สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิของคนพิการ (Convention on the Rights of Persons with
Disabilities หรือ CRPD) กำหนดความหมายของ “การเลือกปฏิบัติเพราะเหตุแห่งความพิการ” ไว้ว่า “หมายถึง ความ
แตกต่าง การกีดกัน หรือการจำกัด บนพื้นฐานของความพิการ ซึ่งมีความมุ่งประสงค์ หรือส่งผลให้เป็นการเสื่อมเสีย
หรือทำให้ไร้ผลซึง่ การยอมรับ การอุปโภคหรือการใช้สทิ ธิมนุษยชนและเสรีภาพขัน้ พืน้ ฐานทัง้ ปวงบนพืน้ ฐานทีเ่ ท่าเทียม
กับบุคคลอื่นในด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม ความเป็นพลเมืองหรือด้านอื่น รวมถึงการเลือกปฏิบัติใน
ทุกรูปแบบ รวมทั้งการปฏิเสธการช่วยเหลือที่สมเหตุสมผล”10
สำหรับความหมายของการเลือกปฏิบัติตามกฎหมายต่างประเทศนั้น มีตัวอย่างเช่น
ประเทศออสเตรเลีย มีกฎหมายเฉพาะเกี่ยวกับการห้ามเลือกปฏิบัติในระดับสหพันธรัฐ คือ พระราช
บัญญัติคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนออสเตรเลีย (Australian Human Rights Commission Act 1986) ซึ่ง
นิยามความหมายของการเลือกปฏิบัติ (Discrimination) ไว้โดยมีหลักสำคัญว่า11 “…ความแตกต่าง การกีดกัน หรือ
การปฏิบัติอย่างเป็นพิเศษใด ๆ ซึ่งกระทำขึ้นบนพื้นฐานของเชื้อชาติ สีผิว เพศ ศาสนา ความเห็นทางการเมือง ชาติ
กำเนิดหรือต้นกำเนิดทางสังคม ซึ่งส่งผลเป็นอุปสรรคหรือทำให้เสียไปซึ่งความเท่าเทียมกันในโอกาสหรือการปฏิบัติใน
การจ้างงานหรืออาชีพ….” นอกจากนั้น ยังมีกฎหมายระดับมลรัฐ ซึ่งหลายมลรัฐกำหนดนิยามการเลือกปฏิบัติไว้ เช่น
มลรัฐ New South Wales คณะกรรมการต่อต้านการเลือกปฏิบัติได้อธิบายความหมายของการเลือกปฏิบัติ ไว้ว่า “...
การกระทำต่อบุคคลหนึ่งบุคคลใดอย่างไม่เป็นธรรม เพราะเหตุที่บุคคลนั้นมีลักษณะที่ต่างกับบุคคลทั่วไป….”12
กรณีของประเทศแคนาดา รัฐธรรมนูญแคนาดา (Canadian Charter of Rights and Freedoms)
วางหลักเกีย่ วกับความเท่าเทียมกัน (Equality Rights) และการห้ามเลือกปฏิบตั ิ ไว้วา่ “บุคคลทุกคนเท่าเทียมกันภายใต้
กฎหมายและมีสิทธิที่จะได้รับการคุ้มครองและได้รับประโยชน์ตามกฎหมายที่เท่าเทียมกันโดยปราศจากการเลือก
ปฏิบัติ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ปราศจากการเลือกปฏิบัติด้วยเหตุเชื้อชาติ สัญชาติ ชาติพันธุ์ สีผิว ศาสนา เพศ อายุ
ความพิการทางกายหรือจิต” สำหรับในระดับมลรัฐนั้น คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งมลรัฐ New Brunswick ได้ให้
คำนิยามความหมายว่า “การกระทำใด ๆ ไม่วา่ ด้วยเจตนาหรือไม่กต็ าม ซึง่ มีผลทำให้บคุ คลหรือกลุม่ คนใดต้องถูกจำกัด
โอกาสที่บุคคลพึงจะได้รับ เนื่องมาจากเหตุลักษณะเฉพาะของบุคคลนั้น อาทิ เรื่องเชื้อชาติ หรือเรื่องสีผิว”13
อย่างไรก็ตาม กฎหมายบางประเทศแม้ว่าวางหลักห้ามเลือกปฏิบัติโดยกล่าวถึงเหตุแห่งการเลือก
ปฏิบัติไว้ แต่ก็มิได้กำหนดนิยามของการเลือกปฏิบัติไว้ เช่น รัฐธรรมนูญอินเดีย วางหลักว่า “รัฐจะต้องไม่เลือกปฏิบัติ
ต่อพลเมืองด้วยเพียงเพราะเหตุแห่งศาสนา เชื้อชาติ เพศ สถานที่เกิด”
สำหรับงานวิจัยนี้มีขอบเขตการศึกษาจำกัดเฉพาะการเลือกปฏิบัติในกรอบความหมายของกฎหมาย
สิทธิมนุษยชน
10
From “Equality Rights Definition” The New Brunswick Human Rights Commission (April 3, 2000)
Retrieved from http:// www.gov.nb.ca/hrc-cdp/e/el defini.html
11
Article 2, International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR)
12
Article 2, International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights (ICESCR)
13
Article 1, Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination (CERD)
28
اختر الفقرة المستهدفة3
الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات