36 รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๖ มาตรา ๒๙ บัญญัติว่า “การจำ�กัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลที่รัฐธรรมนูญรับรองไว้ จะกระทำ�มิได้เว้น แต่โดยอาศัยอำ�นาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย เฉพาะเพื่อการที่รัฐธรรมนูญนี้กำ�หนดไว้และเท่าที่จำ�เป็น และจะกระทบกระเทือนสาระสำ�คัญแห่งสิทธิและเสรีภาพนั้นมิได้........” มาตรา ๖๓ บัญญัติว่า “บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบและปราศจากอาวุธ การจำ�กัดเสรีภาพตามวรรคหนึ่งจะกระทำ�มิได้ เว้นแต่โดยอาศัยอำ�นาจตาม บทบัญญัติแห่งกฎหมาย เฉพาะในกรณีการชุมนุมสาธารณะ และเพื่อคุ้มครองความสะดวกของประชาชน ที่จะใช้ที่สาธารณะ หรือเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยในระหว่างเวลาที่ประเทศอยู่ในสภาวะสงคราม หรือ ในระหว่างเวลาที่มีประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน หรือประกาศใช้กฎอัยการศึก” (๒) กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ข้อ ๒๑ กำ�หนดว่า “สิทธิในการชุมนุมโดยสงบย่อมได้รับการรับรอง การจำ�กัด การใช้ สิ ท ธิ นี้ จ ะกระทำ � มิ ไ ด้ นอกจากจะกำ � หนดโดยกฎหมายและเพี ย งเท่ า ที่ จำ � เป็ น สำ � หรั บ สั ง คม ประชาธิ ป ไตย เพื่ อ ประโยชน์ แ ห่ ง ความมั่ น คงของชาติ หรื อ ความปลอดภั ย ความสงบเรี ย บร้ อ ย การ สาธารณสุข หรือศีลธรรมของประชาชน หรือการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของบุคคลอื่น” ๒) สถานการณ์การใช้เสรีภาพในการชุมนุมทางการเมือง สถานการณ์การชุมนุมทางการเมืองของปี ๒๕๕๖ เป็นปรากฏการณ์ต่อเนื่องจากการ ชุมนุมทางการเมืองที่มีมาตั้งแต่ปี ๒๕๕๓ และในปี พ.ศ. ๒๕๕๕ ประเด็นถกเถียงอยู่ที่เรื่องการแก้ไข รัฐธรรมนูญว่าจะแก้ไขทั้งฉบับหรือแก้ไขเฉพาะบางมาตรา รวมทั้งการที่พรรคฝ่ายรัฐบาลเร่งรัดเสนอร่าง พระราชบัญญัติว่าด้วยความปรองดอง พ.ศ. .... เข้าสู่การพิจารณาของรัฐสภา โดยยังไม่มีกระบวนการ นำ�ผู้กระทำ�ผิดเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม จุดแตกหักอยู่ที่การประชุมข้ามคืนเมื่อวันที่ ๓๑ ตุลาคม ๒๕๕๖ เมื่อพรรคการเมืองและสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในรัฐบาลที่นางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร เป็นนายกรัฐมนตรี ซึ่งถูกมองว่าเป็นรัฐบาลตัวแทนของอดีตนายกรัฐมนตรี (พ.ต.ท. ทักษิณ ชินวัตร) ได้พยายามเสนอร่าง กฎหมายนิรโทษกรรมแก่ผู้กระทำ�ความผิดจากการชุมนุมและการแสดงออกทางการเมือง และลบล้าง ความผิดของ พ.ต.ท.ทักษิณฯ ในความผิดฐานใช้อำ�นาจหน้าที่ในการแสวงหาประโยชน์เพื่อตนเองและ พวกพ้อง และกรณีพรรคเพื่อไทยซึ่งเป็นพรรครัฐบาลเสียงข้างมากและสมาชิกวุฒิสภาบางส่วนได้ปฏิเสธ คำ � วิ นิ จ ฉั ย ของศาลรั ฐ ธรรมนู ญ ที่ วิ นิ จ ฉั ย ว่ า การแก้ ไขร่ า งรั ฐ ธรรมนู ญ ว่ า ด้ ว ยที่ ม าของสมาชิ ก วุ ฒิ ส ภา ขัดต่อรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ มาตรา ๖๘ ซึ่งทั้งสองเหตุการณ์ดังกล่าว ทำ�ให้ประชาชนและกลุ่มองค์กรต่างๆ เห็นว่า รัฐบาลหมดความชอบธรรมในการบริหารประเทศ จึงมี ผู้ชุมนุมต่อต้านรัฐบาลมากขึ้นเรื่อยๆ จนกลายเป็นมวลมหาประชาชน โดยประชาชนและกลุ่มองค์กรต่างๆ