คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand
102
ในการดูแลสุขภาพจิตของประชาชน กรมสุขภาพจิตมีบริการให้ค�ำปรึกษาผ่านสายด่วน 1323
ซึ่งในปีงบประมาณ 2561 มีกลุ่มเด็กและเยาวชนอายุ 11 - 25 ปี โทรเข้ามาปรึกษาปัญหาสุขภาพจิตมากขึ้น คือ
24,471 ครั้ง จากผู้โทรเข้ามาใช้บริการทั้งสิ้น 70,534 ครั้ง หรือคิดเป็นร้อยละ 34.7 เป็นกลุ่มเด็กและวัยรุ่นอายุ
11 - 19 ปี จ�ำนวน 10,298 ครั้ง208 ส่วนในช่วง 6 เดือนแรกของปีงบประมาณ 2562 มีผู้โทรศัพท์เข้ามาใช้บริการ
สายด่วนปรึกษาสุขภาพจิต 1323 ทั้งสิ้น 40,635 ครั้ง เป็นกลุ่มเด็กและเยาวชนอายุ 11 - 25 ปี จ�ำนวน 13,658
ครั้ง เมื่อจ�ำแนกตามประเภทของปัญหาพบว่า สัดส่วนของเด็กและเยาวชนที่มีปัญหาความเครียดหรือวิตกกังวล ปัญหา
ความรัก ซึมเศร้า และมีความคิดหรือความพยายามฆ่าตัวตายมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น209
ในแต่ละปี สายด่วน 1323 มีผโู้ ทรเข้าประมาณ 800,000 สาย แต่สามารถให้บริการได้เพียง 80,000 สาย
แม้ว่าจะมีการเปิดเพจ 1323 ปรึกษาปัญหาสุขภาพจิต ก็ยังไม่สามารถให้บริการได้อย่างเพียงพอ ซึ่งในปีงบประมาณ
2563 จะมีเพิม่ คูส่ ายของหมายเลข 1323 รวมทัง้ ใช้เทคโนโลยี Chat bot ทางแอปพลิเคชัน line ในการให้คำ� ปรึกษา210
รวมถึงการเพิ่มช่องทางให้บริการออนไลน์ผ่านโรงพยาบาลเสมือน (virtual hospital) ลดเสี่ยงภาวะซึมเศร้าและ
ฆ่าตัวตายในเด็กและวัยรุ่น เป็นการให้ค�ำปรึกษาผ่านแพลตฟอร์มอูก้า (Ooca) ในโครงการก�ำแพงพักใจส�ำหรับเด็กและ
เยาวชนอายุ 10 - 24 ปี โดยผู้รับบริการสามารถพบกับจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาผ่านช่องทางออนไลน์ได้ทั้งบนมือถือ
และคอมพิวเตอร์โดยไม่ต้องเดินทางและเข้ารับบริการได้ทุกเวลา รวมทั้งมีความเป็นส่วนตัวสูง ขณะนี้เป็นการน�ำร่อง
ในมหาวิทยาลัยของรัฐบางแห่งแล้ว และจะขยายบริการให้ครอบคลุมเด็กและเยาวชนอายุ 10 - 24 ปี กลุม่ อืน่ ต่อไป211
นอกจากนี้ กรมสุขภาพจิตยังมีการให้ขอ้ มูลความรูเ้ กีย่ วกับสาเหตุและการป้องกันการฆ่าตัวตายของวัยรุน่
แก่สถานศึกษาในระดับกลุ่มโรงเรียน ได้ช��วยพัฒนาศักยภาพ เครื่องมือ และระบบบริการส่งต่อ รวมถึงพัฒนาอบรม
ครูแนะแนว212 ส่วนในระดับประเทศ มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติสุขภาพจิต (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562 โดยได้เพิ่ม
อ�ำนาจหน้าทีค่ ณะกรรมการสุขภาพจิตแห่งชาติให้ครอบคลุมด้านการสร้างเสริม การป้องกัน และการควบคุมของปัจจัย
ที่คุกคามสุขภาพจิต รวมทั้งการเข้าถึงบริการด้านสุขภาพจิตด้วย213
208
จาก น่าห่วง! วัยรุน่ ฆ่าตัวตายเพิม่ จาก ๕ สาเหตุ แนะคนรอบข้างปฏิบตั กิ าร ๓ ส., โดย เดอะ แบงคอก อินไซด์, ๒๕๖๒.
สืบค้นจาก https://www.thebangkokinsight.com/160510/
209
จาก เยาวชนไทยเสี่ยงเป็นภาวะซึมเศร้า - ฆ่าตัวตายแนวโน้มสูงขึ้น, โดย ส�ำนักข่าวอิศรา, ๒๕๖๒. สืบค้นจาก
https://www.isranews.org/thaireform/thaireform-documentary/77277-nesdb-77277.html
210
จาก ใน ๑ ปี เรามีผู้ที่โทรเข้ามา ประมาณ ๘๐๐,๐๐๐ สาย [ความคิดเห็นเฟซบุ๊ก แฟนเพจ], โดย 1323
ปรึ ก ษาปั ญ หาสุ ขภาพจิต , 2562, กัน ยายน 26. สื บค้ น จาก https://www.facebook.com/1685375791718372/
posts/2357412407848037?d=n&sfns=mo
211
จาก กรมสุขภาพจิตเพิ่มช่องทางให้การปรึกษาออนไลน์ ผ่านโรงพยาบาลเสมือน (VIRTUAL HOSPITAL) ลดเสี่ยง
ภาวะซึมเศร้าและฆ่าตัวตายในเด็ก - วัยรุ่น, โดย กรมสุขภาพจิต, ๒๕๖๒. สืบค้นจาก http://www.prdmh.com/ข่าวสาร/ข่าวแจก
กรมสุขภาพจิต/1399-กรมสุขภาพจิต-เพิม่ ช่องทางให้การปรึกษาออนไลน์-ผ่านโรงพยาบาลเสมือน-virtual-hospital-ลดเสีย่ งภาวะ
ซึมเศร้าและฆ่าตัวตายในเด็ก-วัยรุ่น.html
212
จาก เตรียมประสาน ๕๐ สถาบันอุดมศึกษา มี นศ. เกินหมื่นคน ตั้งคลินิกเฝูาระวัง ‘ซึมเศร้า - ฆ่าตัวตาย’, โดย
ศูนย์ข้อมูลและข่าวสืบสวนเพื่อสิทธิพลเมือง, ๒๕๖๒. สืบค้นจาก https://www.tcijthai.com/news//3/2019current/8875
213
จาก หนังสือกระทรวงสาธารณสุข ที่ สธ ๐๒๐๙.๐๓/๒๒๔๖ ลงวันที่ ๑๕ สิงหาคม ๒๕๖๒ เรื่อง รายงานประเมิน
สถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๑ การปฏิบตั งิ านคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ประจ�ำปีงบประมาณ
๒๕๖๑.