รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๖ ๒) สถานการณ์สิทธิมนุษยชนด้าน การจัดการที่ดินและป่าไม้ (๑) สถานการณ์การจัดการที่ดินป่าไม้ สถานการณ์เรื่องแนวเขตป่าซ้อนทับพื้นที่ ชุมชนนำ�ไปสู่การใช้อำ�นาจรัฐในการจัดการใช้ประโยชน์ที่ดินและ ทรัพยากรป่าไม้ไว้ที่รัฐเพียงฝ่ายเดียว การจัดการและใช้ประโยชน์ ของชุมชนที่เคยมีมาช้านานกลายเป็นการกระทำ�ที่ผิดกฎหมายละเมิด อำ�นาจรัฐไปในทันที นำ�ไปสู่การจับกุมประชาชนและการผลักดัน ชุ ม ชนออกไปจากพื้ น ที่ ข องรั ฐ โดยในปี ๒๕๕๖ มี ห ลายกรณี ที่ ร้ อ งเรี ย นการประกาศแนวเขตทั บ ซ้ อ น และกรณี เจ้ า หน้ า ที่ รั ฐ ใช้ อำ�นาจกระทำ�เกินกว่าเหตุในการจับกุมหรือผลักดันชาวบ้านออกนอก พื้นที่ และทำ�ให้เกิดการทำ�ร้ายร่างกายและทำ�ลายทรัพย์สินของ ชาวบ้าน ลักษณะปัญหาที่มีการร้องเรียนส่วนใหญ่มีพื้นฐานปัญหา มาจากการใช้อำ�นาจรัฐประกาศเขตพื้นที่ป่าซ้อนทับพื้นที่ชุมชนอยู่ อาศัยและทำ �กิน เช่น กรณีประกาศร่างพระราชกฤษฎีกากำ �หนด บริเวณที่ดินป่าดงใหญ่ อำ�เภอโนนดินแดง จังหวัดบุรีรัมย์ ให้เป็น เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า พ.ศ. .... (เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดงใหญ่) กรณี กล่าวอ้างว่า เจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็น จังหวัดสุราษฎร์ธานี บุกเข้าตัดโค่นต้นยางพารา กรณีกล่าวอ้างว่าการประกาศเขตรักษา พั น ธุ์ สั ต ว์ ป่ า อุ ท ยานเสด็ จ ในกรม กรมหลวงชุ ม พร จั ง หวั ด ชุ ม พร ทั บ ซ้ อ นที่ ดิ น ทำ � กิ น และถู ก ตั ด ต้ น ยางพาราและต้ น ปาล์ ม น้ำ � มั น กรณีกล่าวอ้างว่า อุทยานแห่งชาติภูพานประกาศแนวเขตทับที่ดิน ทำ�กิน จังหวัดสกลนคร กรณีราษฎรบ้านสองแคว ตำ�บลสะเนียน อำ � เภอเมื อ งน่ า น จั ง หวั ด น่ า น ถู ก กล่ า วหาว่ า บุ ก รุ ก พื้ น ที่ ป่ า สงวน แห่งชาติ ���รณีประกาศเขตอุทยานแห่งชาติขุนพะวอทับที่ดินทำ�กิน จั ง หวั ด ตาก กรณี ก ล่ า วอ้ า งว่ า การประกาศเขตอุ ท ยานแห่ ง ชาติ ตาดโตน และอุ ท ยานแห่ ง ชาติ ภู แ ลคาทั บ ที่ อ ยู่ อ าศั ย และที่ ดิ น ทำ�กิน กรณีการขยายเขตอุทยานแห่งชาติสาละวินทับที่อยู่อาศัย และที่ ดิ น ทำ � กิ น และป่ า ชุ ม ชน อำ � เภอสบเมย จั ง หวั ด แม่ ฮ่ อ งสอน กรณีประกาศเขตอุทยานแห่งชาติแก่งกระจานทับที่อยู่อาศัยและที่ดิน ทำ�กิน อำ�เภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรี กรณีการประกาศ 65