32
“(บี) ประชาชนในรัฐเอกราชผู้ซึ่ งได้รับ การพิจารณาว่าเป็ นชนพื้นเมื องดั้ง เดิ มอันสืบ เชื้ อ สาย
มาจากประชากรที่อยู่อาศัยในประเทศนั้น หรือภูมิภาคทางภูมิศาสตร์ซึ่ง เป็นของประเทศนั้น ณ ช่วงเวลาแห่ ง
การยึดครองหรือการตั้งอาณานิคม หรือการสถาปนาอาณาเขตของรัฐปัจจุบัน และเป็นผู้ดารงไว้ซึ่งสถาบัน ทาง
สั ง คม เศรษฐกิ จ วั ฒ นธรรม และการเมื อ งของตนไม่ ว่ า ทั้ ง หมดหรื อ บางส่ ว นโดยไม่ ค านึง ถึ ง สถานะทาง
กฎหมาย”3
จากความหมายข้างต้นอาจให้ลักษณะของชนพื้นเมืองดั้ งเดิ มได้ ดังนี้
ก) เป็นชุมชนที่ มีการครอบครองแผ่น ดิ นอั น เป็ นของบรรพบุรุ ษของพวกเขา ไม่ ว่ า
ทั้งหมดหรือบางส่วนหรือมีความต่อเนื่องทางประวัติ ศาสตร์กับสั งคมบรรพบุรุษ ช่วงยุค ก่อนอาณานิค ม
ข) บรรพบุรุษของชนพื้นเมืองดั้งเดิมได้ครอบครองแผ่น ดินร่วมกัน มาแต่ดั้ งเดิ ม
ค) ชุ มชนมี ลั ก ษณะของวั ฒ นธรรมที่ เ ป็ น เอกลั ก ษณ์ ข องตน (เช่ น ศาสนา การ
ดารงชีพในเผ่าพันธุ์ เครื่องนุ่งห่ม ลักษณะการดาเนินชีวิตในกลุ่ม)
ง) ชุมชนมีรูปแบบภาษาเป็นของกลุ่มชนพื้นเมืองดั้งเดิมอย่างเป็นเอกลัก ษณ์
จ) อยู่อาศัยอยู่ในดินแดนอาณาเขตที่กลุ่มผู้มีอานาจเข้ามารุกราน
ฉ) มีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับดินแดนและทรัพยากรธรรมชาติโดยรอบ
ช) มิได้อยู่ในกลุ่มสังคมของชนชั้นผู้นาหรือชนส่วนใหญ่ข องประเทศ
ซ) ธ ารงไว้ ซึ่ ง การผลิ ต ซ้ าด้ า นสิ่ ง แวดล้ อ มและระบบของบรรพบุ รุ ษ ในฐา น ะที่
ประชาชนและชุมชนที่มีความแตกต่าง
ข. สิทธิของชนพื้นเมืองดั้งเดิมในฐานะสิ ทธิข องกลุ่ม
สิทธิของชนพื้นเมืองดั้งเดิมที่ได้รับ การรับรองตามตราสารระหว่างประเทศด้านสิท ธิมนุ ษ ยชน
และตราสารด้านสิ่งแวดล้อมนั้น ในอดีตจะปรากฏอยู่ในตราสารระหว่างประเทศเฉพาะเรื่อ ง และเป็นส่วนย่อ ยๆ
ส่วนหนึ่งในหลายส่ว นของตราสารฯ เช่น มาตรา 30 แห่งอนุสัญญาว่า ด้ว ยสิ ทธิ เ ด็ก ฯลฯ และการบั ญ ญั ติ
คุ้มครองสิทธิชนพื้นเมืองดั้ง เดิ มในตราสารระหว่า งประเทศเหล่านั้น ส่วนใหญ่ก็เป็นการคุ้มครองสิ ทธิเ ชิงปั จ เจก
บุคคลของชนพื้นเมือ งดั้ งเดิ มแต่ล ะคน ในขณะที่การคุ้มครองสิ ทธิชนพื้น เมื องดั้ง เดิ มในฐานะที่เ ป็นสิท ธิเชิ ง กลุ่ ม
จะปรากฏอยู่ในปฏิญญาสหประชาชาติว่าด้วยสิทธิของชนพื้นเมืองดั้งเดิม ดังนี้
1) สิทธิตามปฏิญญาสหประชาชาติ ว่าด้ว ยสิ ทธิของชนพื้นเมื องดั้งเดิม
1.1) สิทธิในการกาหนดเจตจานงของตนเอง (right to self-determination)
ตามมาตรา 3 ก าหนดให้ ช นพื้ น เมื อ งดั้ ง เดิ มมี สิ ท ธิ ใ นการก าห���ด
สถานภาพทางการเมืองและเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมของตนได้โดยเสรี และมาตรา 4 กาหนดในเรื่องการใช้
3
Article 1 of the Indigenous and Tribal populations Convention, 1989
(b) Peoples in independent countries who are regarded as indigenous on account of their descent from the
populations which inhabited the country, or a geographical region to which the country belongs, at the time of conquest
or colonisation or the establishment of present State boundaries and who, irrespective of their legal status, retain some
or all of their own social, economic, cultural and political institutions