4. ข้้อเสนอแนะ
ที่่มา: ผู้้จั ดั การออนไลน์์
กสม. มีีข้้อเสนอแนะเพิ่่มเติิมต่่อประเด็็น
สิิทธิิในกระบวนการยุุติิธรรม ดัังนี้้
3
บทที่่
การประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิิทธิิพลเมืืองและสิิทธิิทางการเมืือง
ปััญหาหรืืออุุปสรรค ในประเด็็นการเข้้าถึึง
กระบวนการยุุติิธรรม พบว่่ายัังคงมีีข้้อจำกััดในการรัับ
ความช่่วยเหลืือจากทั้้ง พ.ร.บ. ค่่าตอบแทนผู้้เสีียหาย
และค่่ า ทดแทนและค่่ า ใช้้ จ่่ า ยแก่่ จ ำเลยในคดีี อ าญา
พ.ศ. 2544 และ พ.ร.บ. กองทุุนยุุติิธรรม พ.ศ. 2558
โดยในปีี ง บประมาณ พ.ศ. 2564 มีี จ ำนวนคำร้้ อ ง
ที่่ยื่่นเข้้ามาและจำนวนคำร้้องที่่ได้้รัับการอนุุมััติิน้้อยลง
จากปีี 2563 รวมถึึงการพิิจารณาช่่วยเหลืือทางการเงิิน
แก่่ผู้้ที่่ได้้รัับความเสีียหายต่่อชีีวิิต ร่่างกาย จิิตใจ หรืือ
เสรีีภาพจากการทำละเมิิดของเจ้้าหน้้าที่่หรืือหน่่วยงาน
ของรััฐ ซึ่่งแม้้ว่่าจะมีีการประกาศระเบีียบใหม่่และมีี
ผู้้ที่่เข้้ามายื่่นคำร้้องขอรัับความช่่วยเหลืือ แต่่ก็็ยัังไม่่มีี
ผู้้ที่่เข้้าเกณฑ์์ที่่จะได้้รัับการอนุุมััติิ หน่่วยงานรััฐจึึงควร
มีีกลไกเสริิมและปรัับปรุุงแก้้ไขกฎหมายเพื่่อพิิจารณา
ให้้การช่่วยเหลืือทั้้ง 2 ช่่องทางให้้เข้้าถึึงประชาชน
ได้้มากขึ้้น ในกระบวนการดำเนิินคดีีอาญาที่่ล่่าช้้า
แม้้จะมีีคำสั่่งสำนัักงานตำรวจแห่่งชาติิ ที่่ 419/2556
ลงวัั นที่่ 1 กรกฎาคม 2556 เรื่่ อ ง การอำนวย
ความยุุติิธรรมในคดีีอาญา การทำสำนวนการสอบสวน
และมาตรการควบคุุม ตรวจสอบ เร่่งรััดการสอบสวน
คดีีอาญา แต่่พบว่่ายัังมีีกรณีีที่่เป็็นผู้้ต้้องขัังในเรืือนจำ
ร้้องเรีียนพนัักงานสอบสวนในประเด็็นการอายััดตััว
และดำเนิินคดีีอาญาล่่าช้้ามาที่่ กสม. อย่่างต่่อเนื่่อง
จากผู้้ต้้ อ งหาหรืือผู้้ต้้ อ งโทษที่่ ถูู ก อายัั ดตัั ว แต่่ ไ ม่่ มีี
ความคืืบหน้้ า ทางคดีี ซึ่่ ง เกี่่ ย วกัั บ สิิ ท ธิิ ที่่ จ ะได้้ รัั บ
การสอบสวน ตลอดจนการทำความเห็็ น ทางคดีี
ด้้วยความรวดเร็็ว ถููกต้้อง และเป็็นธรรม อัันอาจส่่งผล
ให้้ไม่่ได้้รับั สิิทธิิประโยชน์์ที่่พึึ งจะได้้รับั หากมีีคำพิิพากษา
ถึึงที่่สุดุ แล้้ว เช่่น การพัักโทษหรืือลดโทษตามที่่กฎหมาย
บััญญััติิ นอกจากนี้้ ปััญ หาความแออััด ในเรืือนจำ
