‫ބ މީހުންގެ ނަފްސާނީ‬ ‫ބންޖެހުމުގެ ނަތީޖާއަކީ ޖަލުގައި ތި ޭ‬ ‫ބ ދުވަސްވަރު މުޖްތަމަޢާ ވަކިން ޢާއިލާއާ ދުރުގައި ތި ެ‬ ‫ޖަލުގައި ތި ޭ‬ ‫ބލުމުގެ ދަށުގައި‬ ‫ބލިކަށިވުމެވެ‪ .‬އެހެންކަމުން ފެންވަރު ރަނގަޅު ޞިއްޙީ ޚިދުމަތުގެ ޙައްޤުގެ ދަށުން ދައުލަތުގެ ެ‬ ‫ހާލަތު ަ‬ ‫ބ މީހުންނަށް ނަފްސާނީ ޞިއްޙަތު ގެ ޙައްޤު ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ދައުލަތަށް ލާޒިމްކުރާ ކަމެކެވެ‪.‬‬ ‫ތި ޭ‬ ‫ޖަލުތަކުގައި ޤައިދީން ގިންތިނުކުރުން‬ ‫ބލިތަކަށް‬ ‫ބންދު މީހަކު އަލަށް ޖަލަށް ގެނެވޭ ހިނދު ހަދާ ހެލްތް ސްކްރީނިންގ ގައި ނަފްސާނީ ަ‬ ‫ކޮންމެ ޤައިދީއަކު ނުވަތަ ަ‬ ‫ބންދު މީހުންގެ ހެލްތް އެސެސްމެންޓްގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ‬ ‫ސްކްރީނިންގ ހިމެނިފައިނުވާކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ‪ .‬ޤައިދީންނާއި ަ‬ ‫ބލާ އަސާސީ މިންގަނޑުތަކުގެ އެސެސްމެންޓްގެ ތަފްސީލެވެ‪ .‬ޤައިދީން‬ ‫ބލިތަކާއި އާންމުކޮށް ަ‬ ‫އެމީހުންގެ ހުރި ޖިސްމާނީ ަ‬ ‫ބންދުމީހުން ޖަލުގައި ގިންތި ކުރުމުގައި އެމީހުންގެ ނަފްސާނީ ޞިއްޙަތަށް އަލިއަޅުވާނުލެވުމުގެ ނަތީޖާއަކީ ނަފްސާނީ‬ ‫ނުވަތަ ަ‬ ‫ބލިތަކުގައި ޑައިގްނޯޒްވެފައިވާ މީހުން މަސްހުނިވެ އެމީހުންނަށް އެކަށޭނަ މާހައުލެއް ފޯރުކޮށްނުދެވުމެވެ‪ .‬މީގެއިތުރުން‬ ‫ަ‬ ‫ބއިރުވެސް ނަފްސާނީ ޞިއްޙަތު ގޯސްވެގެންދާއިރު ޤައިދީންގެ އައިޑެންޓިފިކޭޝަނެއް ހެދޭނެ އުސޫލެއް‬ ‫ޖަލުގައި ތި ޭ‬ ‫ޤާއިމްވެފައި ނެތެއެވެ‪ .‬އަދި މީގެއިތުރުން ޖަލު އޮފިސަރުންނާއި ޖަލުގައި މަސައްކަތްކުރާ ސްޓާފުންނަށް މިފަދަ‬ ‫އައިޑެންޓިފިކޭޝަނެއް ހެދޭނެ ގޮތްތައް ކިޔާދެވިފައިނެތެވެ‪.‬‬ ‫ބން‬ ‫ބލިތަކަށް ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ ޚިދުމަތްތައް ނުލި ު‬ ‫ނަފްސާނީ ަ‬ ‫ބލިތަކަށް ފަރުވާ ހޯދޭނެކަމަށް‬ ‫ޤައިދީއެއް އަމިއްލައަށް އެދިއްޖެނަމަ ޖަލުގައި ހުންނަ ސައިކިއެޓްރިސްޓަށް ދައްކައިގެން މި ަ‬ ‫ބލިތަކުގެ ޑޮކްޓަރެއް ހުންނަ‬ ‫ބފައިވެއެވެ‪ .‬ޖަލުގައި އިންހައުސްކޮށް އާންމު ަ‬ ‫ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސްއިން މައުލޫމާތު ލި ި‬ ‫ބލީގެ އަލާމާތްތަށް ޑޮކްޓަރަށް ފާހަގަކުރެވިއްޖެނަމަ ސައިކިއެޓްރިސްޓަށް‬ ‫ކަމަށާއި އޯ‪.