จากการรวมตัวทางเศรษฐกิจในอาเซียนซึ่งจำเป็นต้องได้รับความร่วมมือจากสมาชิก เช่น การขับไล่ประชากรออกจาก
พื้นที่เพื่อรวบรวมที่ดินในการลงทุน หรือผลกระทบในด้านสิ่งแวดล้อมจากการลงทุนซึ่งมีผลกระทบข้ามพรมแดน เป็นต้น
๗.๒.๓ การพัฒนาตราสารสิทธิมนุษยชนสำหรับอาเซียน
ข้อมูลที่แสดงในบทที่ ๕ เกี่ยวกับตราสารสิทธิมนุษยชนในอาเซียนแสดงให้เห็นความท้าทายในการ
พัฒนาตราสารทางกฎหมายในหลายกรณี และประเทศไทยสามารถมีส่วนผลักดันการพัฒนาในประเด็นนี้อย่างน้อยใน
สองด้าน คือ
๑. จากเจตจำนงทางการเมืองสู่พันธกรณีทางกฎหมาย
ในด้านแรก อาเซียนมีตราสารทางการเมืองจำนวนหนึ่งที่ยังมิได้มีการพัฒนาสู่พันธกรณีทาง
กฎหมายซึง่ จะทำให้การคุม้ ครองสิทธิมนุษยชนเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพมากขึน้ เช่น ประเด็นการคุม้ ครองแรงงานข้ามชาติ
ประเด็นสิง่ แวดล้อม (นอกเหนือจากหมอกควันข้ามพรมแดน) และทีส่ ำ คัญ คือ การประกาศใช้ปฏิญญาสิทธิมนุษยชนอาเซียน
(AHRD) ซึ่งเป็นตราสารที่ครอบคลุมสิทธิมนุษยชนอย่างหลากหลาย ทำให้สามารถพิจารณาหยิบยกประเด็นสิทธิมนุษยชน
ที่มีผลกระทบต่อภูมิภาคหรือที่ยังมิได้มีการดำเนินการอย่างจริงจังขึ้นเพื่อผลักดันให้มีการพัฒนาไปสู่ตราสารที่มีผลทาง
กฎหมายต่อไป ประเทศไทย (ซึ่งรวมถึง กสม.) ควรพิจารณาวางแผนในเรื่องนี้เพื่อรองรับการทำหน้าที่เป็นประธานอาเซียน
ในปี พ.ศ. ๒๕๖๒
๒. จากหลักกฎหมายสู่ข้อเท็จจริงของประชาชน
สิ่งที่สำคัญที่สุดสำรับประชาชนของอาเซียนทั้งสิบประเทศ คือ การได้รับความคุ้มครองสิทธิ
มนุษยชนที่มีผลจริงในทางปฏิบัติ และโดยที่ประชาคมอาเซียนได้ตั้งคำขวัญหลักสำหรับระยะเวลาสิบปีตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๕๘
ถึง พ.ศ. ๒๕๖๘ ว่าจะเป็นภูมิภาคที่มีประชาชนเป็นศูนย์กลางและให้ความสำคัญกับประชาชน (People-Oriented,
People-Centred) จึงจำเป็นที่ทุกภาคส่วนของอาเซียนและประเทศสมาชิกจะตั้งเป้าหมายและนโยบายในการนำ
พันธกรณีต่าง ๆ ที่ได้ให้ไว้ ทั้งที่เป็นทางการเมืองและโดยเฉพาะที่เป็นพันธกรณีทางกฎหมาย มาปฏิบัติให้มีผลอย่างเป็น
รูปธรรมต่อประชาชนต่อไป
๗.๓ ข้อเสนอการวิจัย/ค้นคว้าเพิ่มเติมต่อสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ข้อสรุปที่ปรากฏจากการวิจัยในครั้งนี้ คือ การพัฒนาตราสารสิทธิมนุษยชนในอาเซียนยังอยู่ในระยะเริ่มต้น
โดยแรงขับเคลื่อนในการพัฒนาตราสารสิทธิมนุษยชนที่สำคัญ คือ กลไกสิทธิมนุษยชนอาเซียนโดยเฉพาะคณะกรรมาธิการ
ระหว่างรัฐบาลอาเซียนว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (AICHR) การวิจัยและค้นคว้าเพื่อให้เกิดข้อมูลหรือฐานข้อมูลเชิงประจักษ์
ที่จะสามารถใช้เป็นแนวทางในการวางแนวนโยบายเพื่อนำเสนอภาคส่วนที่เกี่ยวข้องต่อไป ถือเป็นประเด็นสำคัญที่ต้อง
ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง ในส่วนท้ายของรายงานฉบับนี้จึงนำเสนอประเด็นที่ กสม. สามารถใช้ประกอบการพิจารณา
เพื่อกำหนดเป็นหัวข้อในการวิจัยและค้นคว้าต่อไป เพื่อให้เกิดการขับเคลื่อนการพัฒนาทั้งในระดับอาเซียนและในระดับ
ประเทศไทย ซึ่ง กสม. ถือเป็นภาคส่วนยุทธศาสตร์ที่สำคัญ ทั้งนี้ ประเด็นที่นำเสนอนี้ เป็นเพียงตัวอย่างเบื้องต้นเท่านั้น
98
สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents