แหง a i l aชาติ N nd งา สํานaักtio nal Th นค ณ ยชน m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of n ssi Hu Rights C om m i 3. บริบททางสังคมที่เกี่ยวกับปญหาการละเมิดสิทธิที่ดิน 3.1 เหตุปจจัยการละเมิดสิทธิในที่ดิน จากงานวิจัยและรายงานตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนขององคกรอิสระตามรัฐธรรมนูญพบวา ปญหาขัดแยงที่ดินจนเปนคดีฟองรองราษฎรที่ยากจนมีความเชื่อมโยงเกี่ยวของอยางใกลชิดกับระบบทุนนิยม โลกาภิวัฒนซึ่งมีอิทธิพลในการกําหนดนโยบายและทิศทางการพัฒนาของประเทศที่มุงใชที่ดินและทรัพยากร เปนปจจัยการผลิตสนับสนุนการเติบโตขยายตัวทางเศรษฐกิจ โดยละเลยหรือปฏิเสธระบบการถือครองใชประโยชน ทีด่ นิ และทรัพยากรตามวัฒนธรรมประเพณีดงั้ เดิมของชุมชนในทองถิน่ คนทีม่ ที นุ มีอาํ นาจเงินสามารถเขาถึงอํานาจ รัฐและใชอํานาจรัฐหรือรวมมือกับเจาหนาที่รัฐใชอํานาจตามกฎหมายไปแกงแยงครอบครองที่ดินและทรัพยากร ของราษฎรและชุมชนดวยกลไกและวิธีการตาง ๆ นอกจากนั้น ยังเกี่ยวของกับการบริหารจัดการที่ดินของรัฐ ที่รวมศูนยอํานาจตัดสินใจไวที่รัฐสวนกลางที่ไรประสิทธิภาพ เพราะไมสามารถบังคับใชกฎหมายกับเจาหนาที่รัฐ และผูมีอํานาจที่ปฏิบัติไมชอบดวยกฎหมาย ทําใหราษฎรในชนบทที่ขาดความรูความเขาใจในระเบียบวิธีปฏิบัติ ของทางราชการตลอดจนตัวบทกฎหมาย ตองถูกขมเหงรังแกโดยไมมีหนทางและโอกาสตอสูอยางเทาเทียมกัน ระบบทุนนิยมผูกขาดใชอํานาจเปนใหญมีอิทธิพลอยางสําคัญตอการกําหนดนโยบายและทิศทาง การขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจในประเทศ เพราะทําใหรัฐตองปรับตัวมารวมมือ รวมทั้งรวมทุนกับตางประเทศ ในแทบทุ ก ด า น ซึ่ ง ในด า นหนึ่ ง ก็ มี ส  ว นช ว ยกระตุ  น การพั ฒ นาและความร ว มมื อ ทางเศรษฐกิ จ และการค า กับนานาประเทศ แตอีกดานหนึ่งไดแกงแยงทรัพยากรไปจากคนในชนบทที่รูไมเทาทันและไมมีภูมิคุมกัน ที่ดินในแนวคิดทุนนิยมเปนสินทรัพยสรางมูลคาทางเศรษฐกิจ เรื่องที่ดินจึงเปนประเด็นแรก ๆ ที่มีการเปลี่ยนแปลง ทางนโยบายจากการกระจายการถือครองที่ดินเพื่อใหคนไทยมีที่อาศัยทํากินกันทั่วถึง การจํากัดขนาดที่ดิน ถือครอง และสรางเงื่อนไขเขมงวดในการถือครองที่ดินของตางชาติ มาเปนนโยบายการถือครองที่ดินโดยเสรี ตามกลไกตลาดที่นายทุนมีอํานาจเหนือ และกําหนดระบบสิทธิของรัฐและสิทธิของเอกชน โดยปฏิเสธการยอมรับ สิ ท ธิ ห รื อ ระบบการถื อ ครองใช ป ระโยชน ที่ ดิ น ของบุ ค คลและสิ ท ธิ ข องชุ ม ชนตามวั ฒ นธรรมประเพณี ดั้ ง เดิ ม ที่ปฏิบัติสืบตอกันมา ดังเชน กลุมชาวไทยภูเขาชาติพันธุกะเหรี่ยง ชาวมลายูถิ่นในจังหวัดชายแดนภาคใต ตลอดจนชาวเลและกลุมวัฒนธรรมในพื้นที่ชายของตาง ๆ ซึ่งมีระบบการถือครองใชประโยชนที่ดินตามจารีต ประเพณีที่ไมเนนการมีสิทธิเด็ดขาดเปนเจาของแตเปนระบบแบงปนและจัดการรวมโดยการรับรูรวมกันของ คนทั้งชุมชนจนเปนวัฒนธรรมปฏิบัติสืบทอดกันแตครั้งบรรพบุรุษ รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม” 49

Select target paragraph3