รััฐธรรมนููญแห่่งราชอาณาจัักรไทย พุุทธศัักราช 2560 มาตรา 247 (2)
และพระราชบััญญััติิประกอบรััฐธรรมนููญว่่าด้้วยคณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชน
แห่่งชาติิ พ.ศ. 2560 มาตรา 26 (2) กำหนดให้้ กสม. มีีหน้า้ ที่่�ในการจััดทำรายงาน
ผลการประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิิทธิิมนุุษยชนของประเทศเสนอต่่อรััฐสภา
และคณะรััฐมนตรีี และเผยแพร่่ต่อ่ ประชาชน โดยมาตรา 40 แห่่งพระราชบััญญััติิ
ประกอบรัั ฐ ธรรมนูู ญ ฯ กำหนดรายละเอีี ย ดเกี่่� ย วกัั บ การจัั ด ทำรายงานผล
การประเมิินสถานการณ์์ด้า้ นสิิทธิิมนุุษยชนฯ ให้้การจััดทำรายงานแล้้วเสร็็จภายใน
เก้้าสิิบวัันนัับแต่่วัันสิ้้�นปีีปฏิิทิิน โดยให้้จััดทำเป็็นการสรุุป ประกอบด้้วยปััญหา
อุุปสรรค และข้้อเสนอแนะในการส่่งเสริิมและคุ้้�มครองสิิทธิิมนุุษยชน และต้้อง
คำนึึงถึึงความถููกต้้อง เป็็นธรรม และผลประโยชน์์ส่่วนรวมของชาติิเป็็นสำคััญ
ส่่วนมาตรา 41 กำหนดให้้จััดทำแผนการดำเนิินการเพื่่�อให้้การปฏิิบััติิหน้้าที่่�นี้้�
เป็็นไปโดยไม่่ชัักช้้า เพื่่�อให้้รายงานแล้้วเสร็็จในระยะเวลาที่่�กำหนด นอกจากนี้้�
มาตรา 44 ได้้ ก ำหนดว่่ า ในกรณีี ที่่� มีี ก ารรายงานสถานการณ์์ เ กี่่� ย วกัั บ
สิิทธิิมนุุษยชนในประเทศไทยโดยไม่่ถูกู ต้้องหรืือไม่่เป็็นธรรม กสม. ต้้องตรวจสอบ
และชี้้� แจงหรืือจัั ด ทำรายงานข้้ อ เท็็ จจริิ ง ที่่� ถูู ก ต้้ อ งของสถานการณ์์ เ ผยแพร่่
แก่่ประชาชน รวมทั้้�งสรุุปการชี้้�แจงดัังกล่่าวไว้้ในรายงานนี้้�ด้้วย
1
บทที่่�
บทนำำ�
บทนำำ�
เพื่่อ� ให้้สอดคล้้องตามบทบััญญััติขิ องกฎหมายข้้างต้้น ในการจััดทำรายงาน
ผลการประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิิทธิิมนุุษยชนของประเทศไทยประจำปีี 2564
ประกอบด้้วย
ในการจััดทำรายงานผลการประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิิทธิิมนุุษยชน
ฉบัับนี้้� กสม. ได้้เก็็บรวบรวมข้้อมููลเหตุุการณ์์ที่่�เกี่่�ยวกัับสิิทธิิมนุุษยชนที่่�เกิิดขึ้้�น
ระหว่่างเดืือนมกราคม - ธัันวาคม 2564 และการดำเนิินการของหน่่วยงานของรััฐ
ที่่�เกี่่�ยวข้้องจากแหล่่งข้้อมููลต่่าง ๆ ได้้แก่่ แหล่่งข่่าวที่่�เผยแพร่่ต่่อสาธารณะ
เรื่่�องร้้องเรีียนที่่� กสม. ได้้รัับ รายงานผลการตรวจสอบการละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน
และข้้อเสนอแนะมาตรการหรืือแนวทางในการส่่งเสริิมและคุ้้�มครองสิิทธิิมนุุษยชน
ของ กสม. การสอบถามข้้อมููลจากหน่่วยงานของรััฐที่่�เกี่่ย� วข้้อง รวมทั้้�งการจััดให้้
มีี ก ระบวนการปรึึกษาหารืือและรัั บ ฟัั ง ข้้ อ มูู ลจ ากองค์์ ก รพัั ฒ นาเอกชน
และหน่่วยงานของรััฐ เพื่่�อให้้ได้้ข้้อมููลที่่�รอบด้้านและมีีการสอบทานข้้อมููล
เพื่่อ� ความถููกต้้อง จากนั้้�นได้้นำข้้อมููลทั้้ง� หมดมาประมวลและวิิเคราะห์์เปรีียบเทีียบ
กัับหลัักสิิทธิิมนุุษยชนที่่�รัับรองไว้้ในรััฐธรรมนููญ กฎหมายภายในสนธิิสััญญา
ที่่� ป ระเทศไทยเป็็ น ภาคีี แ ละมีี พัั นธ กรณีี ที่่� ต้้ อ งปฏิิ บัั ติิ ต าม ทั้้� ง พัั นธ กรณีี
ในการเคารพการใช้้สิิทธิิของประชาชน การคุ้้�มครองบุุคคลที่่�ถููกละเมิิดสิิทธิิ
และการดำเนิินการให้้สิทิ ธิิเป็็นจริงิ (Obligations to respect, protect and fulfill)
รวมทั้้�งจากข้้อสัังเกตและข้้อเสนอแนะต่่อประเทศไทยของคณะ��รรมการประจำ
สนธิิสัญ
ั ญาระหว่่างประเทศด้้านสิิทธิิมนุุษยชนที่่�ประเทศไทยเป็็นภาคีี ประกอบด้้วย
5 ขั้้�นตอน ดัังนี้้�
รายงานผลการประเมิินสถานการณ์์
ด้้านสิิทธิิมนุุษยชนของประเทศไทย ปีี 2564
1. แนวทางการดำเนิินการและแผนงาน
21