119 รายงานผลการประเมินสถานการณ์ ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒ คณะกรรมการสิทธิของคนพิการแห่งสหประชาชาติได้มขี อ้ สังเกตต่อการเสนอรายงานการปฏิบตั ติ ามอนุสญ ั ญา CRPD ของไทยเมื่อปี 2559 ว่า ควรมีการรณรงค์สร้างความตระหนักเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนของคนพิการ โดยมีเป้าหมายเพื่อขจัดอคติของสังคมต่อคนพิการ รวมถึงผู้บกพร่องทางจิต ควรประกันว่า หน่วยงานภาครัฐจะมี ความร่วมมือและมีแผนเพื่อส่งเสริมการเข้าถึงสภาพแวดล้อมทางกายภาพ บริการ และสิ่งอ�ำนวยความสะดวกของ คนพิการ ควรมีการใช้มาตรการทางกฎหมายหรือมาตรการอืน่ ใดเพือ่ ประกันว่าคนพิการและเด็กพิการจะได้เข้าเรียน ในโรงเรียนในชุมชนที่เด็กอาศัยอยู่ รวมทั้งควรมีการจัดสรรทรัพยากรอย่างเพียงพอและการฝึกอบรมครู ควรมีการ จัดบริการด้านสุขภาพที่คนพิการสามารถเข้าถึงได้และค�ำนึงถึงมิติทางเพศ โดยเฉพาะในเขตชนบท และมีการ ฝึกอบรมบุคลากรด้านสาธารณสุขให้ทราบถึงสิทธิของคนพิการ ควรมีการเพิ่มโอกาสการจ้างงานในตลาดแรงงาน ให้แก่คนพิการ ทบทวนกฎหมายทีจ่ ำ� กัดการมีสว่ นร่วมของคนพิการทางการเมืองและเรือ่ งสาธารณะ และประกันว่า คนพิการจะสามารถเข้าถึงทุกขั้นตอนของการเลือกตั้ง ข้อมูลจากกรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวติ คนพิการระบุวา่ จนถึงเดือนธันวาคม 2562 มีคนพิการทีไ่ ด้รบั การออกบัตรประจ�ำตัวคนพิการ จ�ำนวน 2,015,385 คน คิดเป็นร้อยละ 2.89 ของประชากรทั้งประเทศ จ�ำแนก เป็นเพศชาย จ�ำนวน 1,051,878 คน (ร้อยละ 52.19) และเพศหญิง จ�ำนวน 963,507 คน (ร้อยละ 47.81) ส่วนใหญ่อาศัยในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ คิดเป็นร้อยละ 40.39 รองลงมาอาศัยในภาคเหนือ ภาคกลาง และภาคใต้ คิดเป็นร้อยละ 22.13 20.64 และ 11.97 ตามล�ำดับ โดยมีคนพิการอาศัยในกรุงเทพมหานคร จ�ำนวน 90,982 คน หรือเพียงร้อยละ 4.51 หากจ�ำแนกตามประเภทความพิการพบว่า ส่วนใหญ่เป็นคนพิการ ทางการเคลื่อนไหวหรือทางร่างกาย ร้อยละ 49.39 รองลงมาเป็นคนพิการทางการได้ยิน และทางการเห็น ร้อยละ 18.84 และ 9.55 ตามล�ำดับ นอกเหนือจากนีเ้ ป็นคนพิการทางจิตใจ ทางสติปญ ั ญา ออทิสติก และทางการเรียนรู้ ทั้งนี้ ในปี 2562 มีสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับสิทธิของคนพิการ การด�ำเนินการของรัฐบาลและหน่วยงานของรัฐ ปัญหาและอุปสรรคในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิของคนพิการ ดังนี้ 1. การจัดตั้งศูนย์บริการคนพิการ พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. 2550 เป็นกฎหมายหลักที่รับรองสิทธิ ของคนพิการในการเข้าถึงและใช้ประโยชน์จากสิ่งอ�ำนวยความสะดวกที่เป็นสาธารณะ ตลอดจนสวัสดิการและ ความช่วยเหลืออื่นจากรัฐ ต่อมาในปี 2556 ได้มีการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายดังกล่าว โดยพระราชบัญญัติส่งเสริม และพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2556 มีสาระส�ำคัญประการหนึ่งคือ การก�ำหนดให้มีการจัดตั้ง ศูนย์บริการคนพิการเพือ่ ช่วยให้คนพิการเข้าถึงบริการและความช่วยเหลือจากรัฐได้อย่างทัว่ ถึงและโดยสะดวกยิง่ ขึน้ ทั้งนี้ คณะกรรมการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการแห่งชาติได้จัดท�ำระเบียบว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับศูนย์บริการคนพิการ พ.ศ. 2556 เพื่อรองรับการด�ำเนินการในเรื่องดังกล่าวโดยได้ก�ำหนด ประเภทศูนย์บริการคนพิการไว้ 2 ประเภท ดังนี้ บทที่ 4 การประเมินสถานการณ์ สิทธิมนุษยชนของกลุ่มบุคคล ในรายงานผลการประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2561 กสม. ได้มขี อ้ เสนอแนะว่า รัฐควรส่งเสริมให้องค์กรคนพิการมีความพร้อมเป็นศูนย์บริการคนพิการทัว่ ไป ควรจัดสรรงบประมาณทีเ่ หมาะส�ำหรับ สถานศึกษาที่จัดการศึกษาแก่คนพิการ และควรให้ความส�ำคัญกับการจัดสิ่งอ�ำนวยความสะดวกอันเป็นสาธารณะ ส�ำหรับคนพิการ รวมถึงการจัดบริการในระบบขนส่งสาธารณะให้ทั่วถึงครอบคลุมในพื้นที่ห่างไกลซึ่งมีคนพิการ อาศัยอยูจ่ ำ� นวนมาก ตลอดจนควรเร่งสร้างความตระหนักรูเ้ รือ่ งสิทธิของคนพิการให้แก่คนพิการ ครอบครัวคนพิการ ชุมชน และสังคม