ส�ำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
กรอบกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับความ
เสมอภาคและการห้ามเลือกปฏิบัติ
ในบทนี้จะได้ชี้ให้เห็นหลักกฎหมายที่เกี่ยวกับความเสมอภาคหรือความเท่าเทียมกันและการห้ามเลือกปฏิบัติ
เพื่อเป็นกรอบในการวิเคราะห์ส�ำหรับบทที่ ๔ ในประเด็นต่าง ๆ ต่อไป
ส�ำหรับหลักกฎหมายทีเ่ กีย่ วข้องนี้ จะเริม่ จากการชีใ้ ห้เห็นถึงหลักกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศอันปรากฏ
ในตราสารระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนฉบับต่าง ๆ โดยจะเน้นเฉพาะหลักที่เกี่ยวข้องกับความเท่าเทียมกันและ
การห้ามเลือกปฏิบัติ จากนั้นจะได้ชี้ให้เห็นหลักกฎหมายสิทธิมนุษยชนระดับภูมิภาคจากความตกลงต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง
ในระดับภูมิภาค เมื่อพิจารณาหลักกฎหมายระหว่างประเทศแล้ว จะได้ชี้ให้เห็นหลักกฎหมายต่างประเทศและ
กฎหมายไทยที่เกี่ยวข้อง จากนั้นจะท�ำการศึกษาค�ำพิพากษาศาลรัฐธรรมนูญและศาลปกครอง โดยคัดเลือกมาเฉพาะ
ที่เกี่ยวข้องกับความเท่าเทียมกันและการห้ามเลือกปฏิบัติ
หลักกฎหมายระหว่างประเทศ กฎหมายต่างประเทศ กฎหมายไทย และแนวค�ำพิพากษาดังกล่าวมานี้ จะได้น�ำ
มาเป็นกรอบส�ำหรับการวิเคราะห์ประเด็นต่าง ๆ เกี่ยวกับความเท่าเทียมและการห้ามเลือกปฏิบัติในบทที่ ๔ ต่อไป
๓.๑ กฎหมายระหว่างประเทศเกี่ยวกับหลักความเสมอภาคและการห้ามเลือกปฏิบัติ
ในหัวข้อนีจ้ ะได้ศกึ ษาถึงกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศภายใต้กรอบของสหประชาชาติ ซึง่ ประกอบด้วย
สนธิสัญญาหลัก ๙ ฉบับ ซึ่งจะชี้ให้เห็นเฉพาะในส่วนของหลักเกณฑ์เกี่ยวกับความเท่าเทียมกันและการห้ามเลือก
ปฏิบัติ ดังต่อไปนี้
๑
กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (International Covenant on Civil
and Political Rights - ICCPR)
กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ประกอบด้วยวรรคอารัมภบท และ
บทบัญญัติ ๕๓ ข้อ ส�ำหรับหลักความเท่าเทียมกันสะท้อนให้เห็นตั้งแต่ใน วรรคอารัมภบท “พิจารณาว่า ตามหลัก
การที่ได้ประกาศไว้ในกฎบัตรสหประชาชาตินั้น การยอมรับในศักดิ์ศรีแต่ก�ำเนิดและสิทธิที่เท่าเทียมกันและไม่อาจ
เพิกถอนได้ (Equal and inalienable rights) ของสมาชิกทั้งปวงของมวลมนุษยชาตินั้นเป็นรากฐานของเสรีภาพ
ความยุติธรรม และสันติธรรมในโลก” ซึ่งมีหลักเกี่ยวกับความเท่าเทียมและการห้ามเลือกปฏิบัติมีดังต่อไปนี้
82