294.ޤާނޫނު އަސާސީގެ 48ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް 3މައްސަލައެއް ހުށަހެޅިފައިވެއެވެ .އެގޮތުން ހުށަހެޅިފައިވަނީ ޤާނޫނު
އަސާސީގެ 48ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަންދުކޮށްފައިވާ ފަރާތް ބަންދުކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިން
ނޫންކަމަށް ބުނެ ހުށަހަޅާފައިވާ 1މައްސަލައާއި ،އަދި މި މާއްދާގެ (ށ)ގެ ދަށުން ލޯޔަރެއްގެ އެހީތެރިކަން ލިބުމުގައި ހުރަސް
އެޅިފައިވާކަމަށް ބުނެ ހުށަހަޅާފައިވާ 2މައްސަލައެވެ .މީގެ ތެރެއިން 1މައްސަލައިގެ ތަޙުޤީޤު ދަނީ ކުރެވެމުންނެވެ .އަދި ޙައްޤެއް
ގެއްލިފައިވާކަމަށް ތަޙުޤީޤުން ފާހަގަ ނުކުރެވޭތީ 1މައްސަލައިގެ ތަޙުޤީޤު ވަނީ ނިމިފައެވެ.
295.މިނިވަންކަން ގެއްލޭ ގޮތަށް ދައުލަތުގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ތިބޭ ބަންދުމީހުންނާއި ގައިދީންގެ ޞިއްޙަތާގުޅޭ ގޮތުން 121
މައްސަލައެއް ކޮމިޝަނަށް ހުށައެޅިފައިވެއެވެ .ކޮމިޝަނަށް ހުށައެޅޭ މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން އެއްދާއިރާއަކުން އެންމެ ގިނަ
މައްސަލަ ހުށައެޅޭ ދާއިރާއަކީ ޖަލުތަކުގެ ޞިއްޙީ ދާއިރާއެވެ .މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ މޯލްޑިވްސް ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސްގެ
ބެލުމުގެ ދަށުގައި ތިބި ފަރާތްތަކުގެ ޞިއްޙީ ކަންތަކާ ގުޅޭ 112މައްސަލައަކާއި ،މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ބެލުމުގެ
ދަށުގައި ތިބި ފަރާތްތަކުގެ ޞިއްޙީ ކަންތަކާ ގުޅޭ 9މައްސަލައެކެވެ .މި މައްސަލަތަކުން ފާހަގަކުރެވިފައިވަނީ،
ހ .ޖަލުގެ މެޑިކަލް ސެންޓަރުގައި މަސައްކަތްކުރާ ޑޮކްޓަރު ބެލުމަށްފަހު ޚާއްސަ ޑޮކްޓަރަކަށް ދެއްކުމަށް ރިފަރަލް ހެދުމުން ޚާއްސަ
ޑޮކްޓަރުންނަށް ދެއްކުން ލަސްވާކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ.
ށ .ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމަށް ރިކުއެސްޓްކުރުމަށް ވަކި ހާއްސަ ރިކުއެސްޓް ފޯމެއް ނޯންނަކަމާއި ،މިކަމުގެ ސަބަބުން ގައިދީން
ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމަށް އެދޭކަން ގައިދީން ބުނާ ބުނުންފިޔަވައި އިތުރުގޮތަކަށް އެނގެން ނޯންނަކަން ،އެހެންކަމުން މިގޮތަށް ރެކޯޑްސް
ބެލެހެއްޓުން މުހިއްމުކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ .އަދި ބައެއް މައްސަލަތަކުގައި އެއްކަމަކަށް ތަކުރާރުކޮށް ޑޮކްޓަރަށް ދައްކާކަމާއި،
މިފަދަ ޙާލަތްތަކުގައި ޚާއްސަ ޑޮކްޓަރަކަށް ދައްކައިދިނުމަށް ބަލިމީހާ އެދޭކަން ފާހަގަކުރިނަމަވެސް ،ބަލިމީހާ އެގޮތަށް އެދޭކަން
ބޭސް ސިޓީގައި އެނގެން ނޯންނަކަމާއި ،އެއްބައްޔެއްގައި ތަކުރާރުކޮށް ދައްކާނަމަ އެކަން ރެކޯޑްކުރެވި ،ބަލިމީހާ އެދޭކަންކަން
ހިމެނޭގޮތަށް ރެކޯޑްކުރެވޭނެ ލިޔުމެއް އޮތުން މުހިއްމުކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ.
ނ .ބައެއް ޤައިދީން/ބަންދު މީހުން އެއްކަމަކާ ގުޅިގެން ތަކުރާރުކޮށް ޖަލުގެ ޑޮކްޓަރަށް ދައްކާއިރުވެސް ޚާއްސަ ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމަށް
ރިފަރަލް ދީފައި ނުހުންނަކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ.
ރ .ގައިދީންގެ ތެރެއިން އަމިއްލަ ނަފްސަށް ގެއްލުންދިނުމާއި ،ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް ހުންނަ ގައިދީން ވަކި ޚާއްސަ އުސޫލެއްގެ
ދަށުން މޮނިޓަރކުރެވޭނެ އިންތިޒާމެއް ނެތްކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ .އަދި ނަފްސާނީ ބަލި ހުންނަ ފަރާތްތަކާމެދު ޢަމަލުކުރާނެ
ޚާއްސަ އުސޫލެއް އެކުލަވާލެވިފައިނުވާކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ.
ބ .ހާއްސަ ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމަށްފަހު ރިޕޯޓުތަކާއެކު ރިވިއުކުރުމަށް ބައެއް ޙާލަތްތަކުގައި ޑޮކްޓަރު ލަފާދޭއިރު ،މިގޮތަށް ރިޕޯޓުތަކާއެކު
ރިވިއުކުރުމަށް މުއްދަތެއް ކަނޑައަޅާފައިނުވާކަމާއި ،ރިޕޯޓުތައް ނުދައްކާ ބައެއްފަހަރު ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ފާއިތުވެގެންދާކަން
ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ.
ޅ .މޯލްޑިވްސް ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސްގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ތިބޭ ބައެއް ބަންދު/ގައިދީން އޮޕަރޭޝަން ކުރުމަށް ޑޮކްޓަރު
އިރުޝާދު ދިނުމުން އައި.ޖީއެމް ހޮސްޕިޓަލުން އެނދު ނުލިބި ލަސްވުމުގެ ސަބަބުން އޮޕަރޭޝަން ކުރުން ލަސްވެފައިވާކަން
ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ.
ކ .ބަންދު/ގައިދީންނަށް ބޭސްދީފައި ހުންނަ ކަމަށް އެމް.ސީ.އެސްގެ މެޑިކަލް ރެކޯޑުތަކުން ދެއްކި ކަމުގައިވިޔަސް ބަންދު/ގައިދީއަށް
ބައެއް ފަހަރު ބޭސް ފޯރުކޮށްދީފައި ނުހުންނަ ކަމަށް އެފަރާތްތަކުން ބުނެފައިވާކަން އަދި އެކަން ކަށަވަރު ކުރެވޭނެ ގޮތެއް
ހަމަޖެހިފައި ނުހުންނަކަން (ލިޔެކިޔުމުން ރެކޯޑްތައް ނެތުމުން) ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ.
އ .ޖަލުތަކުގައި ތިބޭ ބައެއް ބޭރު ބަންދު/ގައިދީންގެ ފަރާތުން އޭނާ ބޭނުންވާ ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުގައި ބައެއްފަހަރު ތަރުޖަމާނަކު
ނެތުމުން ގޮންޖެހުންތައް ދިމާވާކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ.
ވ .ބަންދު/ގައިދީއަކު ބޭސްފަރުވާއަށް ބޭރަށް ދިއުމަށް އައި.ޖީ.އެމް.އެޗް ގެ ޚާއްސަ ޑޮކްޓަރަކު އިރުޝާދު ދީފައި ހުންނަ އިރުވެސް
މލްޑިވްސް | ރިޕޯރޓް 2020
ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ ޯ
87