รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๗ (๖) เด็ก เยาวชน สตรี ผู้สูงอายุ หรือผู้พิการหรือทุพพลภาพ ย่อมมีสิทธิได้รับ ความคุ้มครองในการดำ�เนินกระบวนพิจารณาคดีอย่างเหมาะสม และย่อมมีสิทธิได้รับ การปฏิบัติที่เหมาะสมในคดีที่เกี่ยวกับความรุนแรงทางเพศ (๗) ในคดีอาญา ผู้ต้องหาหรือจำ�เลยมีสิทธิได้รับการสอบสวนหรือการพิจารณา คดีที่ถูกต้องรวดเร็ว และเป็นธรรม โอกาสในการต่อสู้คดีอย่างเพียงพอ การตรวจสอบ หรือได้รับทราบพยานหลักฐานตามสมควร การได้รับความช่วยเหลือในทางคดีจาก ทนายความ และการได้รับการปล่อยตัวชั่วคราว (๘) ในคดีแพ่ง บุคคลมีสิทธิได้รับความช่วยเหลือทางกฎหมายอย่างเหมาะสม จากรัฐ ๑.๒) สนธิสัญญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคี ๑.๒.๑) กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ข้อ ๙ (๑) บุคคลทุกคนมีสิทธิในเสรีภาพและความปลอดภัยของร่างกาย บุคคล จะถูกจับกุมหรือควบคุมโดยอำ�เภอใจมิได้ บุคคลจะถูกลิดรอนเสรีภาพของตนมิได้ ยกเว้น โดยเหตุและโดยเป็นไปตามกระบวนการที่บัญญัติไว้ในกฎหมาย (๒) ในขณะจับกุม บุคคลใดที่ถูกจับกุมจะต้องได้รับแจ้งถึงเหตุผลในการ จับกุม และจะต้องได้รับแจ้งถึงข้อหาที่ถูกจับกุมโดยพลัน (๓) บุคคลใดที่ถูกจับกุมหรือควบคุมตัวในข้อหาทางอาญา จะต้องถูก นำ�ตัวโดยพลันไปยังศาลหรือเจ้าหน้าที่อื่นที่มีอำ�นาจตามกฎหมายที่จะใช้อำ�นาจทาง ตุลาการ และจะต้องมีสิทธิได้รับการพิจารณาคดีภายใน เวลาอันสมควร หรือได้รับการ ปล่อยตัวไป มิให้ถือเป็นหลักทั่วไปว่าจะต้องควบคุมบุคคลที่รอการพิจารณาคดีแต่ในการ ปล่อยตัวอาจกำ�หนดให้มีการประกันว่าจะมาปรากฏตัวในการพิจารณาคดี ในขั้นตอนอื่น ของกระบวนการพิจารณา และจะมาปรากฏตัวเพื่อการบังคับตามคำ�พิพากษา เมื่อถึง วาระนั้น (๔) บุคคลใดที่ถูกลิดรอนเสรีภาพโดยการจับกุมหรือการควบคุม มีสิทธิ นำ�คดีขึ้นสู่ศาลเพื่อให้ศาลตัดสินโดยไม่ชักช้าถึงความชอบด้วยกฎหมายของการควบคุม ผู้นั้น และหากการควบคุมไม่ชอบด้วยกฎหมายก็ให้ศาลมีคำ�สั่งปล่อยตัวไป (๕) บุคคลใดที่ถูกจับกุมหรือถูกควบคุมโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายมีสิทธิได้ รับค่าสินไหมทดแทน ข้อ ๑๐ ๑. บุ ค คลทั้ ง ปวงที่ ถู ก ลิ ด รอนเสรี ภ าพต้ อ งได้ รั บ การประติ บั ติ ด้ ว ยความมี มนุษยธรรมและความเคารพในศักดิ์ศรีแต่กำ�เนิดแห่งความเป็นมนุษย์ 55