‬ޕީ‪.‬ޑީ ދުވަސްތަކުގައި ނަފްސާނީ ަ‬ ‫ބފައިވެއެވެ‪ .‬މިރިފަރަލްތަކަކީ އާންމުކޮށް އެ ހަފްތާ ނުވަތަ ޖެހިގެން އަންނަ ހަފްތާގައި‬ ‫ރިފަރކުރާކަމަށް މައުލޫމާތު ލި ި‬ ‫ބ ގިނަ‬ ‫ބފައިވެއެވެ‪ .‬އާންމުކޮށް ޖަލުގައި ތި ި‬ ‫ފުރިހަމަ ކުރެވޭ ރިފަރަލްތައް ކަމަށް ޤައިދީންގެ ފަރާތުން މައުލޫމާތު ލި ި‬ ‫ޤައިދީންގެ އަލާމާތްތަކަކީ ނުނ��ދުމާއި ހާސްކަން އިތުރުވުން ފަދަ ޢަލާމާތްތައް ކަމަށް ޤައިދީން މައުލޫމާތު ދީފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ބލިތަކަށް ސައިކިއެޓްރިސްޓް ދޭ‬ ‫ބންމުންދާއިރު ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ ކަމަކީ ނަފްސާނީ ަ‬ ‫ސައިކިއެޓްރީގެ ޚިދުމަތް ޖަލުގައި ލި ެ‬ ‫ބވަތެއްގެ ކައުންސެލިންގ ނުވަތަ ތެރަޕީއެއް ޖަލުގައި ފޯރުކޮށްނުދެވޭކަމެވެ‪ .‬އަދި މިފަދަ‬ ‫ބހުގެ އިތުރުން އެއްވެސް ާ‬ ‫ޭ‬ ‫ތެރަޕީތަކަށް ޤައިދީންނަށް ރިފަރކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި އެހެންނަމަވެސް މިފަދަ ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދެވޭނެ ނިޒާމެއް‬ ‫ޤާއިމްކުރެވިފައި ނުވާކަމަށް ތަނުގެ އިންހައުސް ސައިކިއެޓްރިސްޓް މައުލޫމާތު ދީފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ބނީ ޤަވާޢިދުން ‪ 3‬މަސް ފަހުން ކަމަށާއި އޭގެ ކުރިން‬ ‫ބސް ކާންފަށާ ދުވަހުން ފެށިގެން ފޮލޯއަޕް ލި ެ‬ ‫ބލީގެ ޭ‬ ‫ނަފްސާނީ ަ‬ ‫ބކަމަށް ޤައިދީން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ‪ .‬ނަފްސާނީ ޑޮކްޓަރުންނަކީ ތެރަޕީ‬ ‫ބނުންވި ކަމުގައި ވީނަމަވެސް އެޕޮއިންޓްމެންޓް ނުލި ޭ‬ ‫ޭ‬ ‫ބނުންވާ ކަންތައްތައް ޙާޞިލުކުރެވޭތޯ‬ ‫ބހުން ޙާޞިލުކުރަން ޭ‬ ‫ބސް ދިނުމާއި ޭ‬ ‫ބދަލުގައި ޭ‬ ‫ފަދަ ޚިދުމްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ަ‬ ‫ބޔަކަށްވުމުން ‪ 3‬މަހުން ‪ 3‬މަހުން‬ ‫ބދަލުކުރުން ފަދަ ކަންތައްތައް ކުރާ ަ‬ ‫ބސް ަ‬ ‫ބސް މަސައްކަތްނުކުރާނަމަ ޭ‬ ‫ބލުމާއި ޭ‬ ‫ެ‬ ‫ޑޮކްޓަރ ފޮލޯއަޕް ހަދާކަން ޖަލުގެ ސައިކިއެޓްރިސްޓް ޔަޤީންކޮށްދީފައިވެއެވެ‪ 2022 .‬ވަނަ އަހަރު އޮގަސްޓް މަހުގައި‬ ‫މިދިރާސާއަށް މައުލޫމާތު ނެގެން ފެށުނުއިރު ކަރެކްޝަންސްގެ ފަރާތުން ސައިކޮލޮޖިސްޓެއް ހޯދުމަށް އިޢުލާންކޮށްފައިވާކަމަށް‬ ‫‪56‬‬