กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
นอกจากนี้ ข้อแนะน�ำทัว่ ไป (CERD General Recommendation 14)8 ได้อธิบายความหมายของ
การเลือกปฏิบัติตามอนุสัญญา CERD ดังนี้
“การปฏิบัติที่แตกต่างกัน (Differentiation of Treatment) จะไม่ก่อให้เกิดการเลือกปฏิบัติ
(Discrimination) หากพิจารณาเกณฑ์ส�ำหรับการปฏิบัติที่แตกต่างกันนั้นเปรียบเทียบกับวัตถุประสงค์และจุดมุ่งหมาย
ของสนธิสัญญาแล้วมีความชอบธรรมหรือตกอยู่ในขอบเขตมาตรา ๑ ย่อหน้า ๔ ของสนธิสัญญานี้ ในการพิจารณา
เกณฑ์ดังกล่าว คณะกรรมการยอมรับว่าการกระท�ำใดการกระท�ำหนึ่งอาจมีวัตถุประสงค์หลากหลาย ดังนั้น ในการ
ก�ำหนดว่าการกระท�ำอันหนึ่งส่งผลขัดแย้งต่อหลักการตามสนธิสัญญานี้ คณะกรรมการจะพิจารณาว่าการกระท�ำนั้น
ก่อให้เกิดผลกระทบอันไม่สามารถอ้างเหตุที่ชอบธรรม (Unjustifiable Desperate Impact) ต่อบุคคลที่ถูกจ�ำแนก
ความแตกต่างด้วยเหตุแห่งเชื้อชาติ สีผิว บรรพบุรุษ สัญชาติ ถิ่นก�ำเนิด”
อนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติต่อสตรีในทุกรูปแบบ (Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women หรือ CEDAW) วางหลักเกี่ยวกับความเสมอภาค
และการห้ามเลือกปฏิบัติไว้ใน ข้อ ๑ ดังนี้
“เพื่อความมุ่งประสงค์ของอนุสัญญานี้ ค�ำว่า “การเลือกปฏิบัติต่อสตรี” จะหมายถึงการแบ่งแยก
การกีดกันหรือการจ�ำกัดใด ๆ เพราะเหตุแห่งเพศซึง่ มีผลหรือความมุง่ ประสงค์ทจี่ ะท�ำลายหรือท�ำให้เสือ่ มเสียการยอมรับ
การได้อุปโภคหรือการใช้สิทธิโดยสตรีโดยไม่เลือกสถานภาพด้านการสมรสบนพื้นฐานของความเสมอภาคของบุรุษและ
สตรีของสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานในด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม พลเมืองหรือด้านอื่น ๆ”
กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม (International Covenant
on Economic, Social and Cultural Rights หรือ ICESCR) วางหลักเกี่ยวกับความเสมอภาคและการห้ามเลือก
ปฏิบัติไว้ใน ข้อ ๒ ดังนี้
“รัฐภาคีแห่งกติกานี้รับที่จะประกันว่าสิทธิทั้งหลายที่ระบุไว้ในกติกานี้ปราศจากการเลือกปฏิบัติใด ๆ
เรื่องเชื้อชาติ สีผิว เพศ ภาษา ศาสนา ความคิดเห็นทางการเมืองหรือความคิดเห็นอื่นใด ชาติหรือสังคมดั้งเดิม ทรัพย์สิน
ก�ำเนิดหรือสถานะอื่น”
นอกจากนี้ ความเห็นทั่วไป (General Comment)9 ได้อธิบายความหมายของการเลือกปฏิบัติใน
กรอบของ ICESCR ว่า
“การเลือกปฏิบัติโดยตรง (Direct Discrimination) เกิดขึ้นเมื่อบุคคลได้รับการปฏิบัติในลักษณะที่
พึงพอใจน้อยกว่าบุคคลอื่นในสถานการณ์เดียวกันด้วยเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติ เช่น การจ้างงานในสถาบันการศึกษา
หรือการสมัครสมาชิกในสหภาพการค้านัน้ อยูบ่ นพืน้ ฐานของความคิดเห็นทางการเมืองของลูกจ้างหรือผูส้ มัคร การเลือก
ปฏิบัติทางตรงรวมถึงการกระท�ำที่ส่งผลร้ายหรือการละเว้นการกระท�ำบางอย่างบนพื้นฐานจากเหตุแห่งการเลือก
ปฏิบัติ..” ดังนั้นจะเห็นได้ว่าในกรณีการเลือกปฏิบัติโดยตรงนั้นเห็นได้ชัดเจนจากมาตรการหรือกฎหมายว่ามีเนื้อหาที่
ก�ำหนดเงื่อนไขแตกต่างกันส�ำหรับบุคคลบางกลุ่มด้วยเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติต่าง ๆ
8
From “Part I, Article 3 (Interpretation) Australian Human Rights Commission Act 1986”
From “Unlawful Discrimination in New South Wales” Anti-Discrimination Board. Retrieved from: http://
www.lawlink.nsw.gov.au.
9
27