดัชนีชวี้ ดั การตีตราและการเลือกปฏิบตั ผิ ตู ดิ เชือ้ เอชไอวีเพือ่ สนับสนุนการรณรงคดา นสิทธิมนุษยชน,
(เชียงใหม: ดาราวรรณการพิมพ, 2553).
41