19
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒
ส�ำหรับสถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ในปี 2562 เหตุการณ์รุนแรงในพื้นที่มีจ�ำนวนลดลงจากปีก่อน
หน้า โดยข้อมูลในปี 2562 เกิดเหตุการณ์ไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ จ�ำนวน 411 ครั้ง มีผู้เสียชีวิต 180 ราย
ได้รับบาดเจ็บ 243 ราย มีจ�ำนวนลดลงเมื่อเทียบกับปี 2561 ซึ่งมีเหตุการณ์ความไม่สงบ 548 ครั้ง มีผู้เสียชีวิต
218 ราย และได้รบั บาดเจ็บ 265 ราย หน่วยงานของรัฐทีเ่ กีย่ วข้องมีความพยายามแก้ไขปัญหาข้อกล่าวอ้างว่าเจ้าหน้าที่
มีการละเมิดสิทธิของผู้ถูกควบคุมตัว โดยมีมาตรการในเชิงป้องกัน ได้แก่ การปรับปรุงสถานที่ควบคุมตัวผู้ต้องสงสัย
ให้สามารถตรวจสอบได้ เช่น การติดตั้งกล้องวงจรปิดในสถานที่ควบคุมตัว การจัดให้มีบุคลากรทางการแพทย์ประจ�ำ
สถานทีค่ วบคุมตัว การเปิดโอกาสให้ญาติเข้าเยีย่ ม และการอนุญาตให้เจ้าหน้าทีข่ อง กสม. ประสานขอเข้าเยีย่ มผูต้ อ้ งสงสัย
ที่ถูกควบคุมตัวได้ นอกจากนี้ ยังจัดให้มีการอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับหลักสิทธิมนุษยชน เพื่อให้เจ้าหน้าที่ปฏิบัติหน้าที่
ต่อผู้ถูกควบคุมตัวโดยค�ำนึงถึงหลักสิทธิมนุษยชน เป็นต้น อย่างไรก็ดี กสม. ยังคงได้รับเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับการปฏิบัติ
ต่อผู้ถูกควบคุมตัว รวมถึงการตรวจ DNA ประชาชนในบางพื้นที่ ในด้านการดูแลประชาชนที่ได้รับผลกระทบจาก
ความรุนแรง ได้มีการเยียวยาทั้งด้านการเงินและด้านจิตใจ และมีการตั้งศูนย์ประสานงานด้านสิทธิมนุษยชนด้านเด็ก
และสตรีจังหวัดชายแดนภาคใต้เพื่อส่งเสริมการท�ำงานระหว่างภาครัฐกับภาคประชาสังคม
กสม. มีข้อเสนอแนะเพิ่มเติมในประเด็นนี้ เช่น หน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องควรจัดการอบรมให้ความรู้แก่
เจ้าหน้าที่ผู้บังคับใช้กฎหมายเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ที่เคารพหลักสิทธิมนุษยชนอย่างต่อเนื่อง และมีมาตรการที่
ประกันว่าจะมีการน�ำหลักสิทธิมนุษยชนมาใช้ในการปฏิบัติจริง รวมทั้งควรเร่งพิจารณาร่างพระราชบัญญัติป้องกันและ
ปราบปรามการทรมานและการกระท�ำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. .... มีมาตรการที่ส่งเสริมการสร้างสภาวะแวดล้อมที่
เอื้อต่อการสร้างสันติสุขในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ รวมถึงมาตรการในการดูแลสภาพทางจิตใจของเด็ก การดูแล
เด็กก�ำพร้าให้ได้รบั การศึกษาและการพัฒนาทีเ่ หมาะสม การส่งเสริมการประกอบอาชีพแก่สตรีทสี่ ญ
ู เสียหัวหน้าครอบครัว
ทั้งในกลุ่มของเด็กก�ำพร้าและสตรีที่ได้รับการรับรองจากคณะกรรมการ 3 ฝ่ายว่าเป็นผู้ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์
ความไม่สงบ และกลุ่มที่ไม่ได้รับการรับรองจากคณะกรรมการ 3 ฝ่าย เพื่อให้สามารถด�ำรงชีวิตได้อย่างมีคุณภาพ
ตลอดจนการลดปัญหาความยากจน และการส่งเสริมให้เกิดการจ้างงานในพื้นที่
ด้านการค้ามนุษย์ รัฐบาลได้มีการปรับปรุงกฎหมายโดยออกพระราชก�ำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติ
ป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ พ.ศ. 2551 พ.ศ. 2562 เพือ่ เพิม่ ความผิดฐานบังคับใช้แรงงาน ด้านการปราบปราม
มีการจับกุมและด�ำเนินคดีต่อผู้กระท�ำผิดที่เป็นรูปธรรมและมีการลงโทษผู้กระท�ำผิดหลายราย รวมถึงเจ้าหน้าที่รัฐ
ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการกระท�ำผิดขณะเดียวกัน มีการแสวงหาความร่วมมือกับประเทศเพื่อนบ้านในการช่วยเหลือ
ผูเ้ สียหายจากการค้ามนุษย์ได้กลับภูมลิ ำ� เนาและกลับคืนสูส่ งั คม และมีการบูรณาการการท�ำงานของหน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้อง
ในเรื่องการคัดแยก คุ้มครองและช่วยเหลือผู้เสียหายให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
ในประเด็นนี้ กสม. มีข้อเสนอแนะ เช่น ควรมีการติดตามผลการด�ำเนินการปราบปรามการบังคับใช้แรงงาน
ทั้งในภาคประมงและอุตสาหกรรมอื่น ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการคัดแยกผู้เสียหายจากการบังคับใช้แรงงานซึ่งอาจมี
ความแตกต่างจากการคัดแยกผูเ้ สียหายจากการค้ามนุษย์ และการเร่งพิจารณาร่างพระราชบัญญัตปิ อ้ งกันและปราบปราม
การลักลอบขนผู้โยกย้ายถิ่นฐาน พ.ศ. .... ที่สอดคล้องกับพันธกรณีของไทยในพิธีสารเพื่อต่อต้านการลักลอบขน
ผู้โยกย้ายถิ่นฐานทางบก ทางทะเล และทางอากาศ เพิ่มเติมอนุสัญญาสหประชาชาติเพื่อต่อต้านอาชญากรรมข้ามชาติ
ที่จัดตั้งในลักษณะองค์กร