75
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒
แม้วา่ ปัญหาการตัง้ ครรภ์ของวัยรุน่ จะมีแนวโน้มลดลง แต่พบว่ากลุม่ วัยรุน่ และเยาวชนมีแนวโน้ม
เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์มากขึ้น ข้อมูลตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม - 13 พฤษภาคม 2562 พบผู้ป่วยโรคซิฟิลิส
3,080 ราย ส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มอายุ 15 - 24 ปี คิดเป็นร้อยละ 40.42 รองลงมา คือ อายุระหว่าง 25 - 34 ปี
คิดเป็นร้อยละ 24.48 เป็นสัญญาณถึงการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัยของกลุ่มวัยรุ่น วัยเรียน และวัยเจริญพันธุ์
กระทรวงสาธารณสุขได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับสถานการณ์และการป้องกันโรคกับประชาชนอย่างต่อเนื่อง รวมถึงได้
บูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อก�ำหนดมาตรการพัฒนาระบบบริการควบคุม ป้องกัน และดูแล
รักษาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์139
139
จาก สธ. คุมเข้ม ‘โรคซิฟิลิส’ ประสานสถานศึกษาทั่วประเทศลงพื้นที่ให้ความรู้นักเรียน, โดย มติชนออนไลน์,
2562. สืบค้นจาก https://www.matichon.co.th/local/quality-life/news_1501103
140
เครือข่าย RSA (Referral System for Safe Abortion) ได้รับการจัดตั้งขึ้นในปี 2557 โดยกรมอนามัยและ
ด้วยการสนับสนุนงบประมาณจากส�ำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เป็นเครือข่ายบุคลากรทางการแพทย์
พยาบาล นักสังคมสงเคราะห์ นักจิตวิทยา นักสาธารณสุข และอื่น ๆ จากภาครัฐและเอกชนรวมตัวกันอาสารับส่งต่อเพื่อยุติการ
ตั้งครรภ์ทางการแพทย์ที่ปลอดภัย บริการให้ค�ำปรึกษาที่มีคุณภาพเพื่อให้ผู้หญิงมีทางเลือกและตัดสินใจเองอย่างอิสระรวมทั้ง
ป้องกันการตั้งครรภ์ไม่พร้อมในผู้หญิงทุกวัยโดยการให้ความรู้แก่กลุ่มเป้าหมาย และส่งเสริมให้มีบริการวางแผนครอบครัว
จาก เครือข่ายอาสาเพื่อการยุติการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัย, โดย RSATHAI, 2557. สืบค้นจาก https://www.rsathai.org/
141
จาก การสัมมนารับฟังความคิดเห็นและข้อมูลสถานการณ์สทิ ธิมนุษยชนเพือ่ ประกอบการพิจารณาจัดท�ำรายงาน
ผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒. งานเดิม.
บทที่
3
การประเมินสถานการณ์
สิทธิด้านเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
ในการจัดการปัญหานี้ รัฐบาลได้ออกพระราชบัญญัติการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์
ในวั ย รุ ่ น พ.ศ. 2559 และจั ด ท� ำ ยุ ท ธศาสตร์ ก ารป้ อ งกั น และแก้ ไขปั ญ หาการตั้ ง ครรภ์ ใ นวั ย รุ ่ น ระดั บ ชาติ
พ.ศ. 2561 - 2569 ซึ่งออกตามความในพระราชบัญญัตินี้ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้วัยรุ่นมีความรู้ด้านเพศศึกษา
และทักษะชีวิต และป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้ รวมถึงการดูแลช่วยเหลือและคุ้มครองเมื่อประสบปัญหา
โดยทีผ่ า่ นมา หน่วยงานของรัฐทีเ่ กีย่ วข้องได้ดำ� เนินการตามยุทธศาสตร์ฯ เช่น กระทรวงสาธารณสุขได้จดั ตัง้ “คลินกิ
วัยรุ่น” ในโรงพยาบาลเพื่อจัดบริการสุขภาพที่เป็นมิตรแก่วัยรุ่นและเยาวชน การให้บริการถุงยางอนามัย บริการ
ใส่ห่วงอนามัยและยาฝังคุมก�ำเนิด ซึ่งมีข้อมูลว่าในปี 2557 มีผู้ขอรับบริการฝังยาคุมก�ำเนิดเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
โดยในปี 2562 มีจ�ำนวน 37,945 ราย เพิ่มขึ้นจากปี 2557 ซึ่งมีเพียง 4,525 ราย ทั้งนี้ สปสช. สนับสนุน
ค่าบริการในหญิงอายุต�่ำกว่า 20 ปี และหญิงที่อายุ 20 ปีขึ้นไปหลังยุติการตั้งครรภ์ นอกจากนี้ มีบริการสายด่วน
ปรึกษาเอดส์และท้องไม่พร้อม 1663 ที่ด�ำเนินงานโดยมูลนิธิเข้าถึงเอดส์ซึ่งท�ำงานร่วมกับเครือข่ายอาสาเพื่อยุติ
การตัง้ ครรภ์ทปี่ ลอดภัย (RSA) ทีจ่ ดั ตัง้ โดยกรมอนามัย140 รวมทัง้ สามารถขอรับความช่วยเหลือจากบ้านพักเด็กและ
ครอบครัวหรือบ้านพักฉุกเฉินได้ และมีบริการยุติการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัย เช่น การบรรจุยายุติการตั้งครรภ์ในบัญชี
ยาหลักแห่งชาติเพื่อให้สามารถยุติการตั้งครรภ์โดยปลอดภัย ปัจจุบันเครือข่ายอาสา RSA มีแพทย์อาสา 142 คน
สหวิชาชีพ 502 คน สถานบริการ 296 แห่ง141 ส่วนกระทรวงศึกษาธิการได้จัดการสอนเรื่องเพศวิถีศึกษาแบบ
e-learning ให้แก่ครูและผู้บริหารเพื่อน�ำไปสอนนักเรียนนักศึกษาให้มีความรู้ความเข้าใจเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์
ในวัยรุ่น