ตารางที่ 1 การใช้จ่ายเงินของกองทุนยุติธรรมในปีงบประมาณ 2563
รายการ
ค่าใช้จ่ายในการด�ำเนินคดี
หลักประกันในการปล่อยชั่วคราว
รวมตั้งแต่ต้นปีงบประมาณ (บาท)
21,385,730.07
95,885,700
เงินช่วยเหลือผู้ถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน
34,900
ค่าใช้จ่ายในการให้ความรู้ทางกฎหมาย
2,685,998
ค่าบริหารจัดการ
รวมทั้งสิ้น
55,084,606.87
175,076,934.94
ที่มา : ส�ำนักงานกองทุนยุติธรรม (2563)
ทั้งนี้ คณะกรรมการกองทุนยุติธรรมเสนอให้มีการยกร่างระเบียบคณะกรรมการกองทุนยุติธรรมว่าด้วย
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการช่วยเหลือผู้ถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนหรือผู้ได้รับผลกระทบจากการถูกละเมิด
สิทธิมนุษยชน (ฉบับที่..) พ.ศ. .... เพื่อให้การช่วยเหลือประชาชนที่ถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนภายใต้กองทุนยุติธรรม
มีความครอบคลุมมากขึ้น โดยการเพิ่มเงื่อนไขผู้ที่จะได้รับความช่วยเหลือตามระเบียบฯ ให้ครอบคลุมรวมถึงผู้ที่ได้รับ
ความเสียหายต่อชีวิต ร่างกาย จิตใจ หรือเสรีภาพจากการท�ำละเมิดของเจ้าหน้าที่หรือหน่วยงานรัฐด้วย ซึ่งก่อนหน้านี้
ยังไม่มีแนวทางปฏิบัติในเรื่องดังกล่าว83
ในปี 2563 ศาลยุติธรรมได้มีมาตรการเพื่ออ�ำนวยให้ประชาชนได้เข้าถึงความเป็นธรรมมากยิ่งขึ้น
โดยเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2563 ประธานศาลฎีกาได้ออกค�ำแนะน�ำเกี่ยวกับแนวทางส�ำหรับการปล่อยชั่วคราว
ผู้ต้องหาหรือจ�ำเลยในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 พ.ศ. 2563 ซึ่งมีสาระส�ำคัญว่า
การพิจารณาอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหรือจ�ำเลยระหว่างการพิจารณาคดีให้ค�ำนึงถึงสิทธิเสรีภาพของประชาชน
และความปลอดภั ย ของสั ง คมควบคู ่ กั น การเรี ย กหลั ก ประกั น เพื่ อ การปล่ อ ยชั่ ว คราวไม่ ค วรเรี ย กเกิ น กว่ า กรณี
ตามมาตรา 29 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 โดยให้ค�ำนึงถึงผลกระทบของการแพร่ระบาดของ
โรคโควิด 19 ต่อเศรษฐกิจในวงกว้างที่ท�ำให้ประชาชนจ�ำนวนมากตกงานและขาดรายได้ และให้มีการน�ำเทคโนโลยีหรือ
อุปกรณ์อเิ ล็กทรอนิกส์มาใช้ในการติดตามตัวผูต้ อ้ งหาหรือจ�ำเลยควบคูด่ ว้ ย รวมทัง้ ได้ก�ำหนดบัญชีเกณฑ์มาตรฐานกลาง
หลักประกันการปล่อยชั่วคราวขึ้นใหม่เพื่อให้เหมาะสมกับสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 ยิ่งขึ้น
นอกจากนี้ เมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2563 ประธานศาลฎีกาได้ออกค�ำแนะน�ำ 12 ข้อ เกี่ยวกับแนวทางปฏิบัติต่อผู้เสียหาย
ในคดีอาญาเพื่อให้สอดคล้องกับหลักการตามรัฐธรรมนูญและมาตรฐานของสหประชาชาติมากยิ่งขึ้น เช่น การปฏิบัติ
ต่อผู้เสียหายด้วยความเข้าใจและค�ำนึงถึงศักดิ์ศรีของบุคคล ตลอดจนความปลอดภัย และผลกระทบต่อสถานภาพ
83
จาก เอกสารประกอบการประชุม คณะกรรมการกองทุนยุติธรรม ครั้งที่ 1/2564 (น. 102-104). ศาส��ราจารย์พิเศษ
วิศิษฏ์ วิศิษฏ์สรอรรถ (ประธาน), ใน การประชุมคณะกรรมการกองทุนยุติธรรม ครั้งที่ 1/2564. กลุ่มนโยบายและพัฒนาระบบงาน
ส�ำนักงานกองทุนยุติธรรม, กรุงเทพฯ.
74
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand