หลักการปารีส (Paris Principles)๓ กำหนดมาตรฐานบทบาทของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (National Human
Rights Institutions: NHRIs) ทีส่ ำ คัญไว้ ๕ ด้าน ซึง่ NHRIs ควรพิจารณาดำเนินการ โดยในจำนวนนี้ มีบทบาทในการเฝ้าระวังสถานการณ์
สิทธิมนุษยชน (Monitoring Function) ซึง่ ครอบคลุมหน้าทีห่ ลัก ๔ ประการ ได้แก่ (๑) การเฝ้าระวังสถานการณ์สทิ ธิมนุษยชนในประเทศ
(๒) การเฝ้าระวังปัญหาสิทธิมนุษยชนเฉพาะเรือ่ ง (๓) การเฝ้าระวังสถานทีก่ กั กันเพือ่ ป้องกันมิให้มกี ารกระทำทรมาน และมีการปฏิบตั ทิ เี่ ป็นไปตาม
มาตรฐานสิทธิมนุษยชน และ (๔) การเฝ้าระวังและติดตามการดำเนินการของหน่วยงานในประเทศ ตามข้อเสนอแนะทัง้ จากกลไกตามสนธิสญ
ั ญา
ระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน (Treaty-based) ซึง่ ครอบคลุมกติกาและอนุสญ
ั ญาต่าง ๆ ทีป่ ระเทศที่ NHRIs นัน้ ๆ ตัง้ อยูเ่ ป็นภาคี๔
และตามกลไกกฎบัตรแห่งสหประชาชาติ (Charter-based) ซึง่ ครอบคลุมผูแ้ ทนพิเศษ (Special Representative) ผูร้ ายงานพิเศษ
(Special Rapporteur) กลไกทบทวนสถานการณ์สทิ ธิมนุษยชน (Universal Periodic Review : UPR) และอืน่ ๆ โดยการปฏิบตั งิ านดังกล่าว
NHRIs จะต้องคำนึงถึงการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และองค์กรอื่น ๆ ทั้งในและต่างประเทศ และจะต้องอยู่บนพื้นฐาน
ด้านสิทธิมนุษยชนอย่างเคร่งครัด โดย NHRIs จะต้องรักษาสมดุลอย่างเหมาะสมตามหลักการปารีส คำนึงถึงการใช้หลักของการ
คงไว้และไม่ลิดรอนสิทธิแบบเบ็ดเสร็จเด็ดขาด (non-derogable rights) และการดำเนินการให้คุณภาพแห่งสิทธิมีมาตรฐานหรือ
อยู่ในระดับที่ดียิ่งขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป ตามความเหมาะสมกับทรัพยากรที่มีอยู่และจัดสรรได้ (progressive realization
of rights) และตอบสนองต่อยุทธศาสตร์และสถานการณ์ของประเทศเป็นสำคัญ
การเปลี่ยนแปลงการเมืองการปกครอง โดยคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เมื่อวันที่ ๒๒ พฤษภาคม ๒๕๕๗
และตามประกาศ คสช. ฉบับที่ ๕/๒๕๕๗ ให้รฐั ธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ สิน้ สุดลงชัว่ คราว เว้นหมวด ๒
พระมหากษั ต ริ ย ์ และให้ อ งค์ ก รอิ ส ระและองค์ ก รอื่ น ตามรั ฐ ธรรมนู ญ แห่ ง ราชอาณาจั ก รไทย พุ ท ธศั ก ราช ๒๕๕๐
ยังคงปฏิบัติหน้าที่ต่อไป และประกาศ คสช. ฉบับที่ ๑๑/๒๕๕๗ ให้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐
สิ้นสุดลง ยกเว้นหมวด ๒ และให้องค์กรอิสระ และองค์กรอื่นตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐
ยังคงปฏิบัติหน้าที่ต่อไป ดังนั้น ในการจัดทำรายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย
ประจำปี ๒๕๕๙ ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) จึงถือเป็นการปฏิบัติหน้าที่ตามภารกิจส่วนหนึ่งที่บัญญัติ
ไว้ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๕๕๗ มาตรา ๔ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
พุทธศักราช ๒๕๕๐ มาตรา ๒๕๗ (๘) และพระราชบัญญัติคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๑๕ (๖)
ซึ่งกำหนดให้ กสม. มีอำนาจหน้าที่ในการจัดทำรายงานประจำปีเพื่อประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนภายในประเทศ
เสนอต่อรัฐสภาและคณะรัฐมนตรี พร้อมทัง้ ให้เปิดเผยต่อสาธารณชน การจัดทำรายงานประเมินสถานการณ์ถอื เป็นการส่งเสริม
ให้สาธารณชนได้รับทราบถึงสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศว่าในแต่ละปี มีเหตุการณ์ที่สำคัญใดบ้างที่มีผลกระทบต่อ
สิทธิของประชาชนที่มีการรับรองไว้ในรัฐธรรมนูญ กฎหมายภายในอื่น ๆ พันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคี
มาตรฐานระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง และคำมั่นสัญญาต่าง ๆ ที่รัฐบาลไทยได้ให้ไว้ต่อประชาคมระหว่างประเทศ ทั้งในด้าน
ที่เป็นความก้าวหน้าและความถดถอย
ในการจัดทำรายงานผลการประเมินสถานการณ์สทิ ธิมนุษยชนฯ ฉบับนี้ กสม. ได้รวบรวมข้อมูลข้อเท็จจริง และคัดเลือก
ประเด็นจากสถานการณ์สำ คัญทีเ่ ป็นทีส่ นใจอย่างกว้างขวาง ทัง้ จากหน่วยงานของรัฐ และเอกชน สือ่ มวลชน สาธารณชน ตลอด
จนประชาคมระหว่างประเทศ และ/หรือเห็นว่ามีผลอย่างสำคัญต่อการส่งเสริมและคุม้ ครองสิทธิมนุษยชนในประเทศ รวมถึง
เรือ่ งที่ กสม. ได้มกี ารดำเนินงานทีเ่ กีย่ วข้องในประเด็นต่าง ๆ เหล่านัน้ ทัง้ จากการจัดทำรายงาน การตรวจสอบ หรือการจัดทำ
ข้อเสนอแนะเพือ่ แก้ไขปัญหาไปยังรัฐบาล คณะรัฐมนตรี หน่วยงาน หรือผูท้ เี่ กีย่ วข้อง แล้วนำมาวิเคราะห์ สังเคราะห์ ประเมิน
สถานการณ์ในด้านต่าง ๆ โดยมีเกณฑ์หรือมาตรฐานหลักในการประเมิน ดังนี้
หลักการว่าด้วยสถานะและหน้าที่ของสถาบันแห่งชาติเพื่อการคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิมนุษยชน, โดย สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ, ๒๕๖๐,
สืบค้นจาก http://www.nhrc.or.th/Human-Rights-Knowledge/International-Human-Rights-Affairs/Paris-Principles.aspx
๔
ประเทศไทยเป็นภาคีของสนธิสัญญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน จำวน ๗ ฉบับ จากทั้งหมด ๙ ฉบับ
๓
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
40
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๕๙
اختر الفقرة المستهدفة3
الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات