การกระท�ำซ�้ำอีก และได้แสดงความกังวลต่อความล่าช้าในการประกาศใช้กฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปราม
การทรมานและการกระท�ำให้บุคคลสูญหาย ทั้งนี้ รายงานการติดตามข้อเสนอแนะของคณะกรรมการประจ�ำกติกา
ICCPR ของประเทศไทย เมื่อวันที่ 8 กันยายน 2563 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติได้เน้นย�้ำตาม
ข้อเสนอแนะเดิมทีเ่ คยให้ไว้เมือ่ ปี 2560 รวมถึงระบุวา่ คณะกรรมการยังไม่ได้รบั รายงานเกีย่ วกับการจัดตัง้ กลไกทีเ่ ป็นอิสระ
ในการป้องกันและปราบปรามการทรมานและบังคับให้สูญหาย94
การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
ในรายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2562 กสม. ได้มีข้อเสนอแนะ
ในประเด็นการเร่งพิจารณาร่างพระราชบัญญัตปิ อ้ งกันและปราบปรามการทรมานและการกระท�ำให้บคุ คลสูญหาย พ.ศ. ....
โดยให้ค�ำนึงถึงความสอดคล้องตามอนุสญ
ั ญา CAT เพือ่ ให้มผี ลบังคับใช้โดยเร็วและสามารถด�ำเนินการเข้าเป็นภาคีอนุสญ
ั ญา
CPED การสร้างความตระหนักแก่เจ้าหน้าที่ผู้บังคับใช้กฎหมายทุกระดับถึงความส�ำคัญของการป้องกันการทรมาน
และการกระท�ำให้บุคคลสูญหาย การจัดฝึกอบรมเรื่องสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติหน้าที่อย่างต่อเนื่อง
และมีมาตรการตรวจสอบการปฏิบัติหน้าที่ของผู้บังคับใช้กฎหมาย รวมถึงการสืบสวนโดยพลันและเป็นกลางในกรณี
มีรายงานหรือมีการร้องเรียนว่ามีการกระท�ำทรมานหรือบังคับให้บุคคลสูญหาย รวมทั้งให้การเยียวยาแก่ผู้เสียหาย
และประกันว่าจะไม่มีการกระท�ำซ�้ำอีกตามข้อเสนอแนะของคณะกรรมการประจ�ำกติกา ICCPR
ในปี 2563 มีสถานการณ์ทเี่ กีย่ วข้องกับการกระท�ำทรมาน การบังคับบุคคลให้สญ
ู หาย สถานการณ์ของนักปกป้อง
สิทธิมนุษยชน การด�ำเนินการของรัฐบาลและหน่วยงานของรัฐ ตลอดจนปัญหาและอุปสรรคที่เกี่ยวข้อง ดังนี้
3.2.1 การด�ำเนินการป้องกันและตรวจสอบกรณีการทรมานและการกระท�ำให้บุคคลสูญหายของรัฐ
บทที่ 3
เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2563 คณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปราม
การทรมานและการกระท�ำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. .... และส่งให้ส�ำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณา
โดยเมื่อวันที่ 17 กันยายน 2563 คณะกรรมการกฤษฎีกา (คณะพิเศษ) ได้ประชุมพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ ดังกล่าว
เรียบร้อยแล้ว ปัจจุบนั อยูร่ ะหว่างการเสนอร่างพระราชบัญญัตเิ ข้าสูก่ ารพิจารณาของสภาผูแ้ ทนราษฎรตามกระบวนการ
ต่อไป ร่างพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวมีสาระส�ำคัญ เช่น การมิให้น�ำพฤติการณ์พิเศษใด ๆ ไม่ว่าจะเป็นภาวะสงคราม
หรือภัยคุกคามที่จะเกิดสงคราม ความไม่มั่นคงทางการเมืองภายในประเทศ หรือสถานการณ์ฉุกเฉินสาธารณะอื่นใด
มาอ้างเพื่อให้การกระท�ำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้เป็นการกระท�ำที่ชอบด้วยกฎหมาย การให้สามี ภริยา ผู้บุพการี
และผู้สืบสันดานของผู้ถูกกระท�ำให้สูญหายตามพระราชบัญญัตินี้ เป็นผู้เสียหายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณา
ความอาญา และการก�ำหนดมิให้หน่วยงานของรัฐหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐขับไล่ ส่งกลับ หรือส่งบุคคลเป็นผู้ร้ายข้ามแดน
ไปยังอีกรัฐหนึ่งหากมีเหตุอันควรเชื่อได้ว่าบุคคลนั้นจะไปตกอยู่ในอันตรายที่จะถูกกระท�ำทรมานหรือจากการกระท�ำ
ให้บุคคลสูญหาย เป็นต้น95
94
Human Rights Committee, 8 September 2020, Report on follow-up the concluding observations of
the Human Rights Committee, Page 7-8.
95
จาก ตารางเปรียบเทียบ ร่างพระราชบัญญัตปิ อ้ งกันและปราบปรามการทรมานและการกระท�ำให้บคุ คลสูญหาย พ.ศ. .…
(ฉบับประชาชน/ฉบับ กมธ./ฉบับกระทรวงยุติธรรม) as of 5 Nov. 2020, โดย มูลนิธิผสานวัฒนธรรม, 2563. สืบค้นจาก https://
crcfthailand.org/2020/11/09/ตารางเปรียบเทียบ-ร่างพร/
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563
79