50
รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำาปี ๒๕๕๕
๒.๒ สิทธิในกระบวนการยุติธรรม
๑)
เกณฑ์กำรประเมินสถำนกำรณ์สิทธิในกระบวนกำรยุติธรรม
(๑) รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐
มาตรา ๓๙ วางหลักไว้ว่า “บุคคลไม่ต้องรับโทษอาญา เว้นแต่ได้กระทาการอันกฎหมาย
ที่ใช้อยู่ในเวลาที่กระทานั้นบัญญัติเป็นความผิดและกาหนดโทษไว้ และโทษที่จะลงแก่บุคคลนั้นจะหนักกว่า
โทษที่กาหนดไว้ในกฎหมายที่ใช้อยู่ในเวลาที่กระทาความผิดมิได้
ในคดีอาญา ต้องสันนิษฐานไว้ก่อนว่า ผู้ต้องหาหรือจาเลยไม่มีความผิด
ก่อนมีคาพิพากษาอันถึงที่สุดแสดงว่าบุคคลใดได้กระทาความผิด จะปฏิบัติต่อบุคคลนั้น
เสมือนเป็นผู้กระทาความผิดมิได้”
มาตรา ๔๐ ได้วางหลักไว้ว่าบุคคลย่อมมีสิทธิในกระบวนการยุติธรรม ดังต่อไปนี้
(๑) สิทธิเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้โดยง่าย สะดวก รวดเร็ว และทั่วถึง
(๒) สิทธิพื้นฐานในกระบวนพิจารณา ซึ่งอย่างน้อยต้องมีหลักประกันขั้นพื้นฐาน เรื่องการ
ได้รับการพิจารณาโดยเปิดเผย การได้รับทราบข้อเท็จจริงและตรวจเอกสารอย่างเพียงพอ การเสนอ
ข้อเท็จจริง ข้อโต้แย้ง และพยานหลักฐานของตน การคัดค้านผู้พิพากษาหรือตุลาการ การได้รับการ
พิจารณาโดยผู้พิพากษาหรือตุลาการที่นั่งพิจารณาคดีครบองค์คณะ และการได้รับทราบเหตุผลประกอบ
คาวินิจฉัย คาพิพากษา หรือคาสั่ง
(๓) บุ ค คลย่ อ มมี สิ ท ธิ ที่ จ ะให้ ค ดี ข องตนได้ รั บ การพิ จ ารณาอย่ า งถู ก ต้ อ ง รวดเร็ ว และ
เป็นธรรม
(๔) ผู้เสียหาย ผู้ต้องหา โจทก์ จาเลย คู่กรณี ผู้มีส่วนได้เสีย หรือพยานในคดีมีสิทธิได้รับ
การปฏิบัติที่เหมาะสมในการดาเนินการตามกระบวนการยุติธรรม รวมทั้งสิทธิในการได้รับการสอบสวน
อย่างถูกต้อง รวดเร็ว เป็นธรรม และการไม่ให้ถ้อยคาเป็นปฏิปักษ์ต่อตนเอง
(๕) ผู้เสียหาย ผู้ต้องหา จาเลย และพยานในคดีอาญา มีสิทธิได้รับความคุ้มครอง และ
ความช่วยเหลือที่จาเป็นและเมาะสมจากรัฐ ส่วนค่าตอบแทน ค่าทดแทน และค่าใช้จ่ายที่จาเป็น ให้เป็น
ไปตามที่กฎหมายบัญญัติ
اختر الفقرة المستهدفة3
الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات