02 การประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิิทธิิพลเมืืองและสิิทธิิทางการเมืือง 30 สิิทธิิ ในกระบวนการยุุติธรรม ิ 1 สถานการณ์์ ปััญหาหรืืออุุปสรรค ส�ทธิิในกระบวนการยุุติิธรรมได้้รัับการรัับรองตามรััฐธรรมนููญ และกติิกา ICCPR เพื่่�อให้้บุคุ คลได้้รับั การคุ้้�มครองสิิทธิิและเสรีีภาพตั้้�งแต่่ ชั้้� นจัั บกุุ ม หรืือควบคุุ มตัั ว ผู้้�ต้้ อ งหาหรืือจำำ� เลยให้้ ก ระทำำ� เท่่ า ที่่� จำำ� เป็็ น เพื่่�อป้้องกัันมิิให้้มีีการหลบหนีี การจััดระบบบริิหารงานในกระบวนการ ยุุติธิ รรมให้้มีปี ระสิิทธิิภาพ เป็็นธรรม และไม่่เลืือกปฏิิบัติั ิ เพื่่�อให้้ประชาชน เข้้าถึึงกระบวนการยุุติิธรรมได้้โดยสะดวกและรวดเร็็ว การปรัับปรุุง พฤติินิิสััยผู้้�ต้้องขัังโดยมุ่่�งเน้้นให้้กลัับตััวและการฟื้้�นฟููทางสัังคม รวมถึึง การได้้ รัั บ การเยีี ย วยาหรืือช่่ ว ยเหลืื อ จากรัั ฐ ตามที่่� ก ฎหมายบัั ญ ญัั ติิ โดยในปีี 2566 กสม. ได้้ติดต ิ ามสถานการณ์์สิทิ ธิิในกระบวนการยุุติธิ รรม ตั้้�งแต่่การออกกฎหมายเพื่่�อปรัับปรุุงแก้้ไขให้้ประชาชนสามารถเข้้าถึึง ความเป็็นธรรมหรืือได้้รัับสิิทธิิประโยชน์์ การดำำ�เนิินนโยบายของภาครััฐ เพื่่�อให้้สอดคล้้องกัับหลัักสิิทธิิมนุษุ ยชน รวมถึึงปััญหาและอุุปสรรคต่่างๆ และได้้ มีี ข้้ อ เสนอแนะในการส่่ ง เสริิ ม และคุ้้�มครองสิิ ท ธิิ มนุุ ษ ยชน โดยพบสถานการณ์์สำำ�คััญสรุุปได้้ ดัังนี้้