ส�ำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ แนวคิด หลักการ และทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง ๒.๑ หลักกฎหมายระหว่างประเทศ5 ที่เกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อม ๒.๑.๑ ทฤษฎีของกฎหมายระหว่างประเทศทีเ่ ป็นพืน้ ฐานให้กบั พัฒนาการของประเด็นสิทธิมนุษยชน และสิ่งแวดล้อม ๒.๑.๑.๑ ความเข้าใจค�ำว่า “สิทธิมนุษยชน” ค�ำว่า “สิทธิมนุษยชน” นั้น แม้จะเป็นค�ำที่มีความเข้าใจตรงกันในหมู่นักวิชาการทั้งหลายว่า เป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของมนุษย์ที่พึงมีหรือพึงได้รับการคุ้มครองไม่ว่าจะอยู่บนพื้นแผ่นดินของรัฐใด ๆ ในโลกก็ตาม ซึ่งวิธีการ ขอให้คุ้มครองสิทธิมนุษยชน ก็คือ การอ้างสิทธิดังกล่าวต่อรัฐนั้น ๆ ผ่านช่องทางต่าง ๆ ที่กฎหมายภายในก�ำหนดไว้ แต่ สิ่งที่ยากที่สุดก็คือการสร้างนิยามความหมายของค�ำว่าสิทธิมนุษยชนให้ครอบคลุมและเป็นที่ยอมรับกันเป็นสากล แม้ใน ปัจจุบันนิยามค�ำว่าสิทธิมนุษยชนก็ไม่อาจสร้างขึ้นมาให้เกิดความชัดเจนได้และยังคงเป็นที่ถกเถียงกันในทางวิชาการ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ส�ำนักความคิดทางกฎหมายสองส�ำนักที่มีแนวคิดทางกฎหมายที่แตกต่างกันมากและต่างก็มีอิทธิพลต่อ ระบบกฎหมายของทุก ๆ ประเทศในโลก ได้แก่ ส�ำนักกฎหมายธรรมชาติ และส�ำนักกฎหมายฝ่��ยบ้านเมือง ๑) ที่มาของสิทธิมนุษยชน ๑.๑) ศาสนา สิ่งที่เป็นที่มาของสิทธิมนุษยชนประการแรก คือ ค�ำว่า “ศีลธรรม (Moral)” ตามหลัก ของศาสนาแต่ละศาสนา ไม่ว่าจะเป็นศาสนาคริสต์ พุทธ หรืออิสลาม หรือศาสนาอื่นใดอันเป็นที่ยอมรับในโลก ต่างสอน ให้มนุษย์มีศีลธรรม ไม่ฆ่าคนด้วยกัน หรือท�ำให้ผู้อื่นเดือดร้อน โดยเฉพาะศาสนาคริสต์อันเป็นศาสนาที่ได้รับการยอมรับใน 5 ในรายงานวิจัยนี้ หากกล่าวถึง “กฎหมายระหว่างประเทศ (International Law)” ให้หมายถึง กฎหมายระหว่างประเทศ (Public International Law) ที่สร้างความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับรัฐ หรือรัฐกับองค์การระหว่างประเทศอันเป็นหลักการทั่วไปตามความใน มาตรา ๓๘ แห่งธรรมนูญศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ แต่หากกล่าวถึง “กฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ (International Human Rights Law) ให้หมายถึง กฎหมายระหว่างประเทศทีก่ ำ� หนดให้รฐั แต่ละรัฐมีหน้าทีต่ อ้ งให้ความเคารพ คุม้ ครอง และเติมเต็มด้านสิทธิมนุษยชน แก่มนุษย์ภายในรัฐของตน อันเป็นกฎหมายระหว่างประเทศที่มีผลใช้บังคับภายในรัฐ 34