1.1.3 การรวมกลุ่มเพื่อเคลื่อนไหวของชุมชนประมงพื้นบ้านอ่าวปัตตานี
สภาพปัญหาที่เกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นปัญหาทรัพยากรธรรมชาติทางทะเลที่ลดลง
ปัญหาการใช้เครื่องมือทําประมงที่มีการทําลายล้างสูง อาทิ อวนลาก อวนรุน ปัญหาโครงการ
พัฒนาของรัฐที่ส่งผลกระทบต่อชุมชนรอบอ่าวปัตตานี หรือปัญหาความขัดแย้งของการแย่งชิง
ทรัพยากรทางทะเล ล้วนส่งผลต่อการดํารงชีวิตของชุมชนประมงพื้นบ้านอ่าวปั ตตานี ทําให้
ชุมชนประมงพื้นบ้านต้องแสวงหาทางเลือกในการปรับตัว ทางเลือกหนึ่งในการปรับตัวคื อ
การรวมกลุ่มเพื่อให้เกิดการมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรชายฝั่งทะเลอ่าวปัตตานี เช่น
กลุ่ มเครื อข่ ายอนุ รัก ษ์อ่ าวปัต ตานี ชมรมประมงพื้น บ้า นจั งหวัด ปัต ตานี สมาพัน ธ์ป ระมง
พื้นบ้านจังหวัดปัตตานี เป็นต้น การรวมกลุ่มดังกล่าว มักได้รับความช่วยเหลือจากนักวิชาการ
และองค์ ก รพั ฒ นาเอกชนที่ ส นั บ สนุ น ข้ อ มู ล ทางวิ ช าการ และแนวทางในการเคลื่ อ นไหว
ที่ผ่านมาพบว่า ชุดความรู้ที่ผ่านการศึกษา และสังเคราะห์การเรียนรู้อันเกิดจากการรวมตัว
ของชุมชนชาวประมงพื้นบ้านอ่าวปัตตานีได้นําไปสู่การขับเคลื่อนเชิงนโยบาย ได้แก่
1) การนํ า เสนอและผลั ก ดั น ปั ญ หาไปสู่ แ ผน/แนวทางการแก้ ไ ขปั ญ หา
ตามวิ ธี คิ ด ของชาวประมงพื้ น บ้ า นในมาตรการ 3 ด้ า น คื อ (1) การอนุ รั ก ษ์ แ ละฟื้ น ฟู
(2) การปล่อยพันธุ์สัตว์น้ําวัยอ่อน และ (3) การปูองกันและปราบปรามการทําลายทรัพยากร
ชายฝั่ ง ให้ ไ ด้ รับ การยอมรับ จากภาคส่ ว นต่ า ง ๆ จนนํ า ไปสู่ ก ารบรรจุ ไ ว้ ใ นแผนยุ ทธศาสตร์
ด้ า นประมงระดั บ จั ง หวั ด พุ ท ธศั ก ราช
2555-2558 และแผนพั ฒ นาจั ง หวั ด ปั ต ตานี
พุทธศักราช 2553-2556 เพื่อพัฒนาทรัพยากรประมงในระยะยาว โดยมีแผนงานการทํางาน
อย่างชัดเจน เพื่อให้เกิดการแก้ไขปัญหาด้านการประมงอย่างเป็นรูปธรรมมากขึ้น
2) การวิเคราะห์ วิจารณ์นโยบาย กฎหมายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง และนําไปสู่การ
ผลั ก ดั นให้ เ กิ ด การปรั บ เปลี่ ย นนโยบาย และก ฎหมายที่ เ อื้ อ ต่ อ ก ารพั ฒ นาฐาน
ทรั พ ยากรธรรมชาติ และพั ฒ นาคุ ณภาพชาวประมงพื้ ��� บ้ า นจั ง หวั ด ปั ต ตานี เช่ น
ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่ อ ง การห้ า มใช้ เครื่ อ งมื อ ทํ า การประมงบางชนิ ด
(เครื่ อ งมื อ อวนล้ อ มจั บ อวนครอบหมึ ก ) ในที่ จั บ สั ต ว์ น้ํ า บางส่ ว นของจั ง หวั ด ปั ต ตานี
ฉบั บ ลงวั น ที่ 13 สิ ง หาคม 2556 จั ง หวั ด ปั ต ตานี ไ ด้ อ อกประกาศห้ า มใช้ เครื่ อ งมื อ อวนลาก
อวนรุนทําการประมงในเขตอนุ รักษ์ทรัพยากรประมงชายฝั่งทะเล (3 ไมล์ทะเล) และในที่
สาธารณประโยชน์อ่าวปัตตานี ในวันที่ 30 กรกฎาคม 2555 หรือบันทึกข้อสรุปแนวทางแก้ไข
ปั ญ หาการทํ า ประมงอวนลากอวนรุ น ผิ ด กฎหมาย ลงวั น ที่ 12 กรกฎาคม 2555
3