การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
มีความเข้าใจและมีความพร้อม161 ต่อมากระทรวงยุติธรรมได้มีการศึกษาและจัดเวทีรับฟังความเห็นในประเด็น
เรื่องการยกเลิกโทษประหารชีวิตมาอย่างต่อเนื่อง และได้เสนอแนวทางดำเนินการเปลี่ยนแปลงโทษประหารชีวิต
ออกเป็น 3 ระยะต่อคณะรัฐมนตรี โดยคณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบกับแนวทางดังกล่าวเมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม 2559
ประกอบด้วยระยะที่ 1 การปรับอัตราโทษความผิดบางประเภทจากที่มีโทษประหารชีวิตสถานเดียวเป็นอัตราโทษ
สูงสุดประหารชีวิต เพื่อให้ผู้พิพากษาสามารถใช้ดุลพินิจที่จะลงโทษโดยไม่จำเป็นต้องลงโทษประหารชีวิตสถานเดียว
เท่านั้น ระยะที่ 2 การยกเลิกโทษประหารชีวิตในบางฐานความผิดโดยเฉพาะในความผิดที่ไม่เกี่ยวกับชีวิต หรือเป็น
ความผิดที่ไม่ส่งผลถึงความตายของผู้อื่น และระยะที่ 3 การยกเลิกโทษประหารชีวิตในทุกฐานความผิด
ทั้งนี้ ข้อมูลจากกรมราชทัณฑ์ในปี 2563 สถิตินักโทษประหารชีวิตในกลุ่มของนักโทษเด็ดขาดเมื่อคดี
ถึงที่สุดมีจำนวน 15 คน แยกเป็นคดียาเสพติดให้โทษ จำนวน 11 คน คดีความผิดทั่วไป จำนวน 4 คน (ข้อมูล ณ วันที่
16 ธันวาคม 2563)162 ทัง้ นี้ การบังคับโทษประหารชีวติ เป็นการดำเนินการตามประมวลกฎหมายวิธพี จิ ารณาความอาญา
มาตรา 245 ประกอบมาตรา 19 แห่งประมวลกฎหมายอาญา และระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยหลักเกณฑ์และ
วิธีการประหารชีวิตนักโทษ พ.ศ. 2546 ซึ่งกำหนดให้ดำเนินการด้วยวิธีการฉีดยาหรือสารพิษให้ตาย โดยประเทศไทย
มีการฉีดยาสารพิษนักโทษครั้งสุดท้ายเมื่อปี 2561163
การประเมินสถานการณ์
บทที่ 3
กติกา ICCPR มิได้ห้ามการลงโทษประหารชีวิต แต่ให้จำกัดการลงโทษดังกล่าวเฉพาะการกระทำความผิด
อาญาที่เป็นคดีอุกฉกรรจ์ที่สุดดังที่กำหนดในข้อ 6 (2) ในการพิจารณาการปฏิบัติตามกติกา ICCPR ของประเทศไทย
เมื่อปี 2560 คณะกรรมการประจำกติกาฯ ได้ย้ำข้อห่วงกังวลที่กฎหมายไทยยังมีบทลงโทษประหารชีวิตในความผิด
เกี่ยวกับการทุจริต การติดสินบน และยาเสพติด ซึ่งไม่เข้าข่ายเป็นการกระทำความผิดอาญาที่เป็นคดีอุกฉกรรจ์ที่สุด
และมีข้อเสนอแนะให้ประเทศไทยดำเนินการที่จำเป็นเพื่อจำกัดการใช้โทษประหารชีวิตตามข้อ 6 (2) ของกติกาฯ
รวมทั้งเสนอให้ประเทศไทยพิจารณายกเลิกโทษประหารชีวิตในระยะต่อไปด้วย
พั ฒ นาการหรื อ ความก้ า วหน้ า แม้ ว ่ า สั ง คมไทยจะมี ค วามคิ ด เห็ น ที่ แ ตกต่ า งกั น เกี่ ย วกั บ การยกเลิ ก
โทษประหารชีวติ แต่ในทางปฏิบตั ทิ ผี่ า่ นมาพบว่าประเทศไทยมิได้มกี ารบังคับโทษประหารชีวติ ตัง้ แต่ปี 2561 นอกจากนี้
หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้มีการหารือเพื่อขับเคลื่อนแนวทางการเปลี่ยนแปลงโทษประหารชีวิต ตามมติคณะรัฐมนตรี
เมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม 2559 นอกจากนี้ กระทรวงยุติธรรมได้ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทำการศึกษาวิจัยดำเนินการ
สัมมนาทางวิชาการเพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโทษประหารชีวิต รวมถึงศึกษาความพร้อมของประเทศไทย
ต่อการเข้าเป็นภาคีพธิ สี ารเลือกรับของกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (International
on Civil and Political Rights: ICCPR) ฉบับที่ 2 ซึ่งมุ่งยกเลิกโทษประหารชีวิต
161
แหล่งเดิม.
162
จาก รายงานสถิตินักโทษประหารชีวิตกรมราชทัณฑ์, โดย กรมราชทัณฑ์, 2563. สืบค้นจาก http://www.correct.
go.th/executed/index.php?page=1
163
จาก ไขข้อข้องใจ โทษประหารยังมีอยู่ หรือหายไป ย้อนคดีประหาร ฉีดยาพิษนักโทษ ล่าสุด, โดย ไทยรัฐออนไลน์,
2563. สืบค้นจาก https://www.thairath.co.th/news/local/bangkok/1744660
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563
99
اختر الفقرة المستهدفة3
الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات