‫ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ މޯލްޑިވްސް‬ ‫ކޮންމެ ދުވަހަކު ގެންދިއުމަށް ބޮޑު ޚަރަދެއް ހިނގާތީ ސްކޫލަށް‬ ‫ފޮނުވުން ހުއްޓާލާފައިވާ ކުދިންނާއި‪ ،‬ސްކޫލް ތެރޭގައި މިފަދަ‬ ‫އެކުދިންނަށް‬ ‫ތަމްރީނު‬ ‫ކިޔަވައިދިނުމަށްޓަކައި‬ ‫ޓީޗަރުން‬ ‫ލިބިފައިވާ‬ ‫ބޭނުންވާ‬ ‫ނެތުމާއި‪،‬‬ ‫އެކުއްޖެއްގެ‬ ‫އެކުއްޖަކަށް‬ ‫ކިޔަވައިދޭނޭ‬ ‫ކުދިންނަށް ފަސޭހަކަމާއެކު އުޅެވޭނެ މަގުފަހިވެފައިނުވުމާއި‪،‬‬ ‫ހުރި‬ ‫މިކުދިންނަށް ކިޔަވައިދޭނޭ ތަމްރީނު ލިބިފައިވާ ޓީޗަރުން‬ ‫ޚާއްޞަ ގޮތްތަކަކާއި‪ ،‬ކިޔަވައިދިނުމަށް ބޭނުންވާ އާލާތްތައް‬ ‫ނެތުމާއި‪ ،‬ކިޔަވާދެމުންދާ ޓީޗަރުން ފަރުވާ ކުޑަވެގެން ދިމާވާ‬ ‫ސްކޫލްތަކުގައި ނެތުން ހިމެނޭކަމަށް ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ހާދިސާތަކުގެ‬ ‫ބައެއް‬ ‫ސްކޫލުން‬ ‫ސަބަބުން‬ ‫ވަކިވެފައިވާ‬ ‫ކުދިންނާއި‪ ،‬މިފަދަ ކުދިންނަށް ޚާއްޞަ ސްކޫލްތަކުގައި‬ ‫ކިޔަވައިދިނުމަށްޓަކައި‬ ‫މާލެ‬ ‫ބަދަލުވެފައިވާ‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަމާއެކު‬ ‫ޚާއްޞަ‬ ‫ޢާއިލާތަކަށް‪،‬‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަންހުންނަ‬ ‫އެކަށީގެންވާ‬ ‫ކުދިން‬ ‫ވަސީލަތްތަކާއި‬ ‫ޑޮކްޓަރަށް‬ ‫ޚާއްޞަ‬ ‫ދެއްކުމަށް‬ ‫ޑޮކްޓަރުން‬ ‫ރަށު‬ ‫މާލޭގައި ތިބުމުގެ ޚަރަދު ބޮޑުވެގެން މާލޭގެ ސްކޫލްތަކުން‬ ‫ފެންވަރުގައާއި އަތޮޅު ފެންވަރުގައާއި ސަރަހައްއްދީ ފެންވަރުގައި‬ ‫ކަނޑާލައިގެން ރަށަށް ދާންޖެހިފައިވާ ކުދިންނާއި‪ ،‬ސްކޫލްގައި‬ ‫އެންމެ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ލިބެން ނެތްކަމާއި‪ ،‬އެފަދަ‬ ‫އެކުގައި އުޅޭކުދިންނާއި‪ ،‬ޓީޗަރުންނާއި އަދި ބެލެނިވެރިން‬ ‫ކުދިންނަށް އަތޮޅުތެރެއިން ބޭސްފަރުވާ ކުރެވެން ނެތުމުގެ‬ ‫ސްކޫލުން‬ ‫ޢާއިލާތަކަށްވެސް‪،‬‬ ‫ބަލައިނުގަތުމުގެ‬ ‫މިކުދިން‬ ‫ސަބަބުން‬ ‫ކުދިން‬ ‫ވަކިވެފައިވާކަން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫އަންނަން‬ ‫ސަބަބުން‬ ‫މާލެ‬ ‫ފައިސާގެ‬ ‫ދަތިކަން‬ ‫ބޭނުންވާ‬ ‫ހުރުމުގެ‬ ‫ސަބަބުން‬ ‫ބޭސްފަރުވާ‬ ‫ހޯދުމުގައި ދަތިވާކަމަށް ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ‪ .‬މީގެ އިތުރުން‪،‬‬ ‫ކުދިންގެ‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަންހުންނަ ކުދިންނަށް ދައުލަތުން ދެމުންގެންދާ‬ ‫ރަސްމީ‬ ‫ތަޢުލީމުގެ‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަންހުންނަ‬ ‫އެލަވަންސް ހޯދުމަށްޓަކައި ޚާއްޞަ ޑޮކްޓަރެއްގެ ލިޔުން‬ ‫ކުދިންނާއި‪ ،‬ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ނުކުޅެދުންތެރިކަންހުންނަ‬ ‫ބޭނުންވާއިރު‪ ،‬މިފަދަ ޑޮކްޓަރުން ކައިރި ސަރަހައްދެއްގައި‬ ‫ކުދިންނާއި ޖިސްމާނީ ނުކުޅެދުންތެރިކަންހުންނަ ކުދިންނާއި‪،‬‬ ‫ނެތުމުގެ ސަބަބުން އެލަވަންސް ލިބިފައިނުވާ ފަރާތްތައް‬ ‫ކުދިންނާއި‪،‬‬ ‫ހިމެނެއެވެ‪ .