การประเมินสถานการณ์
การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
พัฒนาการหรือความก้าวหน้า ในปี 2563 ศาลยุตธิ รรมได้ออกข้อแนะนำของประธานศาลฎีกา จำนวน 8 ฉบับ
(แบ่งเป็นทีเ่ กีย่ วกับสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชือ้ ไวรัสโคโรนา 2019 จำนวน 5 ฉบับ และทีเ่ กีย่ วกับคดีอาญา
ทั่วไป 3 ฉบับ) เพื่อช่วยเหลือให้ประชาชน ผู้เสียหาย ผู้ต้องหา และผู้ต้องขัง สามารถเข้าถึงสิทธิในกระบวนการยุติธรรม
ได้ทั่วถึงมากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ กระทรวงยุติธรรมได้ปรับปรุงแก้ไขกฎหมายเพื่อให้การคุ้มครองสิทธิของผู้เสียหาย
และจำเลยในคดีอาญาตามพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา
พ.ศ. 2544 จากกองทุนยุติธรรมเพิ่มมากขึ้น โดยในส่วนของพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหายฯ นั้น แม้ว่าจำนวน
ผู้ได้รับความช่วยเหลือในปีงบประมาณ 2563 จะน้อยกว่าในปีงบประมาณ 2562 เล็กน้อย แต่ในปีงบประมาณ 2563
มี ก ารอนุ มั ติ เ งิ น เยี ย วยาแก่ ผู ้ บ าดเจ็ บ และญาติ ข องผู ้ เ สี ย ชี วิ ต จากกรณี ก ารกราดยิ ง ที่ จั ง หวั ด นครราชสี ม า
ซึ่งเป็นเหตุการณ์พิเศษ ส่วนการให้ความช่วยเหลือผ่านกองทุนยุติธรรมมีจำนวนเงินสูงมากกว่าปีงบประมาณ 2562
กว่า 2 เท่าจาก 202.4 ล้านบาทในปีงบประมาณ 2562 เป็น 491.5 ล้านบาทในปีงบประมาณ 2563 เนื่องจาก
กองทุนฯ มีรายรับเพิ่มขึ้นจึงให้ความช่วยเหลือประชาชนได้มากขึ้น นอกจากนี้ ศาลฎีกายังปรับปรุงแนวทางปฏิบัติ
ในเรื่องการปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาหรือจำเลยระหว่างการพิจารณาคดี รวมทั้งปรับบัญชีเกณฑ์มาตรฐานกลางสำหรับ
การปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาหรือจำเลยให้เหมาะสมกับบริบทสังคมปัจจุบันมากยิ่งขึ้น โดยส่งผลให้การกำหนดวงเงิน
ประกันและการเรียกหลักประกันในการปล่อยชั่วคราวลดความสำคัญลงและเป็นการขยายโอกาสให้ผู้ต้องหาหรือ
จำเลยเข้าถึงสิทธิในการได้รับการปล่อยชั่วคราวมากขึ้น นับเป็นความก้าวหน้าที่สำคัญและเป็นการดำเนินการ
ที่สอดคล้องกับพันธกรณีของไทยตามข้อ 9 ของกติกา ICCPR มากยิ่งขึ้น
บทที่ 3
ในขณะเดี ย วกั น กรมราชทั ณฑ์ ได้มีการดำเนิน การศึกษาทางเลือ กและวิธีการต่าง ๆ ที่จ ะลดจำนวน
ผู้ต้องขังเพื่อแก้ไขปัญหาความแออัดในเรือนจำ ซึ่งกระทบต่อสุขอนามัยและการดูแลผู้ต้องขังให้ได้รับการปฏิบัติ
อย่างเหมาะสม ตามข้อเสนอแนะของคณะกรรมการประจำกติกา ICCPR ทั้งการใช้ทางเลือกอื่นแทนการคุมขัง
การปรั บ แก้ ก ฎหมายที่ เ กี่ ย วข้ อ งกั บ ยาเสพติ ด โดยปรั บ เปลี่ ย นมุ ม มองต่ อ ปั ญ หายาเสพติ ด ว่ า เป็ น ปั ญ หาด้ า น
สาธารณสุขมากกว่าอาชญากรรมเพื่อเน้นการบำบัดฟื้นฟูผู้เสพมากกว่าการคุมขังและช่วยลดจำนวนผู้ต้องขังในเรือนจำ
ทีส่ ว่ นใหญ่เป็นนักโทษยาเสพติดได้มากขึน้ การอภัยโทษและการพักโทษผูต้ อ้ งขังทีม่ คี วามประพฤติดี ทัง้ นี้ กรมราชทัณฑ์
และกรมคุมประพฤติมีความร่วมมือระหว่างกันในการใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ติดตามตัวผู้ต้องขัง ซึ่งจะช่วยลดปริมาณ
ผู้ต้องขังและส่งเสริมให้ผู้ต้องขังที่มีความประพฤติดีได้เข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูแก้ไขให้กลับคืนสู่สังคม และได้รับโอกาส
ในการกลับไปอยู่กับครอบครัวและทำประโยชน์ให้กับสังคมต่อไป
ปัญหาหรืออุปสรรค แม้รัฐบาลจะมีมาตรการต่าง ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาความแออัดของผู้ต้องขังในเรือนจำ
แต่สภาพปัจจุบนั ความสามารถการดูแลผูต้ อ้ งขังในเรือ่ งพืน้ ทีใ่ นการรองรับผูต้ อ้ งขังทัว่ ประเทศยังมีจำกัด ทีย่ งั จำเป็นต้อง
ดำเนินการควบคู่กับมาตรการอื่น ๆ ให้เกิดผลในทางปฏิบัติต่อไป
ข้อเสนอแนะ แม้ว่าในปี 2563 รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะมีการดำเนินงานที่เป็นความก้าวหน้า
ที่สำคัญในการส่งเสริมให้ประชาชนเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมและความเป็นธรรมมากขึ้นดังที่ได้กล่าวมาข้างต้น
แต่ กสม. เห็นว่ายังคงมีประเด็นท้าทายที่รัฐต้องดำเนินการต่อเนื่อง ดังนี้
1. รัฐบาลโดยกระทรวงยุติธรรมควรศึกษาและวิเคราะห์ปัจจัยที่เป็นปัญหาอุปสรรคของประชาชน
ในการเข้าถึงสิทธิตา่ ง ๆ ในกระบวนการยุตธิ รรมจากคำร้องขอความช่วยเหลือทีไ่ ด้รบั ทัง้ ตามพระราชบัญญัตคิ า่ ตอบแทน
ผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา พ.ศ. 2544 และผ่านกองทุนยุติธรรม เพื่อนำมากำหนด
มาตรการในการแก้ไขปัญหาและลดอุปสรรคการเข้าถึงสิทธิในกระบวนการยุติธรรมของประชาชนอย่างเป็นระบบ
โดยให้ความสำคัญกับการเข้าถึงสิทธิดังกล่าวของกลุ่มเปราะบางต่าง ๆ
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563
77
اختر الفقرة المستهدفة3
الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات