ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อม
เพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
คดีหมายเลขแดงที่ อ. ๗๔๙-๗๖๔/๒๕๕๗: กรณีเหมืองถ่านหินแม่เมาะไม่ปฏิบตั ติ ามมาตรการ
ที่กำหนดไว้ในรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม
คดีนี้ผู้ฟ้องคดีทั้ง ๑๖ สำนวน ๓๑๘ คน ฟ้องมีสาระสำคัญสรุปได้ว่า ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๗ (การไฟฟ้า
ฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย) ซึ่งเป็นผู้ถือประทานบัตรการทำเหมืองแร่ถ่านหิน ในพื้นที่อำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง
ละเลยมิได้ปฏิบัติตามวิธีการทำเหมืองแร่ และเงื่อนไขท้ายประทานบัตร รวมทั้งเปลี่ยนแปลงวิธีการทำเหมืองแร่
แผนผังโครงการ และเงื่อนไขท้ายประทานบัตรหลายประการโดยไม่ได้รับอนุญาตจากผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๓ (อธิบดีกรม
อุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่) ก่อให้เกิดมลพิษและทำให้ผู้ฟ้องคดีได้รับอันตรายต่อชีวิต สุขภาพอนามัย
และทรัพย์สินเสียหาย แต่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ (กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่) ผู้ถูกฟ้อง
คดีที่ ๓ และผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๔ (อุตสาหกรรมจังหวัดลำปาง) ซึ่งมีอำนาจหน้าที่ในการกำกับดูแลการทำเหมืองแร่ของ
ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๗ กลับเพิกเฉยไม่ดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๕ (กรมควบคุมมลพิษ) และผู้ถูกฟ้อง
คดีที่ ๖ (อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ) ไม่ดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ในการควบคุมมลพิษ รวมทั้งเรียกค่าเสียหายจาก
ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๗ ส่วนผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๘ ถึงผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑๑ ซึ่งเป็นเจ้าพนักงานท้องถิ่นไม่ได้มีคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีที่
๗ ยุติหรือระงับการก่อเหตุรำคาญ ผู้ฟ้องคดีทั้ง ๑๖ สำนวนมีคำขอให้ (๑) ให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้ง ๑๑ ปฏิบัติหน้าที่ตาม
กฎหมาย (๒) ให้เพิกถอนประทานบัตรของผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๗ (๓) ให้ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๘ ถึงผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑๑ แก้ไขฟื้นฟู
ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้กลับฟื้นคืนสู่ธรรมชาติดังเดิม รวมทั้งให้ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๗ หยุดการกระทำที่ก่อ
ให้เกิดมลพิษ และให้ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๕ และผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๖ เรียกค่าเสียหายจากผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๗ และ (๔) ให้ผู้ถูก
ฟ้องคดีที่ ๗ ชดใช้ค่าเสียหายแก่ผู้ฟ้องคดีพร้อมด้วยดอกเบี้ย
ศาลปกครองสูงสุดพิเคราะห์แล้ว เห็นว่า ผูถ้ กู ฟ้องคดีที่ ๗ ยังมีหน้าทีต่ อ้ งปฏิบตั ติ ามมาตรการป้องกัน
และแก้ไขผลกระทบสิ่งแวดล้อมฉบับเดิมต่อไป โดยพิจารณาแต่ละมาตรการเป็นกรณี ๆ ไป ดังนี้ กรณีผู้ถูกฟ้องคดี
ที่ ๗ ไม่ขนดินไปเก็บกองนอกเขตประทานบัตร เห็นว่าแผนผังโครงการทำเหมืองแร่ถ่านหินโดยวิธีเหมืองหาบไม่ได้
กำหนดให้ตอ้ งขนดินไปกองเก็บนอกเขตประทานบัตรตลอดไปในทุกกรณี แต่สามารถนำหน้าดินบางส่วนมาถมกลับใน
ขุมเหมืองเก่าได้ ดังนั้น การที่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๗ ได้ทำการขนดินไปกองเป็นคันดินบริเวณขอบบ่อเหมืองด้านทิศใต้
จึงไม่เป็นการกระทำทีเ่ ป็นการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบตั ติ ามแผนผังโครงการทำเหมืองถ่านหิน ข้อ ๓ และไม่เป็นการละเลย
ต่อหน้าทีต่ ามทีก่ ฎหมายกำหนดให้ตอ้ งปฏิบตั ิ กรณีผถู้ กู ฟ้องคดีที่ ๗ มิได้รกั ษาความชืน้ ไว้ระหว่างร้อยละ ๑.๕ ในขณะ
ทีท่ ำ การโม่ดนิ และถ่านหินขนาดใหญ่ ข้อเท็จจริงปรากฏว่าผูถ้ กู ฟ้องคดีที่ ๗ รักษาระดับค่าเฉลีย่ ความชืน้ ของถ่านหิน
ลิกไนต์สงู ถึงร้อยละ ๑.๕ จึงเป็นกรณีทผี่ ถู้ กู ฟ้องคดีที่ ๗ รักษาความชืน้ ของดินและถ่านได้ดกี ว่าทีก่ ำ หนดไว้ในมาตรการ
และไม่เป็นการละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดให้ต้องปฏิบัติ กรณีผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๗ มิได้ทำรายงานการตรวจ
ประเมินสิ่งแวดล้อม (Environmental Audit) ทุก ๒ ปี เสนอให้ สผ. ทราบตามมาตรการป้องกันและก้ไขผล
กระทบสิ่งแวดล้อมที่กำหนดโดยผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๗ ได้จัดทำรายงานการตรวจประเมินสิ่งแวดล้อม (Environmental
Audit) เสนอต่อ สผ. แล้ว ศาลไม่จำต้องออกคำบังคับให้ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๗ ปฏิบัติตามมาตรการดังกล่าวอีกต่อไป
ส่วนที่ผู้ฟ้องคดีทั้ง ๑๖ สำนวน ฟ้องว่าผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๗ ละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดให้ต้องปฏิบัติหรือ
157
اختر الفقرة المستهدفة3
الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات