ส�ำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ การด�ำเนินงานของโรงเรียน เงินและทรัพย์สนิ ทีม่ ผี บู้ ริจาค ดอกผลของเงินและรายได้ผลประโยชน์อนื่ ๆ ของโรงเรียน โรงเรียนจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน เจตนารมณ์ในการจัดตั้งโรงเรียนเพื่อเป็นศูนย์ฝึกวิชาชีพครูและห้องปฏิบัติ การทางการศึกษาของคณะครุศาสตร์และหน่วยงานอื่น ๆ ทั้งภายในและภายนอกมหาวิทยาลัย ทั้งเป็นแหล่ง ทดลอง ศึกษา ค้นคว้า วิจัย พัฒนาความรู้ต่าง ๆ ส่งเสริมการท�ำนุบ�ำรุงศิลปวัฒนธรรม และเพื่อบริการวิชาการ แก่ชุมชน เป็นโรงเรียนทางเลือกที่มีการสอนตามหลักสูตรบูรณาการ แตกต่างจากโรงเรียนที่สังกัดภายใต้การ ก�ำกับดูแลของคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยโรงเรียนสามารถเรียกเก็บค่าใช้จ่ายในกิจกรรมพัฒนา ผูเ้ รียนได้ ตามมติของสภามหาวิทยาลัย และประกาศของกระทรวงศึกษาธิการภายใต้การอนุญาตของคณะกรรมการ การศึกษาของโรงเรียน ซึ่งผู้ปกครองรับทราบ โดยไม่ปรากฏว่ามีการละเมิดสิทธิมนุษยชน จึงเห็นควรให้ยุติเรื่อง (รายงานผลการพิจารณา ที่ ๑๐๗๙/๒๕๕๘) ๑๗ ค�ำร้องที่ ๒๗๐/๒๕๕๔ และ ๔๙/๒๕๕๖: กรณีนโยบายยุบ ควบรวมโรงเรียน ผูร้ อ้ งที่ ๑ (สภาการศึกษาทางเลือก) และ ผูร้ อ้ งที่ ๒ (เครือข่ายครูและผูบ้ ริหารสถานศึกษาแห่งประเทศไทย) ได้ ยืน่ ค�ำร้องต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เห็นว่านโยบายการยุบ ควบรวมโรงเรียนขนาดเล็กของกระทรวง ศึกษาธิการ เป็นการละเมิดสิทธิเสรีภาพในการศึกษาของเด็กนักเรียน จึงขอให้คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ตรวจสอบ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติพิจารณาแล้วเห็นด้วยกับความเห็นของคณะอนุกรรมการตรวจสอบ การละเมิดสิทธิมนุษยชนด้านเด็ก สตรี และความเสมอภาคของบุคคล ดังนี้ (รายงานผลการพิจารณา ที่ ๔๗๗๔๗๘/๒๕๕๗) • นโยบายยุบ ควบรวม โรงเรียนของผูถ้ กู ร้องเป็นนโยบายทีล่ ะเมิดสิทธิและเสรีภาพในการศึกษาของเด็กนักเรียน รัฐต้องค�ำนึงถึงผลประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นสิ่งส�ำคัญอันดับแรก โดยเฉพาะการจัดการศึกษาระดับประถมศึกษา ซึ่งต้องเป็นการศึกษาขั้นพ��้นฐานที่เด็กทุกคนสามารถเรียนโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ทั้งนี้ รัฐต้องด�ำเนินการให้ได้อย่าง ทั่วถึง เพื่อให้เด็กได้สิทธิในการพัฒนาทั้งด้านร่างกาย สมอง จิตใจ ศีลธรรมและสังคมของเด็ก ดังนั้น การจัดการ ศึกษาเพือ่ ให้เด็กได้พฒ ั นาในมิตทิ รี่ อบด้าน เป็นเรือ่ งทีร่ ฐั จะต้องด�ำเนินการและลงทุนเพือ่ เด็กพัฒนาสูเ่ ป้าหมายชีวติ ที่มีความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ • นโยบายยุบ ควบรวมโรงเรียนขนาดเล็ก โดยอ้างเหตุผลด้านงบประมาณของรัฐไม่อาจจัดงบประมาณ เพือ่ เพิม่ ครูมาสอนให้เด็ก ๆ ในโรงเรียนขนาดเล็กได้ในแต่ละวิชาแต่ละชัน้ เป็นข้ออ้างทีไ่ ม่สมเหตุสมผลและแสดงถึงนโยบาย รัฐทีย่ งั ไม่คำ� นึงถึงประโยชน์สงู สุดของเด็กเป็นล�ำดับแรก และพืน้ ฐานโอกาสทีเ่ ท่าเทียมกันทางการศึกษา ซึง่ นโยบาย ดังกล่าวเป็นความบกพร่องในการบริหารจัดการงบประมาณทีอ่ าจแก้ไขได้ เนือ่ งจากก่อนหน้านัน้ รัฐบาลได้สนับสนุน ให้มีโรงเรียนขนาดเล็กมาโดยต่อเนื่อง และต้องมีแผนการด�ำเนินงานจัดจ้างครูอยู่พร้อมแล้ว แต่ต่อมารัฐก็ไม่อาจ จัดหางบประมาณให้เพียงพอในการบริหารการศึกษาส�ำหรับโรงเรียนขนาดเล็กได้ จึงเป็นการบริหารจัดการที่ขาด ประสิทธิภาพ ควรปรับการบริหารงบประมาณใหม่แทนการใช้วิธีก�ำหนดนโยบายยุบ ควบรวม โรงเรียนขนาดเล็ก 54