รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2565
ซึ่งสอดคล้องตามข้อเสนอแนะของคณะกรรมการประจ�ำ
กติกา ICCPR ที่เสนอแนะให้ปรับปรุงแก้ไขกฎหมาย
เพื่ อ ไม่ ใ ห้ ใช้ โ ทษประหารชี วิ ต กั บ ความผิ ด ที่ เ กี่ ย วกั บ
ยาเสพติด เนือ่ งจากไม่เข้าข่ายเป็นคดีอกุ ฉกรรจ์ตามกติกา
ICCPR อย่างไรก็ตาม รัฐยังไม่มีความคืบหน้าในการ
ด� ำ เนิ น การตามมติ ครม. เมื่ อ วั น ที่ 26 กรกฎาคม
2559 เพื่อมุ่งเปลี่ยนแปลงโทษประหารชีวิต ซึ่งยังต้อง
ด�ำเนินการในระยะที่ 2 ต่อไป โดยทบทวนโทษประหารชีวติ
ในฐานความผิ ด ที่ ไ ม่ ส อดคล้ อ งกั บ กติ ก า ICCPR
ที่ควรก�ำหนดไว้เฉพาะคดีอาญาที่อุกฉกรรจ์ที่สุด หากยัง
ไม่ มี ก ารยกเลิ ก โทษประหารชี วิ ต ทั้ ง หมด และเป็ น
43
ข้อเสนอแนะจากกระบวนการน�ำเสนอรายงาน UPR
รอบที่ 3 ซึ่งประเทศไทยได้ตอบรับ123
ข้อเสนอแนะในการส่งเสริมและคุ้มครอง
สิทธิมนุษยชน
กสม. เห็ น ควรมี ข ้ อ เสนอแนะต่ อ รั ฐ บาลว่ า
ควรสนั บ สนุ น ยธ. ให้ ส ามารถด� ำ เนิ น การขั บ เคลื่ อ น
การเปลี่ยนแปลงโทษประหารชีวิตตามมติ ครม. เมื่อวันที่
26 กรกฎาคม 2559 ทั้ง 3 ระยะ เพื่อน�ำไปสู่การยกเลิก
โทษประหารชีวิตในประเทศไทย
การกระท�ำทรมานและการบังคับบุคคลให้สูญหาย
สถานการณ์ ปัญหาหรืออุปสรรค
ในปี 2565 มีสถานการณ์การกระท�ำทรมานและ
การบังคับบุคคลให้สูญหายของประเทศไทยที่ส�ำคัญ ดังนี้
1. การกระท�ำทรมาน
มีสถานการณ์ที่ส�ำคัญ ได้แก่
1.1 รายงานเหตุการณ์และเรื่องร้องเรียน
ต่อ กสม.
อาทิ กรณีครูหน่วยงานทางทหารแห่งหนึ่งใช้
ด้ามมีดตีที่ศีรษะพลทหารและท�ำร้ายร่างกายจนมีอาการ
ปวดศีรษะอย่างรุนแรง รวมถึงได้มีการสั่งท�ำโทษด้วยการ
ให้ปกั ศีรษะลงพืน้ ปัจจุบนั อยูร่ ะหว่างการสอบสวนข้อเท็จจริง
โดยคณะกรรมการซึ่งหน่วยงานต้นสังกัดแต่งตั้งขึ้น124
และกรณีเจ้าหน้าที่ต�ำรวจกระท�ำความรุนแรง ข่มขู่ ซ้อม
ทรมานเพื่อให้สารภาพ125
ส�ำหรับสถิติเรื่องร้องเรียนของ กสม. ในปี 2565
มีเรื่องร้องเรียนกรณีการกล่าวอ้างว่ามีการกระท�ำทรมาน
จ�ำนวน 10 ค�ำร้อง เช่น กรณีกล่าวอ้างว่าถูกท�ำร้ายร่างกาย
ระหว่างฝึกทหาร กรณีกล่าวอ้างว่าถูกเจ้าหน้าที่ต�ำรวจ
หน่วยปราบปรามยาเสพติดท�ำร้ายร่างกายขณะจับกุมตัว
และซ้ อ มทรมานเพื่ อ บั ง คั บ ให้ รั บ สารภาพ และกรณี
กล่าวอ้างว่าเจ้าหน้าที่ต�ำรวจท�ำร้ายร่างกายในระหว่าง
001-234 V9 CS6.indd 43
การควบคุมตัว เป็นต้น จ�ำนวนเรือ่ งร้องเรียนทีไ่ ด้รบั ลดลง
เล็กน้อยเมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปี 2564 ที่มี
จ�ำนวน 13 ค�ำร้อง โดยในปี 2565 กสม. ได้มีรายงานผล
การตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนอันเกี่ยวข้องกับ
กรณีการกระท�ำทรมานที่ส�ำคัญ ได้แก่
1) กรณีการกล่าวอ้างว่าเจ้าหน้าที่ต�ำรวจชุด
จับกุม ศูนย์อ�ำนวยการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด
ข่มขู่และเรียกรับทรัพย์สิน ซึ่ง กสม. เห็นว่าการปฏิบัติ
ของเจ้าหน้าที่ต�ำรวจในการน�ำตัวผู้ต้องหาไปกักขังหรือ
ควบคุมตัวในเซฟเฮาส์ มีความสุ่มเสี่ยงต่อการละเมิด
สิทธิมนุษยชน ซึง่ เคยมีขอ้ ห่วงกังวลในรายงานผลการประเมิน
สถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2564
เกี่ยวกับ พ.ร.บ. วิธีพิจารณาคดียาเสพติด (ฉบับที่ 2)
พ.ศ. 2564 ที่ยังคงมีบทบัญญัติให้อ�ำนาจแก่เจ้าหน้าที่
ในการควบคุมตัวผู้ต้องหาคดียาเสพติดได้เป็นเวลา 3 วัน
ก่อนน�ำตัวส่งพนักงานสอบสวน แม้ว่าต่อมา ป.ป.ส.
ได้ออกระเบียบในการก�ำกับดูแลการปฏิบัติหน้าที่ของ
เจ้าพนักงาน126 ก�ำหนดเกี่ยวกับสถานที่ในการควบคุมตัว
โดยต้ อ งเป็ น สถานที่ ท� ำ การของเจ้ า พนั ก งาน ป.ป.ส.
หรือที่ท�ำการของเจ้าพนักงานต�ำรวจเพื่อฝากควบคุมตัว
ชั่วคราวก่อนส่งมอบพนักงานสอบสวน และสถานที่นั้น
จะต้องมีการติดตั้งกล้องวงจรปิด (CCTV) เพื่อบันทึกภาพ
และเสียงระหว่างการควบคุมตัว127
3/14/23 8:40 PM