‬އަދި ނުކުޅެދުންތެރިކަންހުންނަ ކުދިންގެ އާންމު‬ ‫އެއް‬ ‫ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވާ އެހެނިހެން ގޮންޖެހުންތަކުގެ ތެރޭގައި‪،‬‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަމަށްވުރެ ގިނަ ނުކުޅެދުންތެރިކަންހުންނަ ކުދިން‬ ‫ޢާއިލާގެ މެމްބަރުންގެ ފުރިހަމަ ބަލައިގަތުން އެކުދިންނަށް‬ ‫ތިބިކަމަށް ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ‪ .‬އަދި ނުކުޅެދުންތެރިކަންހުންނަ‬ ‫ނުލިބުމާއި‪،‬‬ ‫ޢާއިލާގެ‬ ‫ކުދިން ސްކޫލަށް ނުފޮނުވާ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި‪ ،‬ސްކޫލުން‬ ‫އެހީތެރިކަމާއި އެއްބާރުލުން އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ނުލިބުމާއި‪،‬‬ ‫ޖާގަ ނުލިބިގެން ތަޢުލީމުން މަހުރޫމްވެފައިވާ ކުދިންނާއި‪،‬‬ ‫މުޖުތަމަޢުން އެފަދަ ކުދިން ބަލައިގަންނަ މިންވަރު ކުޑަވުމުގެ‬ ‫ކުއްޖާގެ ހުރި ނުކުޅެދުންތެރިކަމުގެ ސަބަބުން ސްކޫލަށް‬ ‫އިތުރުން‪ ،‬މިފަދަ ކުދިންގެ ޙައްޤުތަކާއި‪ ،‬ކުދިންނަށް ބޭނުންވާ‬ ‫ނުގެންދެވޭ ކުދިންނާއި‪ ،‬އެފަދަ ކުދިންނަށް ކިޔަވައިދިނުމަށް‬ ‫އަޅާލުމާއި އެހީތެރިކަމަށް އެންމެހާ ފަރުދުން ހޭލުންތެރިވެފައިވާ‬ ‫ޚާއްޞަ ކުލާސްތައް ކައިރި ސަރަހައްދެއްގައި ނެތުމާއި‪،‬‬ ‫މިންވަރު ކުޑަވުން ހިމެނެއެވެ‪.‬‬ ‫ތެރޭގައި‪،‬‬ ‫ސިކުނޑީގެ‬ ‫ފެނުމުގައި‬ ‫ފުރުޞަތު‬ ‫އަޑުއިވުމުގެ‬ ‫ލިބިފައިނުވާ‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަންހުންނަ‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަންހުންނަ‬ ‫ކުދިންނާއި‪،‬‬ ‫އެފަދަ‬ ‫ކުދިން‬ ‫ބެލެހެއްޓުމުގައި‬ ‫“އަޅުގަނޑުމެން ޢާންމު ފަރުދުންގެ ގޮތުގައި ތިބެ އެބަ ހުއްޓުވަންޖެހޭ ނުވަތަ ‘ޑިސްކަރޭޖް ‘ ކުރަންޖެހޭ‬ ‫ވަކި ކަހަލަ ސިފަތަކެއް ލިބިގެންވާ ކުއްޖަކާ ދިމާލަށް‪ ،‬ނުވަތަ އެކުއްޖަކަށް އުނދަގުވާ ވަރަށް‪ ،‬ނުވަތަ އެކުއްޖާގެ‬ ‫ބެލެނިވެރިއަކަށް ހިތް ނުތަނަވަސް ވާވަރަށް ބެލުމާއި ނުވަތަ އެއްޗެހި ބުނުމާއި‪ ،‬މިކަހަލަ ކަންކަން އެބަ ހުއްޓުވަންޖެހޭ‪.‬‬ ‫މިކަމަށްޓަކައި މުޖުތަމަޢުގެ ހޭލުންތެރިކަން ވަރަށް ބޮޑަށް އެބަ އިތުރުކުރަންޖެހޭ‪ .‬އަދި‪ ،‬ހަމައެކަނި ހޭލުންތެރިކަމެއްވެސް‬ ‫ނޫން‪ .‬މުޖުތަމަޢުގެ “އެޓިޓިއުޑް” ވެސް ބަދަލުވާން‬ ‫އެބަޖެހޭ‪”.‬‬ ‫‪ -‬ކޮމިޝަންގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް ޝަމްޢޫން ޙަމީދު ‪-‬‬ ‫ނުއިވި ހުރި އަޑުތައް‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ކުދިންނަށް އުނގެނުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބި��ީފައިވާ މިންވަރު ދެނެގަތުމަށް ހިންގި ނޭޝަނަލް އިންކުއަރީގެ ރިޕޯޓް‬ ‫‪61‬‬