คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand
98
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มีบทบัญญัติที่รับรองสิทธิของเด็กไว้ในมาตรา 54
ซึง่ ก�ำหนดให้รฐั มีหน้าทีใ่ นการด�ำเนินการให้เด็กทุกคนได้รบั การศึกษาภาคบังคับอย่างมีคณ
ุ ภาพ รวมถึงการดูแลเด็กเล็ก
เพื่อให้ได้รับการพัฒนาร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม และสติปัญญาให้สมกับวัยก่อนเข้ารับการศึกษา นอกจากนี้
มาตรา 71 ในหมวดแนวนโยบายแห่งรัฐยังได้กำ� หนดให้รฐั พึงให้ความช่วยเหลือประชากรเฉพาะกลุม่ รวมถึงเด็ก ให้สามารถ
ด�ำรงชีวิตได้อย่างมีคุณภาพ คุ้มครองป้องกันไม่ให้เด็กถูกใช้ความรุนแรงหรือปฏิบัติอย่างไม่เป็นธรรม และให้การบ�ำบัด
ฟื้นฟูและเยียวยาเด็กที่ถูกกระท�ำดังกล่าว
คณะกรรมการประจ�ำอนุสัญญา CRC ได้มีข้อสังเกตและข้อเสนอแนะต่อสถานการณ์สิทธิเด็กของประเทศไทย
ในการพิจารณารายงานการปฏิบัติตามอนุสัญญาฯ เมื่อวันที่ 24 - 25 มกราคม 2555 ในหลายประเด็น เช่น รัฐภาคี
ควรมีมาตรการลดการเสียชีวิตของเด็กจากการจมน�้ำและอุบัติเหตุทางถนน การขจัดการใช้ความรุนแรงต่อเด็ก รวมถึง
การลงโทษทางร่างกายต่อเด็กและส่งเสริมการสร้างวินัยโดยไม่ใช้ความรุนแรง การปรับปรุงบริการด้านสุขอนามัย
เจริญพันธุ์แก่วัยรุ่น การให้เด็กปฐมวัยได้รับการพัฒนาอย่างรอบด้าน และการคุ้มครองเด็กในสถานการณ์พิเศษต่าง ๆ
อาทิ เด็กโยกย้ายถิ่นฐาน เด็กถูกแสวงประโยชน์ทางเพศและทางเศรษฐกิจ และเด็กในกระบวนการยุติธรรม196
ในรายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2561 กสม. ได้มีข้อเสนอแนะ
ต่อรัฐในเรือ่ งการลดอัตราการเสียชีวติ ของเด็ก การสร้างความตระหนักแก่พอ่ แม่และผูป้ กครองในการดูแลความปลอดภัย
ของเด็ก การป้องกันการใช้ความรุนแรงต่อเด็ก การคุ้มครองดูแลเด็กที่ตกเป็นเหยื่อของการแสวงประโยชน์ทางเพศ
การคุม้ ครองเด็กจากภัยสือ่ ออนไลน์ การป้องกันการกระท�ำผิดของเด็ก และการน�ำมาตรการพิเศษมาใช้แทนการด�ำเนิน
คดีอาญาต่อเด็ก ทั้งนี้ ในปี 2562 มีสถานการณ์สิทธิเด็ก การด�ำเนินการของรัฐบาลและหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง
ปัญหาและอุปสรรคด้านการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิเด็ก ดังนี้
1. การพัฒนาเด็กปฐมวัย
เมื่อวันที่ 24 เมษายน 2562 รัฐบาลได้ประกาศใช้พระราชบัญญัติการพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ. 2562
เพื่อรองรับการด�ำเนินการคุ้มครองและดูแลเด็กปฐมวัยตามมาตรา 54 ของรัฐธรรมนูญฯ ตามพระราชบัญญัติดังกล่าว
เด็กปฐมวัยหมายถึงเด็กที่มีอายุต�่ำกว่า 6 ปี และรวมถึงเด็กที่ต้องได้รับการพัฒนาก่อนเข้าเรียนในชั้นประถมศึกษาด้วย
การพัฒนาเด็กปฐมวัยตามมาตรา 5 ของพระราชบัญญัติดังกล่าว ครอบคลุมตั้งแต่การให้มารดาได้รับการดูแล
ในระหว่างตัง้ ครรภ์เพือ่ ให้บตุ รทีอ่ ยูใ่ นครรภ์มสี ขุ ภาวะและพัฒนาการทีด่ ี การดูแลให้เด็กปฐมวัยอยูร่ อดปลอดภัยและได้รบั
ความคุ้มครองให้พ้นจากการล่วงละเมิด การให้เด็กปฐมวัยมีพัฒนาการที่ดีรอบด้านทั้งทางร่างกาย จิตใจ วินัย อารมณ์
สังคม และสติปัญญาให้สมกับวัย ไปจนถึงการให้ผู้ดูแลเด็กปฐมวัยได้รับความรู้ ทักษะ และเจตคติที่ดีในการพัฒนา
เด็กปฐมวัย197
รัฐบาลให้ความส�ำคัญกับการพัฒนาเด็กปฐมวัย และได้เริม่ ด�ำเนินโครงการเงินอุดหนุนเพ��อ่ การเลีย้ งดูเด็กเล็ก
มาตั้งแต่ปี 2558 โดยในระยะแรกให้เงินช่วยเหลือเดือนละ 400 บาทส�ำหรับเด็กอายุไม่เกิน 1 ปี หลังจากนั้น
196
From Consideration of reports submitted by States parties under article 44 of the Convention,
Concluding observations: Thailand. (CRC/C/THA/CO/3-4), Committee on the Rights of the Child, 17 February 2012.
197
ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่ บทที่ 3.1 สิทธิด้านการศึกษา