32
ฝูงชนต้องมุ่งเน้นการอำนวยความสะดวกให้การชุมนุม
เป็นไปอย่างสงบสันติ คำนึงถึงหลักสิทธิมนุษยชนและ
สอดคล้องกับพันธกรณีระหว่างประเทศ และพิจารณา
การบั ง คั บ ใช้ ก ฎหมายต่ อ ผู ้ จั ด การชุ ม นุ ม และผู ้ ชุ ม นุ ม
ในระหว่ า งการชุ ม นุ ม และที่ เ กี่ ย วเนื่ อ งกั บ การชุ ม นุ ม
ให้สอดคล้องตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญโดยบังคับใช้
กฎหมายเฉพาะว่าด้วยการชุมนุมสาธารณะเป็นหลัก81
การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน
เสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบเป็นสิทธิที่ได้รับ
การรับรองตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 44 และกติกา ICCPR
ข้ อ 21 ซึ่ ง รั ฐ บาลมี พั น ธกรณี ที่ จ ะต้ อ งให้ ก ารเคารพ
คุ ้ ม ครอง และสนั บ สนุ น ให้ บุ ค คลสามารถใช้ เ สรี ภ าพ
ดังกล่าวได้อย่างเต็มที่ ภาพรวมในปี 2565 การชุมนุม
ทางการเมื อ งส่ ว นใหญ่ เ กี่ ย วข้ อ งกั บ การเรี ย กร้ อ งให้
ปล่อยตัวชั่วคราวผู้ถูกกล่าวหาและจำเลยในคดีที่เกี่ยวกับ
การชุมนุมทางการเมือง ส่วนการชุมนุมทีเ่ กีย่ วข้องกับสิทธิ
ทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม ส่วนใหญ่เป็นการชุมนุม
เกี่ยวกับสิทธิในการจัดการที่ดิน ทรัพยากรธรรมชาติและ
สิง่ แวดล้อม ซึง่ การชุมนุมโดยทัว่ ไปเป็นไปด้วยความเรียบร้อย
มี บ างเหตุ ก ารณ์ ที่ มี ก ารกระทบกระทั่ ง กั น ระหว่ า ง
ผู้ชุมนุมกับเจ้าหน้าที่ตำรวจ แต่ไม่มีเหตุการณ์รุนแรง
ยกเว้ น การสลายการชุ ม นุ ม ของกลุ ่ ม “ราษฎรหยุ ด
APEC 2022” ที่ บ ริ เ วณถนนดิ น สอ เมื่ อ วั น ที่ 18
พฤศจิกายน 2565 ซึ่งมีรายงานการปฏิบัติหน้าที่ของ
เจ้าหน้าที่ตำรวจที่อาจไม่สอดคล้องเหมาะสมตามเงื่อนไข
ในการจำกัดเสรีภาพในการชุมนุมตามกติกา ICCPR ข้อ 21
และรายงาน UPR รอบที่ 382 ที่ประเทศไทยตอบรับ
โดยสมัครใจ ซึง่ ประเด็นดังกล่าวอยูร่ ะหว่างการตรวจสอบ
ของ กสม. นอกจากนี้ ยังปรากฏปัญหาอื่นที่กระทบ
ต่อสิทธิและเสรีภาพของประชาชนที่ได้เข้าร่วมการชุมนุม
หรือจัดกิจกรรม เช่น การถูกเจ้าหน้าทีต่ ำ รวจติดตามไปยัง
ที่พักอาศัย และการถูกข่มขู่และทำร้ายร่างกายโดยกลุ่ม
ผู้ที่เห็นต่าง เป็นต้น
สำหรับการปฏิบัติหน้าที่ของรัฐในการคุ้มครอง
สิทธิและเสรีภาพของผูช้ มุ นุมตามข้อเสนอแนะในรายงาน
ผลการประเมิ น สถานการณ์ ด ้ า นสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนของ
ประเทศไทย ปี 2564 หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ตอบรับ
ข้อเสนอแนะของ กสม. และมีการดำเนินงานเป็นไปใน
ทิศทางเดียวกับข้อเสนอแนะ โดยพนักงานอัยการในคดี
การชุมนุมของกลุ่ม “เครือข่ายจะนะรักษ์ถิ่น” ได้มีคำสั่ง
ไม่ฟ้องคดีต่อผู้ชุมนุมทั้งหมดเมื่อปลายปี 2564 ในขณะที่
สมช. เห็นว่า รัฐบาลควรเน้นย้ำการปฏิบัติหน้าที่และ
การบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวกับการชุมนุมโดยไม่เลือก
ปฏิบัติ คำนึงถึงหลักสิทธิมนุษยชนและเจตนารมณ์ของ
รัฐธรรมนูญเป็นสำคัญ อย่างไรก็ตาม แม้ว่าการชุมนุม
ในปี 2565 จะมีจำ นวนลดลงและอาจทำให้มคี ดีทเี่ กีย่ วกับ
การชุมนุมน้อยลงกว่าปีกอ่ นหน้า แต่ยงั คงมีการดำเนินคดี
กั บ ผู ้ ที่ เข้ า ร่ ว มการชุ ม นุ ม ก่ อ นการยกเลิ ก สถานการณ์
ฉุกเฉินเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2565 ในฐานความผิดตาม
พ.ร.. การบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ.
2548 ทัง้ นี้ ในปี 2565 มีรายงานว่าพนักงานอัยการมีคำสัง่
ไม่ฟ้องและศาลยุติธรรมพิพากษายกฟ้องผู้ต้องหาหรือ
จ ำ เลยในคดี ที่ เ กี่ ย วกั บ การชุ ม นุ ม โดยให้ เ หตุ ผ ลว่ า
การชุมนุมเป็นไปตามเสรีภาพที่รัฐธรรมนูญให้การรับรอง
หรือไม่ปรากฏหลักฐานที่เสี่ยงต่อการแพร่ระบาดของโรค
ในส่วนคดีที่ยังค้างอยู่ กสม. สนับสนุนให้เจ้าหน้าที่ตำรวจ
และพนักงานอัยการควรพิจารณานำแนวทางคำพิพากษา
ของศาลยุติธรรมในคดีการชุมนุมที่มีลักษณะคล้ายคลึง
กันมาเป็นแนวทางให้สอดคล้องกับสิทธิและเสรีภาพของ
ผู้ชุมนุม
ที่มา : The Momentum
001-234 V9 CS6.indd 32
3/14/23 8:40 PM
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents