VI
รายงานการศึกษาวิจัย
การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
1.3 ระเบียบวิธีการศึกษา
การศึกษาวิจยั เรือ่ ง การเลือกปฏิบตั ใิ นการประกอบอาชีพของผูต ดิ เชือ้ เอชไอวี เปนการวิจยั แบบมีสว นรวม
(Participatory Research) ซึ่งเปนการวิจัยที่เปดโอกาสใหผูมีสวนไดสวนเสีย (Stakeholders) ไดมาสรางความรู
รวมกัน (co-production of knowledge) โดยอาศัย “การประชุมเชิงปฏิบัติการของผูมีสวนไดสวนเสีย ครั้งที่ 1”
(stakeholder’s workshop #1) เปนเวทีในการเริ่มตนตั้งโจทยวิจัย การพัฒนาเครื่องมือรวมกัน
การวิจัยแบบมีสวนรวมนี้ มีจุดเดนในแงที่นอกจากจะทําใหผูวิจัยสามารถเก็บขอมูลไดอยางลุมลึก
รอบดานแลว ยังเปนโอกาสในการเสริมพลังทางดานความรูใหกับผูมีสวนไดสว นเสียที่มีสวนรวมในการวิจัยดวย
ดังที่ไดกลาวไวในสวนที่แลววา สาเหตุสําคัญของการตีตราและการเลือกปฏิบัติสวนหนึ่งมาจาก
การขาดความรูค วามเขาใจทีถ่ กู ตองเกีย่ วกับการแพรกระจายของเชือ้ เอชไอวี คณะผูว จิ ยั จึงออกแบบใหการวิจยั ครัง้ นี้
มีสวนในการพัฒนาความรูความเขาใจของคณะผูวิจัย และผูมีสวนไดสวนเสียไปพรอม ๆ กัน เพื่อใหขอเสนอ
แนวทางการแกไขปญหาการเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อที่เปนจริง
เพื่อวัตถุประสงคดังกลาว ผูวิจัยจึงใชวิธีการเก็บขอมูล และประยุกตใชเครื่องมือในการเก็บขอมูล
หลายอยางประกอบกัน ดังนี้
1.3.1 การวิจัยเอกสาร มี 2 ขั้นตอนที่ตอเนื่องกัน ดังนี้
1) การศึกษาแนวคิดเกีย่ วกับหลักความเสมอภาคในการประกอบอาชีพ หลักการสิทธิมนุษยชน
หลักการสากล และมาตรฐานสากลทีเ่ กีย่ วของกับการปกปองคุม ครองสิทธิในการประกอบอาชีพของผูต ดิ เชือ้ เอชไอวี
จากกฎหมายในประเทศไทยและตางประเทศ ปฏิญญาสากล กติกาและอนุสัญญาระหวางประเทศ เอกสาร
ทางวิ ช าการ หนั ง สื อ ตํ า รา รายงานการวิ จั ย ที่ เ กี่ ย วข อ งในประเทศไทยและต า งประเทศ รวมถึ ง การศึ ก ษา
เปรียบเทียบตัวอยางมาตรการของตางประเทศอยางนอย 3 ประเทศ โดยใหความสําคัญกับประเทศที่ประสบ
ความสํ า เร็ จ ในการคุ ม ครองสิ ท ธิ ข องผู ติ ด เชื้ อ ประเทศที่ มี ก ฎหมายห า มการเลื อ กปฏิ บั ติ ใ นแบบต า ง ๆ กั น
เชน เครือรัฐออสเตรเลีย อาจเปนตัวอยางของประเทศที่มีมาตรการคุมครองสิทธิในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อ
ในแบบเสรีนิยม สหราชอาณาจักรและเครือรัฐออสเตรเลียอาจเปนตัวอยางของประเทศที่มีนโยบายรัฐสวัสดิการ
และอาจหยิ บ ยกกรณี ป ระเทศในเอเชี ย ตะวั น ออกเฉี ย งใต เช น สาธารณรั ฐ ฟ ลิ ป ป น ส เ ป น อี ก ตั ว อย า งของ
ประเทศกําลังพัฒนา เปนตน
2) การวิเคราะหแนวทางและนโยบายการแกไขปญหาของรัฐบาลไทยในการคุมครองสิทธิ
ในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี โดยศึกษาจากระเบียบ ประกาศ นโยบายของรัฐ มาตรการทางกฎหมาย
แนวทางการปฏิบัติและการดําเนินงานของหนวยงานตาง ๆ ที่เกี่ยวของ
1.3.2 การศึกษาสภาพการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวีในมิติตาง ๆ สาเหตุและปจจัย
ที่ทําใหเกิดปญหา รวมทั้งผลกระทบในมิติสิทธิมนุษยชนตอการเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อ
อาศัยการเก็บขอมูลเชิงคุณภาพ ซึง่ ใหความสําคัญกับการทําความเขาใจและตีความขอมูลอยางลุม ลึกในมุมมองแบบ
คนใน และเก็บขอมูลเชิงลึกจากผูใ หขอ มูลหลัก (Key Informant) ซึง่ เปนผูท สี่ ามารถใหขอ มูลไดอยางชัดเจน จึงทําให
สามารถไดผลการศึกษาทีห่ นักแนน และเชือ่ ถือได ซึง่ แตกตางจากการศึกษาเชิงปริมาณที่เนนการสรางขอสรุปทั่ว��ป
(generalization) จึงตองใหความสําคัญกับจํานวนตัวอยางที่สามารถเปนตัวแทนประชากรได แตการเก็บขอมูล
เชิงปริมาณจะไมสามารถแสดงใหเห็นปญหาเฉพาะบางประการ โดยเฉพาะการเลือกปฏิบัติไดชัดเจน