รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2565
3
คำนำ
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ในฐานะองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
พุทธศักราช 2560 มีบทบาทหน้าทีต่ ามหลักการว่าด้วยสถานะของสถาบันแห่งชาติเพือ่ ส่งเสริมและคุม้ ครองสิทธิมนุษยชน
หรือหลักการปารีส ซึ่งกำหนดหน้าที่ของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติในการเสนอความเห็น คำแนะนำ ข้อเสนอแนะ
หรือรายงานในเรื่องใด ๆ ที่เกี่ยวกับการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนต่อรัฐบาล รัฐสภา หรือองค์กรที่มีอำนาจ
หน้าที่ในลักษณะของการจัดทำรายงานสถานการณ์สิทธิมนุษยชน และกำหนดมาตรฐานของสถาบันฯ ที่ส ำคัญ
ในการเฝ้าระวังสถานการณ์สทิ ธิมนุษยชน เพือ่ ประเมินและจัดทำรายงานประจำปี และเผยแพร่รายงาน รวมทัง้ กระบวนการ
ติดตามประเมินผลตามข้อเสนอแนะดังกล่าว เพื่อให้มั่นใจว่าหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้นำแนวทางต่าง ๆ มาใช้ปฏิบัติ
ได้อย่างเหมาะสมอันจะสร้างให้เกิดการปกป้องและคุ้มครองสิทธิของประชาชน ดังนั้น การจัดทำรายงานสถานการณ์
สิทธิมนุษยชนของประเทศจึงเป็นหน้าทีส่ ำ คัญอย่างยิง่ ของ กสม. ซึง่ เป็นไปตามหน้าทีแ่ ละอำนาจทีก่ ำ หนดในรัฐธรรมนูญ
แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 247 (2) และพระราชบัญญัตปิ ระกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการ
สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2560 มาตรา 26 (2) ประกอบมาตรา 33 มาตรา 40 และมาตรา 44 ที่บัญญัติให้ กสม.
เฝ้าระวังและติดตามเหตุการณ์หรือสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนของประเทศอย่างต่อเนือ่ ง และให้จดั ทำรายงานดังกล่าว
เป็นประจำทุกปีให้แล้วเสร็จภายใน 90 วัน นับแต่วันสิ้นปีปฏิทินเพื่อเสนอต่อรัฐสภาและคณะรัฐมนตรี และเผยแพร่
ต่อประชาชน โดยต้องคำนึงถึงความถูกต้อง เป็นธรรม และผลประโยชน์ส่วนรวมของชาติเป็นสำคัญ
รายงานผลการประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนของประเทศไทยฉบับนี้ จัดทำขึน้ จากกระบวนการเฝ้าระวัง
และติดตามเหตุการณ์สิทธิมนุษยชนที่เกิดขึ้นในประเทศ ระหว่างเดือนมกราคม - ธันวาคม 2565 โดยส ำนักงาน
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติในฐานะหน่วยงานสนับสนุนการดำเนินงานของ กสม. ได้รวบรวมข้อมูลและข้อเท็จจริง
จากแหล่งข้อมูลเปิดทั่วไป และจากการปฏิบัติงานตามหน้าที่และอำนาจของ กสม. ทั้งในส่วนข้อร้องเรียน ข้อเสนอแนะ
แถลงการณ์ตอ่ เหตุการณ์สำ คัญ การจัดเวทีรบั ฟังความคิดเห็นในประเด็นสิทธิตา่ ง ๆ ข้อมูลจากหน่วยงานภาครัฐ องค์กร
ภาคประชาสังคม ภาควิชาการ รวมทั้งการจัดเวทีสมัชชาสิทธิมนุษยชนซึ่งจัดขึ้นในปี 2565 เป็นครั้งแรก จากนั้นจึงนำ
ข้อมูลทีไ่ ด้ทงั้ หมดมาประมวลเป็นสถานการณ์ และวิเคราะห์สถานการณ์ทเี่ กิดขึน้ เพือ่ ประเมินว่า รัฐได้เคารพหรือคุม้ ครอง
สิทธิและเสรีภาพของประชาชนที่ได้รับการรับรองในรัฐธรรมนูญ กฎหมายภายในประเทศ สนธิสัญญาระหว่างประเทศ
ด้านสิทธิมนุษยชนทีป่ ระเทศไทยเป็นภาคีและมาตรฐานสิทธิมนุษยชนากลหรือไม่ จากนัน้ จึงจัดทำเป็นรายงานโดยสรุป
ทั้งนี้ ภายหลังจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 คลี่คลายลงในปี 2565 รัฐได้มีนโยบาย/มาตรการ
ในการแก้ไขปัญหาด้านสิทธิมนุษยชนเพิม่ มากขึน้ อย่างไรก็ดี ยังพบประเด็นปัญหาสำคัญจากการติดตามเฝ้าระวังและ
การรับเรื่องร้องเรียนเพื่อตรวจสอบข้อเท็จจริงของ กสม. โดยแบ่งเป็นประเด็นสิทธิมนุษยชนในแต่ละด้านประกอบด้วย
สถานการณ์ ปัญหาหรืออุปสรรค การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน และข้อเสนอแนะในการส่งเสริมและคุ้มครอง
สิทธิมนุษยชน
001-234 V9 CS6.indd 3
3/14/23 8:40 PM
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents