กลุ่มงานยุติธรรม กลุ่มงานปกครองท้องที่และท้องถิ่น กลุ่มงานความมั่นคงและองค์กรภาครัฐ เพื่อรับฟังปัญหาและ
ข้อเสนอแนะของแต่ละกลุ่มเกี่ยวกับแนวทางการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้146 และได้มีการติดต่อประสานงาน
กับผู้อ�ำนวยความสะดวกของประเทศมาเลเซีย ซึ่งในส่วนของการเดินทางไปพูดคุยนั้นต้องรอให้ประเทศมาเลเซีย
เปิดประเทศในช่วงปี 2564 หลังพ้นจากช่วงการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด 19147 ทั้งนี้ ในช่วงสถานการณ์การ
แพร่ระบาดดังกล่าวกลุม่ ผูม้ อี ทิ ธิพลในการก่อเหตุความไม่สงบได้ประกาศระงับการปฏิบตั กิ ารในพืน้ ที่ โดยระบุเหตุผลว่า
เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงความช่วยเหลือและให้หน่วยงานด้านสาธารณสุขสามารถปฏิบัติงานได้148
การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
กสม. ได้ตดิ ตามสถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้และผลกระทบต่อประชาชนอย่างต่อเนือ่ ง จากเหตุการณ์
ลอบวางระเบิดบริเวณด้านหน้าศาลทวดสะบ้าย้อย เทศบาลต�ำบลสะบ้าย้อย อ�ำเภอสะบ้าย้อย จังหวัดสงขลา
เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2563 และบริเวณหน้าศูนย์อ�ำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ เมื่อวันที่ 17 มีนาคม
2563 ซึ่งทั้ง 2 เหตุการณ์ส่งผลให้มีประชาชนได้รับบาดเจ็บหลายราย โดยมีเด็กและเยาวชนรวมอยู่ด้วย กสม. ได้ออก
แถลงการณ์ประณามการกระท�ำดังกล่าว พร้อมทั้งขอให้รัฐบาลให้ความช่วยเหลือและเยียวยาผู้ได้รับบาดเจ็บและ
ผู ้ ไ ด้ รั บ ผลกระทบอย่ า งทั่ ว ถึ ง รวมถึ ง ขอให้ ห น่ ว ยงานของรั ฐ ที่ มี ห น้ า ที่ ไ ด้ ติ ด ตามน�ำกลุ ่ ม ผู ้ ก ระท�ำผิ ด มาลงโทษ
ตามกระบวนการยุติธรรมโดยเร็ว149,150
บทที่ 3
ส�ำหรับประเด็นปัญหาด้านสิทธิมนุษยชนภายใต้การบังคับใช้กฎหมายพิเศษด้านความมั่นคงในพื้นที่ จ�ำนวน
3 ฉบับ อันเป็นประเด็นที่ กสม. ได้มขี อ้ เสนอแนะในรายงานผลการประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย
ปี 2562 นัน้ หน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้องได้ก�ำหนดระเบียบและแนวปฏิบตั สิ �ำหรับเจ้าหน้าทีเ่ พือ่ ป้องกันการละเมิดสิทธิมนุษยชน
ทั้งในชั้นของการจับและการกักตัวเพื่อด�ำเนินกรรมวิธีซักถามภายใต้กฎหมายพิเศษ รวมถึงมีการจัดอบรมให้ความรู้
ความเข้าใจแก่เจ้าหน้าที่ความมั่นคงเกี่ยวกับหลักสิทธิมนุษยชน การบังคับใช้กฎหมาย ข้อควรปฏิบัติและข้อห้ามในการ
ปฏิบตั หิ น้าทีข่ องก�ำลังพลให้มคี วามเหมาะสมกับพืน้ ทีจ่ งั หวัดชายแดนภาคใต้ ตลอดจนหน่วยงานด้านความมัน่ คงในพืน้ ที่
ได้มกี ารปรับปรุงสถานทีค่ วบคุมตัวผูต้ อ้ งสงสัยให้สามารถตรวจสอบได้ เช่น การติดตัง้ กล้องวงจรปิด การจัดให้มบี คุ ลากร
ทางการแพทย์ประจ�ำสถานที่ควบคุมตัว การจัดให้มีการตรวจร่างกายบุคคลก่อนและหลังรับตัวไว้ในความควบคุม และ
ในกรณีที่มีผู้ร้องเร��ยนว่าถูกกระท�ำทรมาน จะต้องได้รับการตรวจร่างกายจากแพทย์ทันที และต้องได้รับการดูแลจาก
หน่วยงานอื่นที่ไม่เกี่ยวข้องกับหน่วยงานความมั่นคงเข้าท�ำการตรวจสอบ การจัดให้มีกลไกกลางร่วมตรวจสอบ
146
จาก หัวหน้าพูดคุยสันติสุข จชต.ลงรับฟังความคิดเห็นที่ปัตตานี ยันการพูดคุยต้องด�ำเนินการต่อเนื่อง, โดย
ผู้จัดการออนไลน์, 2563. สืบค้นจาก https://mgronline.com/south/detail/9630000076438
147
จาก ทภ.4 ถกคณะพูดคุยสันติสุขปี 64 ประสาน BRN ดับไฟใต้, โดย ศูนย์ประสานการปฏิบัติที่ 5 กองอ�ำนวยการ
รักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร, 2563. สืบค้นจาก https://www.isoc5.net/trendings/view/D395BC6EFFA536
475FD431A86E7CF7DC00000000000000000000000000000000/
148
จาก โควิด-19 : บีอาร์เอ็น ประกาศ “ระงับกิจกรรมทั้งหมด” เปิดทางภาครัฐจัดการไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่
ระบาดในชายแดนภาคใต้, โดย บีบีซี, 2563. สืบค้นจาก https://www.bbc.com/thai/thailand-52075202
149
จาก แถลงการณ์ กสม. เรื่อง ขอประณามการลอบวางระเบิดในพื้นที่สาธารณะ อ�ำเภอสะบ้าย้อย จังหวัดสงขลา
เป็นเหตุให้ชาวบ้าน เด็ก และเยาวชนได้รบั บาดเจ็บ, โดย ส�ำนักงาน กสม., 2563. สืบค้นจาก http://www.nhrc.or.th/NHRCT-Work/
Statements-Press-Releases-Open-Letters/Statements/6แถลงการณ์คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ-(กสม-)-เ.aspx
150
จาก แถลงการณ์ กสม. เรื่อง ขอประณามการวางระเบิดหน้า ศอ.บต. ยะลา ขณะประชุมเตรียมรับมือสถานการณ์
โรคโควิด, โดย ส�ำนักงาน กสม., 2563. สืบค้นจาก http://www.nhrc.or.th/NHRCT-Work/Statements-Press-Releases
-Open-Letters/Statements/18แถลงการณ์คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ-(กสม-)-เ.aspx
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563
93