โครงการศึกษาวิจัยเพื่อจัดทาข้อเสนอแนะนโยบายหรือมาตรการเพื่อคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิของผู้สูงอายุ :11
กรณีการเลือกปฏิบัติในผู้สูงอายุ | 5
Black’s Law Dictionary ได้ให้ความหมายของการเลื��กปฏิบัติในแง่ ความหมายทั่วไปทางกฎหมาย
ไว้ว่า “การปฏิบัติใด ๆ ต่อบุคคลหรือกลุ่มคนโดยไม่เท่าเทียมกันและไร้เหตุผล หรือการปฏิบัติที่ไม่เป็น ธรรม
หรือปฏิเสธที่จะปฏิบัติเนื่องจากเชื้อชาติ อายุ สัญชาติ หรือศาสนา หรือการปฏิบัติที่แตกต่างเนื่องจกความชอบ
หรือไม่ชอบที่ปราศจากเหตุผลที่สามารถรับฟังได้”8
หากพิจารณาจากนิยามของผู้สูงอายุตามที่องค์การสหประชาชาติได้กาหนดไว้ จะเห็นได้ว่า ผู้สูงอายุใน
แต่ละกลุ่มอายุมีประเด็นที่มีความจาเป็นต้องคุ้มครองมิให้ถูกเลือกปฏิบัติแตกต่างกันออกไป เช่น กลุ่มผู้สูงอายุ
วัยต้น เป็นกลุ่มที่ยังมีศักยภาพในการทางานได้ รัฐจะต้องให้ค วามสาคัญกับเรื่องการคุ้มครองมิให้ผู้สูงอายุถูก
เลือกปฏิบัติในเรื่องการทางานหรือการศึกษา หรือกลุ่มผู้สูงอายุวัยกลาง ซึ่งเริ่มมีปัญหาด้านสุขภาพมากขึ้น
รัฐต้องให้ความสาคัญกับเรื่องการคุ้มครองมิให้ผู้ สูงอายุถูกเลือกปฏิบัติในเรื่องสุขภาพ หรือการอานวยความ
สะดวกในบริการสาธารณะต่าง ๆ เป็นต้น
นอกจากนี้ ในระดับระหว่างประเทศพบว่า มีก ารให้ความสาคัญกับการเลือกปฏิบัติต่อผู้สู งอายุเพศ
หญิงมากกว่าประเด็นอื่น ปรากฏในแผนปฏิบัติการระหว่างประเทศเกี่ยวกับผู้สูงอายุมาดริ ด (The Madrid
International Plan of Action on Aging) รวมทั้งปรากฏในข้อเสนอในรายงานเรื่อง Aging Discrimination
and Older Women’s Human Rights from the Perspectives of CEDAW Convention ข อ ง ค ณ ะ
กรรมการประจาอนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติในทุกรูปแบบต่อสตรี 9 ซึ่งในประเทศไทยพบปัญหา
การเลือกปฏิบัติในหลายรูปแบบในกลุ่มผู้ สูงอายุเพศหญิง เช่น การไม่มีสิทธิได้รับมรดกจากสามี การไม่ได้รับ
โอกาสในการทางานอย่างเท่าเทียมกัน เป็นต้น ส่งผลให้ผู้สูงอายุเพศหญิงประสบปัญหาทางการเงิน10
ทั้งนี้ ในช่วงระ��ว่างปี 2544-2560 มีเรื่องร้องเรียนกรณี ผู้สูงอายุมายังคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน
แห่งชาติ (กสม.) จานวน 13 คาร้อง ออกเป็นรายงาน 8 รายงาน คณะกรรมการสิทธิฯ จึงได้ทาการศึกษาข้อมูล
จากแหล่งต่าง ๆ และลงพื้นที่เพื่อรับทราบข้อมูลและข้อคิดเห็นภายใต้โครงการจัดทาข้อเสนอแนะนโยบายและ
ข้อเสนอในการปรับปรุงกฎหมายเพื่อส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิของผู้สูงอายุของ กสม. ในปี 2560 ใน 4 ภาค11
และพบว่าประเด็นปั ญหาด้านสิทธิมนุษยชนของผู้สูงอายุ ได้แก่ (1) สิทธิในที่อยู่อาศัย (2) สิทธิด้านสุขภาพ
(3) หลั ก ประกั น ด้ านรายได้ (4) สิ ท ธิในการมีงานท า (5) สิ ท ธิในการศึ ก ษาตลอดชี วิต (6) การได้รับ ความ
คุ้มครองจากการถูกทอดทิ้ง ถูกกระทารุนแรง และถู กแสวงหาประโยชน์ (7) การได้รับความคุ้มครองในสภาวะ
8
From Black’s law Dictionary (p. 420), by Henry Campbell Back, 1979, Boston: West Publishing, in
รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ. เล่มเดิม. (น. 3).
9
ให้รัฐภาคีควรให้ความสาคัญกับความต้องการของผู้ สูงอายุสตรี ทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจ และการเงิน รวมถึงควรมี
การปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนการส่งเสริมให้ผู้สูงอายุสตรีสามารถเข้าถึงบริการด้านสาธารณสุข.
10
จาก สิ ท ธิ ข องผู้ สู ง อายุ : การปกป้ อ งคุ้ ม ครองที่ ร อคอย, โดย กรมกิ จ การผู้ สู ง อายุ , 2558, สื บ ค้ น จาก
http//www.dop.go.th/download/knowledge/knowledge_th_20160303153953_3.pdf
11
ได้แก่ จังหวัดขอนแก่น ชลบุรี เชียงใหม่ และสุราษฎร์ธานี.