ร าย งานผล การ ปฏิ บั ติ งานค ณะกร รม การสิ ท ธิ ม นุษ ยชน แ ห่ ง ชา ติ ประ จำ � ปี ง บประ ม า ณ พ .ศ. 25 6 5
50
3.1.5 การติ ด ตามผลการด�ำเนิ น การตาม
มาตรการหรือแนวทางของ กสม. ในการป้องกัน
หรือแก้ไขการละเมิดสิทธิมนุษยชน หรือในการ
ส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน
กสม. ได้แต่งตั้งคณะท�ำงานติดตามการด�ำเนินการ
ของหน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้องตามมาตรการหรือข้อเสนอแนะ
ของ กสม. ขึ้น โดยเป็นกลไกตามระเบียบคณะกรรมการ
สิทธิมนุษยชนแห่งชาติวา่ ด้วยการติดตามผลการด�ำเนินการ
ด้านสิทธิมนุษยชน พ.ศ. 2564 และที่แก้ไขเพิ่มเติม
ซึง่ มีหน้าทีแ่ ละอ�ำนาจในการพิจารณาผลการด�ำเนินการ
ทีม่ เี หตุให้ยตุ กิ ารติดตาม จากกรณีทหี่ น่วยงานทีเ่ กีย่ วข้อง
ได้ดำ� เนินการทัง้ หมดหรือบางส่วนทีเ่ ป็นสาระส�ำคัญแล้ว
หรือไม่อาจด�ำเนินการได้โดยมีเหตุผลอันสมควร หรือ
เป็นกรณีทไี่ ด้มกี ารฟ้องร้องเป็นคดีอยูใ่ นศาล รวมทัง้ กรณี
ทีก่ ารด�ำเนินการจะไม่เป็นประโยชน์อกี ต่อไป นอกจากนี้
คณะท� ำ งานดั ง กล่ า วยั ง เป็ น กลไกในการพิ จ ารณา
ในกรณีหน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้องไม่ดำ� เนินการโดยไม่มเี หตุผล
อั น สมควร เพื่ อ เสนอ กสม. ให้ จั ด ท� ำ รายงานต่ อ
คณะรัฐมนตรีตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่าด้วยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2560
มาตรา 36 วรรคสี่ หรือเสนอให้เผยแพร่รายงานหรือ
ผลการด�ำเนินการของหน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้องให้ประชาชน
ทราบเป็นการทั่วไปตามมาตรา 43 วรรคสอง ทั้งนี้
ในกระบวนการพิจารณาข้างต้น คณะท�ำงานยังมีหน้าที่
และอ�ำนาจในการประสานกับหน่วยงานของรัฐ หน่วยงาน
เอกชน หรื อ บุ ค คลที่ เ กี่ ย วข้ อ ง เพื่ อ ประโยชน์ ใ น
การติ ด ตามผลการด� ำ เนิ น การตามความจ� ำ เป็ น และ
เหมาะสมแก่กรณีด้วย
ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ได้มีการติดตามผล
การด�ำเนินการตามรายงานผลการตรวจสอบการละเมิด
สิทธิมนุษยชน รวมทั้งสิ้น 146 ค�ำร้อง แบ่งเป็นประเภท
สิทธิชุมชน 38 ค�ำร้อง คิดเป็นร้อยละ 26.03 เช่น กรณี
โครงการก่อสร้างท่าเทียบเรือที่อ่าวเตล็ด อ�ำเภอขนอม
จังหวัดนครศรีธรรมราช กรณีการอนุญาตให้ฝังกลบ
ขยะมูลฝอยในพื้นที่ส่งผลกระทบต่อชุมชน และกรณี
การประกอบกิ จ การรั บ ซื้ อ น�้ ำ ยางและผลิ ต ยางแผ่ น
ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชน รองลงมาเป็น
สิทธิของบุคคลในทรัพย์สิน 30 ค�ำร้อง คิดเป็นร้อยละ
20.55 เช่ น กรณี ก ารประกาศเขตอุ ท ยานแห่ ง ชาติ
เขาปู่ - เขาย่าทับทีด่ นิ ของราษฎร กรณีการก�ำหนดอัตรา
ค่าทดแทนจากการเวนคืนทีด่ นิ และสิง่ ปลูกสร้าง เป็นต้น
และสิทธิในกระบวนการยุตธิ รรม 23 ค�ำร้อง คิดเป็นร้อยละ
15.75 เช่น กรณีคนสัญชาติเมียนมาถูกเจ้าหน้าที่ต�ำรวจ
รถไฟท�ำร้ายร่างกายและเรียกรับเงิน และกรณีพนักงาน
สอบสวนด�ำเนินคดีล่าช้า เป็นต้น (ตารางที่ 11) ทั้งนี้
กสม. ได้พิจารณารับทราบผลด�ำเนินการของหน่วยงาน
ของรั ฐ หรื อ เอกชน และมี ม ติ ใ ห้ ยุ ติ ก ารติ ด ตามผล
การด�ำเนินการตามระเบียบคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน
แห่ ง ชาติ ว ่ า ด้ ว ยการติ ด ตามผลการด� ำ เนิ น การด้ า น
สิทธิมนุษยชน พ.ศ. 2564 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ข้อ 22
เนื่องจาก 1) หน่วยงานของรัฐหรือเอกชนได้ด�ำเนินการ
ตามมาตรการหรือแนวทางหรือข้อเสนอแนะของ กสม.
ทั้ ง หมดหรื อ บางส่ ว นที่ เ ป็ น สาระส� ำ คั ญ รวมทั้ ง สิ้ น
102 ค�ำร้อง คิดเป็นร้อยละ 69.86 (ตารางที่ 12) 2) กรณี
ที่ ไ ม่ อ าจด� ำ เนิ น การตามมาตรการหรื อ แนวทางหรื อ
ข้อเสนอแนะ กสม. ได้โดยมีเหตุผลอันสมควร 12 ค�ำร้อง
คิดเป็นร้อยละ 8.22 เช่น กรณีโครงการเหมืองแร่ถา่ นหิน
อ� ำ เภออมก๋ อ ย จั ง หวั ด เชี ย งใหม่ ซึ่ ง มี ข ้ อ เสนอแนะ
ให้ ห น่ ว ยงานรั ฐ จั ด ประช��� ม หารื อ กั บ ภาคเอกชน
เพื่อก�ำหนดประเด็นหรือแนวทางแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น
แต่ภาคประชาชนปฏิเสธเข้าร่วมประชุมหารือ ข้อเสนอแนะ
จึงไม่อาจบรรลุผลได้หากปราศจากความร่วมมือจาก
ภาคประชาชน เป็นต้น 3) กรณีทมี่ กี ารฟ้องร้องเป็นคดีอยู่
ในศาลหรือเรือ่ งทีศ่ าลมีคำ� พิพากษา ค�ำสัง่ หรือค�ำวินจิ ฉัย
เสร็จเด็ดขาดแล้ว 13 ค�ำร้อง คิดเป็นร้อยละ 8.90 และ
4) ค�ำร้องอืน่ ทีเ่ สนอ กสม. พิจารณาเป็นรายกรณี 19 ค�ำร้อง
คิดเป็นร้อยละ 13.01 เช่น กรณีการก่อสร้างประตูระบายน�ำ้
ศรีสองรักส่งผลกระทบต่อการท�ำเกษตรกรรม วิถีชีวิต
และวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่น และกรณีการก่อสร้าง
โรงงานตากและรีดกากแป้งมันส�ำปะหลังที่อาจส่งผล
กระทบต่อสิ่งแวดล้อม วิถีชีวิต