กรมราชทััณฑ์์ยังั ต้้องปรัับปรุุง โดยเฉพาะพื้้นที่่เ รืือนนอน
ที่่ ยัั ง มีี สัั ดส่่ วนที่่ ไ ม่่ ส อดคล้้ อ งกัั บ จำนวนผู้้ต้้ อ งขัั ง ที่่ มีี
จำนวนมากเกิินความจุุ และสภาพเรืือนจำให้้สอดคล้้อง
กัับมาตรฐานสากลต่่อไป
รายงานผลการประเมิินสถานการณ์์
ด้้านสิิทธิิมนุุษยชนของประเทศไทย ปีี 2564
เข้้าถึึงสิิทธิิในกระบวนการยุุติิธรรมโดยผู้้ต้้องขัังไม่่ต้้อง
ใช้้ ห ลัั ก ทรัั พย์์ ม าประกัั น ในการขอปล่่ อ ยชั่่ ว คราว
เพื่่อออกไปสู้้คดีี และเมื่่อใช้้พิิจารณาร่่วมกัับคำแนะนำ
ของประธานศาลฎีีกาก่่อนหน้้าทั้้ง 3 ฉบัับ ในเรื่่อง
(1) แนวทางการใช้้โทษอาญา (2) มาตรฐานกลาง
สำหรัั บ การปล่่ อ ยชั่่ ว คราวผู้้ต้้ อ งหาหรืือจำเลย
และ (3) การขยายโอกาสในการเข้้าถึึงสิิทธิิที่่จะได้้รัับ
การปล่่อยชั่่ว คราวด้้วยแล้้ว ที่่สอดคล้้องกัับกติิกา ICCPR
ในหลัักทั่่วไปไม่่ควรควบคุุมตััวผู้้ต้้องขัังไว้้ในระหว่่าง
รอการพิิ จ ารณาคดีี แ ละช่่ ว ยลดจำนวนผู้้ต้้ อ งขัั ง
ที่่ไม่่ จ ำเป็็น ในเรืือนจำได้้อย่่างมีีป ระสิิทธิิภาพยิ่่งขึ้้ น
สำหรัับการลดความแออััดในเรืือนจำ จากสถิิติแิ นวโน้้ม
จำนวนผู้้ต้้ อ งขัั ง ของกรมราชทัั ณ ฑ์์ ใ นปีี ง บประมาณ
พ.ศ. 2564 ที่่ลดลงจากปีีก่่อนหน้้า แสดงให้้เห็็นถึึง
ความพยายามอย่่างต่่อเนื่่องโดยใช้้กลไกการลดโทษ
ยิ่่งไปกว่่านั้้น การแก้้ไขกฎหมายปลดให้้พืืชกระท่่อม
ไม่่ เ ป็็ น ยาเสพติิ ด ให้้ โ ทษและการบัั ง คัั บ ใช้้ ป ระมวล
กฎหมายยาเสพติิดฉบัับใหม่่ ที่่มุ่่งให้้มีีการพิิจารณาโทษ
ตามพฤติิการณ์์ที่่ส อดคล้้องกัับความเป็็นจริงิ และเปลี่่ยน
ทััศนคติิผู้้ต้อ้ งหาในคดีียาเสพติดส่วน
่ ใหญ่่จากเดิิมที่่เป็็น
ผู้้กระทำความผิิดทางอาญาที่่ต้อ้ งมีีการจัับกุุมและคุุมขััง
ให้้มาเป็็นผู้้ที่่ต้้องได้้รัับการฟื้้นฟููสมรรถภาพ รวมถึึง
การทำโครงการนำร่่องเพื่่อ สร้้างอาชีีพในภาคอุุตสาหกรรม
และลดความเสี่่ยงการกระทำผิิดที่่จะกลัับเข้้าเรืือนจำ
จะส่่งผลให้้ลดปริมิ าณผู้้ต้้องขัังลงและได้้รับั โอกาสฟื้้นฟู
ู
และสามารถกลัับสู่่สัังคมอัันเป็็นไปตามข้้อเสนอแนะ
ของคณะกรรมการประจำกติิ ก า ICCPR และแผน
สิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ ฉบัับที่่ 4
57
اختر الفقرة المستهدفة3
الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات